Nhận định, Phản biện

Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực do Bộ Công Thương đề xuất đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi lần đầu tiên đặt vấn đề cho phép phân bổ các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện bình quân ở các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Đề xuất này xuất phát từ thực tế là EVN bị lỗ lớn trong giai đoạn 2022-2023 do giá nhiên liệu đầu vào tăng đột biến, nhưng giá điện không thể điều chỉnh kịp thời để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội. Tuy nhiên, làm thế nào để vừa bảo đảm tài chính bên vững cho ngành điện, vừa không tạo áp lực quá lớn lên người dân và doanh nghiệp đang là bài toán chính sách rất phức tạp… Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Hệ thống điện Việt Nam đang đối mặt với một chu kỳ chuyển đổi mang tính bước ngoặt, được thúc đẩy bởi áp lực kép từ nhu cầu duy trì an ninh năng lượng trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng cao và từ các cam kết quốc tế về việc đạt mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero). Trong bối cảnh hiện nay, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS - Battery Energy Storage System) đã bứt phá khỏi vị thế của một công nghệ thử nghiệm đắt đỏ để trở thành một trụ cột hạ tầng không thể thiếu của hệ thống điện quốc gia… Tổng hợp của Tạp chí Năng lượng Việt Nam từ các báo cáo của EVN.

Kết thúc Diễn đàn “Hoàn thiện quy định phát triển các dự án điện khí và hệ thống lưu trữ năng lượng của Việt Nam giai đoạn 2026-2030” do Hiệp hội Năng lượng Việt Nam phối hợp với Cục Điện lực (Bộ Công Thương) chủ trì, Tạp chí Năng lượng Việt Nam tổ chức - trên cơ sở tổng hợp ý kiến tại Diễn đàn, kết hợp với nghiên cứu thực tiễn triển khai Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Ban tổ chức sự kiện vừa có Báo cáo kiến nghị Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng một số nội dung trọng tâm. Dưới đây là một số nội dung chính của Báo cáo.

Việc Bộ Công Thương ban hành Thông tư 20/2026/TT-BCT ngày 17/4/2026 (Thông tư 20) sửa đổi cơ chế giá điện cho các dự án năng lượng tái tạo nhỏ được xem là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh nhiều vướng mắc kéo dài chưa được xử lý dứt điểm. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Liệu những thay đổi này đã đủ để khơi thông dòng đầu tư và tạo động lực phát triển cho các nguồn điện phân tán, hay mới chỉ dừng lại ở mức “gỡ kỹ thuật” mà chưa chạm đến những điểm nghẽn cốt lõi của thị trường điện? Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Thông báo của Ủy ban Cải cách và Phát triển Thành phố Thượng Hải ngày 24/4/2026 về điều chỉnh giá mua điện khí cho thấy tác động của cuộc chiến vùng Vịnh đến giá điện khí Trung Quốc. Chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam dẫn lại nội dung chính của bảng điều chỉnh giá điện bán lên lưới từ các tổ máy phát điện khí tự nhiên ở Thành phố này và liên hệ với Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam về mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, việc phát triển các nguồn năng lượng mới (như hydrogen và amoniac xanh) đã trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với các tập đoàn công nghiệp nặng.

Sự phục hưng điện hạt nhân ở Hoa Kỳ đang mở ra cơ hội chưa từng có cho các doanh nghiệp gia nhập đường đua phát triển công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Bối cảnh ấy có đem lại sự phát triển bền vững cho SMR?

Ngay từ đầu tháng 4/2026, hệ thống điện Việt Nam đã lập kỷ lục mới về công suất cực đại, phản ánh rõ tác động của nắng nóng đến sớm dưới ảnh hưởng của El Nino. Trong khi đó, cơ cấu nguồn điện cho thấy việc huy động công suất từ thủy điện giảm mạnh, nhiệt điện than phải “gánh” vai trò chủ lực trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tiếp tục chịu áp lực từ biến động địa - chính trị. Những tín hiệu này không chỉ là hiện tượng nhất thời, mà là cảnh báo sớm cho một mùa khô có thể vận hành trong trạng thái “không bình thường” - nơi vai trò của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và sự phối hợp với Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) trở thành yếu tố quyết định bảo đảm an ninh cung cấp điện. Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.