Điện hạt nhân, năng lượng tái tạo

Năm 2026 nguy cơ thiếu điện vào giờ cao điểm buổi tối đang ngày càng hiện hữu trong bối cảnh phụ tải tăng nhanh và điều kiện thủy văn kém thuận lợi. Theo định hướng điều hành tại Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ được xác định là một công cụ quan trọng để giảm phụ tải đỉnh và tăng tính tự chủ năng lượng. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này không mang tính phổ quát. Thực tế cho thấy, với hộ gia đình có ngưỡng tiêu thụ điện năng khoảng 600 kWh/tháng là điều kiện cần để bảo đảm hiệu quả kinh tế. Tiếp sau bài viết “Điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ - Giải pháp giảm phụ tải đỉnh hệ thống điện Việt Nam” và Chỉ thị số 10/CT-TTg, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có một số khuyến nghị ban đầu dưới đây để bạn đọc tham khảo.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu 10% cơ quan công sở, 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà (giai đoạn 2026-2030), kèm theo chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho nguồn điện này và trong năm 2026 phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc...

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định số 496/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước thẩm định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (điều chỉnh các nội dung liên quan đến dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1).

Đằng sau mỗi bước tiến công nghệ hạt nhân luôn là một nền tảng chính sách vững chắc được chính phủ xây dựng và hậu thuẫn trên nhiều phương diện. Hoa Kỳ - quốc gia dẫn đầu thế giới về số lượng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được thiết kế và phát triển, cũng không phải ngoại lệ. Câu hỏi đặt ra là: Nhờ đâu Hoa Kỳ luôn giữ được vị thế trong một thế giới công nghệ luôn chuyển động? Liệu quốc gia này chỉ thuần túy dựa vào những kinh nghiệm công nghệ tích lũy trong 7 thập niên phát triển công nghệ hạt nhân? Có phải quá trình phát triển đầy cạnh tranh với những quốc gia có nền tảng hạt nhân vững vàng như Nga, hay những quốc gia đầy tham vọng vươn lên như Trung Quốc cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy công nghệ hạt nhân Hoa Kỳ tiến tới mốc xa hơn?

Ngày 30/3/2026, HS Hyosung Advanced Materials đã đưa vào vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 17,5 MWp tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch (Đồng Nai), đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng mô hình “Nhà máy xanh thông minh”, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh ESG và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngày 23/3/2026, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam. Theo các thông tin ban đầu, dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến gồm hai tổ máy, với tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển. Nhân sự kiện này, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có một số nhận định ban đầu về các tác động đến hệ sinh thái công nghệ cao cho nền kinh tế, cũng như vai trò của điện hạt nhân trong chiến lược năng lượng dài hạn ở nước ta... để bạn đọc cùng tham khảo.

TerraPower đã đi vào lịch sử công nghệ hạt nhân Hoa Kỳ khi được Cơ quan Pháp quy Quốc gia Hoa Kỳ (NRC) chính thức cấp phép vào ngày 5/3/2026. Mặc dù không phải là lò SMR đầu tiên trên thế giới được cấp phép thương mại, nhưng với những gì đã diễn ra, TerraPower đã gợi mở rất nhiều vấn đề thảo luận, trao đổi và những bài học kinh nghiệm mà những quốc gia phát triển điện hạt nhân, trong đó có Việt Nam, có thể soi chiếu, học hỏi.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 (Chiến lược).

Nhu cầu điện của Việt Nam đang tăng nhanh, nhưng thách thức lớn nhất của hệ thống điện không chỉ là thiếu nguồn, mà còn là phụ tải đỉnh tăng vọt trong vài giờ buổi tối. Tiếp tục xây thêm các nhà máy điện chạy đỉnh là một giải pháp tốn kém và kém hiệu quả. Trong khi đó, sự kết hợp giữa điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ đang mở ra một cách tiếp cận khác: Biến hàng triệu mái nhà thành những nhà máy điện nhỏ, có thể góp phần cắt giảm phụ tải giờ cao điểm và giúp hệ thống điện vận hành linh hoạt hơn. (Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam).

Việc lắp đặt thành công trụ tua bin gió đầu tiên tại dự án điện gió Kalayaan 2 (Philippines) đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình triển khai dự án; đồng thời khẳng định năng lực thi công, lắp đặt các công trình năng lượng tái tạo theo tiêu chuẩn quốc tế của IPC E&C. Cột mốc này không chỉ mở ra giai đoạn thi công tiếp theo của dự án, mà còn cho thấy sự hiện diện ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường năng lượng tái tạo khu vực.

Tại Hà Nội, Bộ Công Thương vừa tổ chức họp Tổ soạn thảo xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia (thời kỳ 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050). Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì cuộc họp. Tham dự có đại diện Cục Điện lực và các thành viên Tổ soạn thảo đến từ nhiều bộ, ngành, đơn vị liên quan.

Ngày 10/3/2026, Tổng thầu EPC - PECC2 chính thức triển khai công tác thi công đóng cọc các trụ tua bin dự án Nhà máy Điện gió Tân Thuận (giai đoạn 3), đánh dấu bước chuyển quan trọng trong giai đoạn thi công nền móng của công trình. Trước đó, các hạng mục khảo sát địa chất và chuẩn bị mặt bằng đã được hoàn tất theo đúng quy trình kỹ thuật, tạo điều kiện để dự án bước vào giai đoạn thi công chính với sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Quản lý dự án, đơn vị thi công, các thầu phụ và tư vấn giám sát.

Trung tuần tháng 2/2026, Tập đoàn điện hạt nhân Nuclearelectrica của Rumani đã phê duyệt đầu tư cuối cùng (FID) dự án dùng 6 lò SMR của NuScale công suất 462 MW(e) tại vị trí nhà máy điện than cũ ở Doicesti. Quyết định phê duyệt của Nuclearelectrica mở ra hướng đi cho dự án Doicesti. Theo thông báo của Nuclearelectrica: Doicesti dùng lò mô-đun nhỏ (SMR) tiên tiến nhất châu Âu, chuyển từ “giai đoạn phân tích”, sang “giai đoạn triển khai” để đưa vào vận hành đầu thập kỷ tới.

Sáng ngày 5/3/2026, Công ty TNHH SPEV Sustainability Việt Nam và Công ty TNHH Changshin Đồng Nai đã tổ chức lễ ký kết hợp đồng triển khai hệ thống điện mặt trời tại nhà máy Changshin, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình ESG và mục tiêu cắt giảm phát thải - hướng tới RE100. Công ty TNHH Nuriflex Việt Nam tham gia dự án với vai trò tổng thầu.

VinEnergo (thành viên hệ sinh thái Vingroup) vừa công bố kế hoạch phát triển các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn trên toàn cầu. Trước mắt, VinEnergo tập trung đầu tư tại thị trường châu Á và châu Âu.