Nhận định, Phản biện

Tính đến tháng 7/2025, thế giới có 77 cơ sở CCS đang vận hành với tổng công suất thu giữ 64 triệu tấn CO₂/năm. Đáng chú ý hơn con số đó là sự lớn mạnh của cơ sở hạ tầng gần như không tồn tại 10 năm trước (dự án chỉ thực hiện việc vận chuyển và lưu trữ CO₂, không có công đoạn thu giữ). Đây hiện là nhóm đông nhất trong danh mục 734 dự án toàn cầu và riêng ở châu Âu, số dự án loại này đã tăng gấp đôi trong 2 năm 2023 và 2024. Bài viết này sẽ phân tích vì sao có sự chuyển dịch đó, chủ thể chi trả chi phí hạ tầng, cũng như các định hướng chuẩn bị cần thiết cho Việt Nam.

Nhằm góp phần tuyên truyền thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng Tái tạo tại Việt Nam (Renewable Energy Hubs - RE Hub), chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam thực hiện chuyên đề thảo luận, phân tích bài học kinh nghiệm quốc tế, các điều kiện cần có của chúng ta và thông điệp, khuyến nghị áp dụng mô hình này ở Việt Nam. Bài viết đầu của chuyên đề tóm lược một số thông điệp được mang tải từ kết quả tham luận, trao đổi tại Hội thảo với chủ đề “Thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng Tái tạo tại Việt Nam” do Cục Điện lực phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức ngày 8/9/2026 tại trụ sở Bộ Công Thương.

Là một hình mẫu chuyển đổi sang phát triển năng lượng và kinh tế xanh bền vững, Đan Mạch đã tạo nên một hệ thống năng lượng tái tạo (NLTT) hoàn chỉnh nhờ vào sự đầu tư phát triển cho năng lượng gió và thị trường điện tự do, từ đó trở thành bài học kinh nghiệm cho các quốc gia đang trong giai đoạn chuyển đổi sang năng lượng sạch. Bài nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về chiến lược phát triển NLTT của Đan Mạch và so sánh với Việt Nam nhằm chỉ rõ tiềm năng và thách thức của Việt Nam trong lĩnh vực này. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam có thể đạt được mục tiêu NLTT cao hơn, nếu áp dụng kinh nghiệm của Đan Mạch trong cải thiện khung pháp lý và tạo điều kiện cho đầu tư bằng cách điều chỉnh hệ thống giá điện ưu đãi, đầu tư vào công nghệ NLTT và xây dựng cơ sở hạ tầng lưới điện thông minh. Các giải pháp này giúp Việt Nam chuyển đổi nguồn lực hiệu quả theo hướng bền vững, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu gia tăng.

“Báo cáo nhận diện thách thức và yêu cầu đặt ra đối với Chương trình điện hạt nhân Việt Nam đến 2035, tầm nhìn 2050” được Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoàn thiện tháng 9/2026. Báo cáo phân tích những thách thức chủ yếu mà Việt Nam phải đối mặt trong giai đoạn đến năm 2035; đồng thời đề xuất các yêu cầu và giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm triển khai thành công Chương trình điện hạt nhân quốc gia, hướng tới mục tiêu xây dựng một ngành công nghiệp hạt nhân hiện đại, an toàn và bền vững đến năm 2050.

Trong những năm tháng khó khăn của công cuộc khôi phục và xây dựng đất nước, Liên Xô (trong đó Liên bang Nga ngày nay) là quốc gia kế thừa quan trọng đã dành cho Việt Nam sự giúp đỡ to lớn trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là năng lượng. Từ khảo sát thủy điện, xây dựng nhà máy điện, phát triển ngành than, cơ khí mỏ, dầu khí, năng lượng nguyên tử, đến đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học - kỹ thuật… Sự hợp tác ấy đã góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho nền công nghiệp năng lượng Việt Nam hiện đại.

Trình độ công nghệ hiện đại đã cho phép tuổi thọ vật lý của các thiết bị chính (như tấm quang điện PV) có thể đạt trên 30 năm hiệu suất còn trên 80% và tua bin gió chuẩn IEC Class vận hành ổn định 25-30 năm. Việc tích hợp mô hình Hybrid Co-location kết hợp và kéo dài thời hạn PPA lên 25-30 năm, hướng đi mang tính chiến lược nhằm tận dụng tối đa hiệu suất hạ tầng, giảm giá thành sản xuất điện và tạo dư địa hạ giá bán lẻ điện cho nền kinh tế.

Jua.ai AG (JAG) của Thụy Sĩ - cơ quan chuyên dự báo về năng lượng và giao dịch năng lượng mới đây cập nhật 3 áp lực về năng lượng thế giới nửa cuối năm 2026 và đầu 2027 cần theo dõi.

Bài viết trình bày về xu hướng tất yếu của việc áp dụng công nghệ tạo lưới (Grid-Forming - GFM) cho các hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) trong hệ thống điện. Trong bối cảnh gia tăng mạnh mẽ các nguồn năng lượng tái tạo sử dụng biến tần như điện mặt trời, điện gió, việc ứng dụng BESS kết hợp GFM là giải pháp then chốt để khắc phục các rào cản về tính ổn định, bù đắp sự suy giảm quán tính cơ học và đảm bảo an ninh năng lượng cho hệ thống điện hiện đại.