Năng lượng nguyên tử

Tối ngày 7/1/2026, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân đã chủ trì phiên họp thứ tư của Ban Chỉ đạo. Tại phiên họp này, Thủ tướng yêu cầu sớm hoàn thành đàm phán với phía Nga về hợp tác đầu tư xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và đề xuất phương án lựa chọn đối tác có công nghệ nguồn tiên tiến phù hợp với tình hình mới để hợp tác đầu tư xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Tại Hà Nội, Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM) vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Mỗi độ Tết đến, Xuân về, người ta thường nói chuyện mở hàng, chuyện gieo quẻ đầu năm, chuyện nhìn lại năm cũ để mong một năm mới hanh thông hơn. Với ngành năng lượng - một lĩnh vực vốn quen với những con số khô khan và biểu đồ kỹ thuật - thì mùa Xuân lại là dịp hiếm hoi để nói những câu chuyện dài hơi hơn, nhẹ nhàng hơn, nhưng không kém phần quan trọng. Điện hạt nhân ở Việt Nam cũng vậy: Đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ, của lò phản ứng, hay kilowatt-giờ, mà là câu chuyện của tầm nhìn, của niềm tin và của sự chuẩn bị cho tương lai.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 331/2025/NĐ-CP, ngày 18/12/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng Nguyên tử về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử. Trong đó, Nghị định nêu rõ một số chính sách của Nhà nước về bảo đảm kinh phí cho xây dựng, phát triển, duy trì cơ sở hạ tầng khoa học, công nghệ hạt nhân; chuyển giao, ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; hàng hóa trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử có xuất xứ Việt Nam được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu; chính sách phát triển nguồn nhân lực...

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa điện đàm với Tổng giám đốc Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng Nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom) Alexey Likhachev về hợp tác phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử, trong đó có dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 316/2025/NĐ-CP ngày 10/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng Nguyên tử 2025 về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu. Nghị định gồm 9 chương, 74 điều quy định chi tiết về yêu cầu an toàn, an ninh nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; địa điểm, thiết kế, quyết định đầu tư, xây dựng, vận hành, chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân.

Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) vừa thông báo mở rộng danh sách các “điểm đến được cho phép chung” theo Quy định hỗ trợ các hoạt động năng lượng nguyên tử ở nước ngoài (10 CFR Part 810). Theo đó, Philippines và Singapore chính thức được bổ sung vào danh sách các quốc gia đủ điều kiện tiếp nhận một số công nghệ và hỗ trợ hạt nhân do Hoa Kỳ kiểm soát theo Part 810. Quyết định do Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Chris Wright ký ban hành và Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia Hoa Kỳ (NNSA) - DOE quản lý, có hiệu lực từ ngày 24/11/2025.

Cuộc họp cấp Bộ trưởng Cuộc họp cấp Bộ trưởng Diễn đàn hợp tác hạt nhân châu Á - FNCA (lần thứ 26) vừa được tổ chức tại Tokyo (Nhật Bản), với sự tham dự của đại diện 12 quốc gia thành viên, Văn phòng Nội các Nhật Bản và Cơ quan Năng lượng Hạt nhân (thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế - OECD/NEA) theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam và Điều phối viên FNCA của Việt Nam tham dự cuộc họp.

Từ ngày 1 đến 11/12, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (đầu mối là Cục An toàn Bức xạ và Hạt nhân) chủ trì, phối hợp các bộ, ngành liên quan của Việt Nam làm việc với đoàn công tác của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) để đánh giá toàn diện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân quốc gia (Intergrated Nuclear Infrastructure Review Mission - INIR Mission). Đây là hoạt động quan trọng trong lộ trình chuẩn bị triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và các dự án tương tự trong tương lai.

Hệ thống thông tin lò phản ứng điện (Power reactor Information system - PRIS) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) theo dõi tình trạng của các lò phản ứng điện hạt nhân trên toàn cầu vừa công bố 6 xu hướng chính về năng lượng hạt nhân trong Báo cáo tình hình năng lượng hạt nhân năm 2025 (Nuclear power status in 2025). Tất cả thông tin, dữ liệu của Báo cáo này đều được các quốc gia tự nguyện cung cấp và được IAEA thu thập thông qua các nhà cung cấp dữ liệu do các quốc gia thành viên chính thức chỉ định.

SMR là các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới, thường có công suất nhỏ hơn 300 MWe, được chế tạo theo dạng mô-đun, dễ vận chuyển và lắp ráp, giúp rút ngắn thời gian xây dựng, nâng cao khả năng tiêu chuẩn hóa. Tạp chí Gas Turbine World (GTW) Handbook 2025 đã ước tính chi phí đầu tư cho nhà máy điện sử dụng lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) công suất 480 MW (bao gồm 6 lò phản ứng SMR, với công suất mỗi lò 80 MW), dựa trên các thông tin và số liệu sau đây.

Báo cáo của Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân cho thấy: Trong số 18 nhiệm vụ được giao để phát triển dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2, có 9 nhiệm vụ đã hoàn thành. Cùng với đó, 7 nhiệm vụ đang triển khai, 2 nhiệm vụ chưa triển khai... Tiến độ đàm phán với đối tác nước ngoài, công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các cơ sở pháp lý liên quan, việc phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương có lúc chưa chặt chẽ.

Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 (VINANST-16), tổ chức tại Đà Nẵng (từ ngày 8-10/10/2025) đã ghi dấu ấn mạnh mẽ, với sự tham gia của gần 400 đại biểu Việt Nam và hơn 90 đại biểu quốc tế. Sự hiện diện đông đảo của các chuyên gia từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Liên bang Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Pháp, Thụy Điển, Trung Quốc và nhiều quốc gia khác đã khẳng định uy tín, vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ hạt nhân.

Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 (Vietnam Conference on Nuclear Science and Technology - VINANST-16) năm 2025 sẽ được tổ chức tại TP. Đà Nẵng trong 3 ngày (từ 8-10/10/2025).

Bên lề Tuần lễ Nguyên tử Thế giới tại Moskva (25-28/9), Hãng thông tấn Sputnik (LB Nga) đã trò chuyện với TS. Trần Chí Thành - Viện trưởng Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam về triển vọng hợp tác giữa Việt Nam - LB Nga trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, cũng như đánh giá những thành tựu trong việc thực hiện lộ trình chung về phát triển công nghệ hạt nhân.