Báo cáo của Petrovietnam tại Hội thảo phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia

Tổng quan Hội thảo khoa học “Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia” Ngày 21/9/2026, tại tỉnh Khánh Hòa, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tỉnh ủy Khánh Hòa cùng các cơ quan liên quan đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề: “Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia”.

Báo cáo tham luận của Tạp chí Năng lượng Việt Nam tại hội thảo khoa học cấp quốc gia về phát triển điện hạt nhân Tại tỉnh Khánh Hòa, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tỉnh ủy Khánh Hòa cùng các cơ quan liên quan vừa tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề: “Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia”. Đóng góp với Hội thảo, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam có tham luận phân tích những thách thức của truyền thông điện hạt nhân hiện nay, đánh giá yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức truyền thông trong kỷ nguyên số; đồng thời đề xuất mô hình truyền thông điện hạt nhân cho Việt Nam giai đoạn 2026-2035.

Đồng hành Hội thảo: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel); hỗ trợ kỹ thuật và truyền thông: Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Ngoài tham luận đóng góp tại Hội thảo, trong phần thảo luận, ông Nguyễn Thanh Bình - Ban Đầu tư Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam - Petrovietnam) khẳng định định hướng gia tăng giá trị cho người dân vùng ảnh hưởng qua các nhóm giải pháp chính:

Thứ nhất: Ưu tiên nguồn lực và tạo việc làm bền vững tại chỗ. Petrovietnam sẽ chủ động phối hợp đào tạo, chuẩn bị nguồn nhân lực bản địa để người dân tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng, vận hành và phát triển công trình.

Thứ hai: Phát triển hệ sinh thái kinh tế và công nghiệp phụ trợ xung quanh dự án - từ xây dựng, vận tải, logistics, đến thương mại, nhà ở. Với quy mô lớn và vòng đời dài của dự án điện hạt nhân, hiệu ứng lan tỏa này sẽ thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế địa phương.

Thứ ba: Khi chính thức được giao làm chủ đầu tư, Petrovietnam sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tập trung hoàn thiện hạ tầng dân sinh thiết yếu, chăm lo toàn diện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.

Ông Nguyễn Thanh Bình - Ban Đầu tư Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam - Petrovietnam).

Dưới đây là một số nội dung chính của báo cáo tham luận của Petrovietnam tại Hội thảo:

I. THỰC TIỄN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ CÁC DỰ ÁN NĂNG LƯỢNG TRỌNG ĐIỂM CỦA PETROVIETNAM:

Thực tiễn triển khai các chuỗi công trình, dự án năng lượng trọng điểm quốc gia của Petrovietnam, từ: Hệ thống các giàn khoan và khai thác dầu khí, Cụm công nghiệp khí - điện - đạm Cà Mau, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (Quảng Ngãi), Chuỗi khí - điện LNG Thị Vải - Nhơn Trạch, các dự án điện than như Thái Bình 2, Sông Hậu 1, Vũng Áng 1, Long Phú 1, đến Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn… đã cho thấy: Việc tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân địa phương không phải là yêu cầu đối với cộng đồng, mà là nghĩa vụ hàng đầu của chủ đầu tư nhằm bảo đảm dự án không chỉ đúng tiến độ, an toàn tuyệt đối mà còn thực sự mang lại giá trị bền vững cho người dân vùng dự án. Từ quá trình thực tiễn, Petrovietnam đúc kết 5 nhóm bài học kinh nghiệm:

1. Nguyên tắc “Nói đi đôi với làm” và triết lý “Thấu hiểu - chia sẻ - đồng hành”.

Khi làm dự án đồng thời với triển khai chương trình an sinh xã hội (tại các địa phương), Petrovietnam chọn cách làm: Nói thật, làm thật và giữ đúng cam kết. Petrovietnam không hứa hẹn những điều vượt quá khả năng. Mọi chương trình hỗ trợ an sinh xã hội đều phải giải quyết đúng những khó khăn, thiếu thốn thực tế của bà con vùng dự án.

Thực tế cho thấy, việc hỗ trợ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp kinh tế địa phương phát triển và đời sống người dân tốt lên. Khi người dân an lòng, tin tưởng và cùng đồng hành, công trình mới có thể vận hành an toàn và bền vững.

2. Đầu tư nền tảng dài hạn.

Thực hiện giá trị cốt lõi “Khát vọng - trí tuệ - chuyên nghiệp - nghĩa tình”, Petrovietnam không xem công tác an sinh xã hội là hoạt động từ thiện đơn thuần, mà coi đó là một phần chiến lược trong quản trị dự án:

Đầu tư giáo dục và phát triển nguồn nhân lực tại chỗ: Thay vì chỉ hỗ trợ ngắn hạn, Petrovietnam tập trung tạo sinh kế lâu dài cho người dân. Petrovietnam đã chủ động phối hợp với các trường đại học, cơ sở đào tạo nghề để tuyển dụng, đào tạo con em vùng dự án và ưu tiên tuyển dụng để trở thành công nhân kỹ thuật, kỹ sư vận hành tại nhà máy.

Song song đó, Petrovietnam triển khai Chương trình STEM Innovation Petrovietnam, xây dựng hàng trăm phòng học STEM hiện đại trên toàn quốc để khơi dậy niềm đam mê khoa học cho thế hệ trẻ.

Hạ tầng dân sinh và y tế cộng đồng: Tại các vùng chiến lược như Quảng Ngãi (xung quanh Nhà máy Lọc dầu Dung Quất), Cà Mau, Bà Rịa - Vũng Tàu hay Thái Bình, Petrovietnam cùng các đơn vị thành viên (BSR, PV GAS, PVOIL, PTSC, PVCFC...) đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng xây dựng trường học, trạm y tế đạt chuẩn, làm đường giao thông nông thôn, lắp đặt hệ thống cấp nước sạch và hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Chỉ tính riêng giai đoạn 2020-2025, kinh phí an sinh xã hội toàn Tập đoàn đạt trên 5.130 tỷ đồng (tính chung giai đoạn 2011-2025 đạt hơn 10.300 tỷ đồng với trên 3,4 triệu lượt người dân thụ hưởng). Những nguồn lực này đã chuyển hóa trực tiếp thành sự thay đổi diện mạo đời sống nhân dân, giúp người dân tự hào và coi công trình năng lượng là tài sản chung của quê hương.

3. Cam kết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng.

Đối với các công trình năng lượng quy mô lớn, lo ngại lớn nhất của người dân luôn là môi trường sinh thái và nguồn sống dân sinh. Petrovietnam áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt nhất, chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại để giám sát liên tục chất lượng không khí, nguồn nước và sinh thái biển. Các chương trình trồng rừng ngập mặn, phủ xanh đất trống với hơn 1,2 triệu cây xanh tại Cà Mau, Thái Bình, Quảng Ngãi... không chỉ giúp hoàn thiện tiêu chí môi trường, mà còn hoàn trả lại hệ sinh thái tự nhiên, bảo vệ sinh kế đánh bắt, nuôi trồng thủy sản của bà con.

4. Minh bạch thông tin, chủ động truyền thông tạo sự thấu hiểu.

Trước khi triển khai bất kỳ hạng mục nào, công tác tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với cộng đồng dân cư luôn được Petrovietnam coi trọng. Các buổi tham vấn cộng đồng không mang tính thủ tục, mà là diễn đàn công khai để người dân đặt câu hỏi, nêu thắc mắc về độ an toàn và giải pháp bảo vệ môi trường. Việc giải thích cặn kẽ, khách quan giúp giải tỏa tâm lý e ngại, chuyển hóa góc nhìn của người dân từ chỗ lo âu sang tin tưởng và gắn bó lâu dài với công trình năng lượng trên chính quê hương mình.

5. Kết hợp hài hòa giữa phát triển hạ tầng dự án và nâng cấp hạ tầng dân sinh.

Bài học thực tiễn từ các dự án của Petrovietnam cho thấy, việc xây dựng các tuyến đường giao thông kết nối, hệ thống cấp điện, cấp nước, cảng biển... phục vụ thi công nhà máy cần được quy hoạch kết hợp ngay từ đầu với mạng lưới hạ tầng dân sinh của địa phương. Nhờ đó, dự án đi đến đâu, hạ tầng giao thông và kinh tế địa phương phát triển đến đó, tạo bước nhảy vọt về thu hút đầu tư cho cả vùng.

II. GỢI MỞ ĐỐI VỚI DỰ ÁN NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN NINH THUẬN 2:

Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 là công trình trọng điểm đặc biệt của quốc gia, đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm điện nền công suất lớn, giảm phát thải carbon và nâng tầm trình độ khoa học - công nghệ của đất nước. Tuy nhiên, cần nhận thức rõ ràng rằng: Dự án điện hạt nhân là công trình có tính chất đặc thù cao, tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt nhất và có vòng đời kéo dài qua nhiều thế hệ. Hiện nay, dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 2 đang ở giai đoạn tái khởi động và chuẩn bị đầu tư.

Petrovietnam cam kết sẽ luôn sát cánh, đồng hành cùng chính quyền và nhân dân tỉnh trong suốt quá trình thực hiện dự án. Sự đồng hành đó sẽ được thể hiện bằng những việc làm thiết thực - từ việc ưu tiên đào tạo nghề, tạo việc làm cho con em địa phương, đến việc phối hợp nâng cấp hệ thống hạ tầng đường xá, điện nước dân sinh và chăm sóc đời sống cho bà con vùng dự án.

Đồng thời, vì điện hạt nhân là lĩnh vực công nghệ cao và phức tạp, dễ gây ra tâm lý lo ngại, nếu thiếu thông tin, Petrovietnam sẽ chủ động thực hiện công tác truyền thông chuyên sâu, minh bạch, giải thích cặn kẽ và dễ hiểu về mức độ an toàn của công nghệ. Sự đồng thuận và an tâm của bà con tại khu vực dự án phải được xây dựng trên nền tảng tri thức, sự thấu hiểu và niềm tin khoa học vững chắc.

III. KẾT LUẬN:

Phát triển năng lượng quốc gia là nhiệm vụ chiến lược phục vụ sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước và nâng cao đời sống nhân dân. Việc đầu tư và vận hành các công trình năng lượng quy mô lớn không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho địa phương, tạo dựng sự ổn định và đem lại những giá trị thiết thực, lâu dài cho nhân dân vùng dự án.

Với vị thế là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia, Petrovietnam cam kết sẽ tiếp tục phát huy nét đẹp văn hóa “Nghĩa tình”, không ngừng nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng Chính phủ, các bộ, ngành và tỉnh Khánh Hòa để xây dựng một ngành công nghiệp năng lượng Việt Nam hiện đại, an toàn, xanh và bền vững./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM