Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Bangladesh chính thức kết nối với lưới điện quốc gia
07:39 | 19/11/2026
Tại phiên chất vấn thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ trong kỳ họp Quốc hội ngày 12/11/2026, bài toán làm chủ công nghệ lõi đã được các đại biểu Quốc hội đặt ra một cách trực diện với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ. Đây là một vấn đề chiến lược rộng lớn, liên quan mật thiết không chỉ đến định hướng nghiên cứu, phát triển (R&D), mà còn đến nguồn lực đầu tư, chất lượng nhân lực, năng lực doanh nghiệp, cơ chế tổ chức thực thi và khả năng duy trì năng lực bền vững trong dài hạn. Riêng đối với lĩnh vực điện hạt nhân, câu hỏi “cần bao nhiêu nguồn lực để làm chủ công nghệ lõi” không thể có một con số ước tính chung chung, hay một phương án đầu tư đơn giản. Câu trả lời phụ thuộc vào việc Việt Nam xác định sẽ làm chủ những nhóm công nghệ nào, ở cấp độ nào, trong khung thời gian bao lâu và thông qua những phương thức hợp tác, tiếp nhận, nội địa hóa, hay tự phát triển ra sao. |
![]() |
| Nhà máy Điện hạt nhân Rooppur 1. Nguồn: Rosatom. |
Quá trình hòa lưới điện thử nghiệm đã diễn ra vào lúc 15:16 giờ địa phương. Công ty Điện hạt nhân Bangladesh (NPCBL) mô tả sự kiện này là “một cột mốc đáng tự hào trong lịch sử phát triển năng lượng hạt nhân của Bangladesh... lượng điện năng sản xuất ra sẽ được cung cấp vào lưới điện quốc gia trong khoảng 8-10 giờ. Trong thời gian này, khả năng vận hành và độ ổn định của hệ thống quản lý tích hợp - bao gồm các tua bin, máy phát điện và lưới điện - sẽ được theo dõi sát sa; đồng thời các kỹ sư thực hiện các kiểm tra kỹ thuật cần thiết”.
Sau đó, theo kế hoạch, Nhà máy sẽ tạm thời ngắt kết nối khỏi lưới điện quốc gia để thực hiện các thử nghiệm kỹ thuật khác nhau. Sau khoảng 28 giờ tạm dừng, nhà máy sẽ được kết nối trở lại lưới điện trong khoảng 4-6 giờ để hoàn tất các kiểm tra kỹ thuật và vận hành cần thiết. Ở mỗi giai đoạn thử nghiệm, hiệu suất vận hành của các hệ thống trong nhà máy, hiệu suất của tua bin và máy phát điện, cũng như khả năng tương thích với lưới điện quốc gia sẽ được kiểm chứng. Nếu tất cả các thử nghiệm kỹ thuật đều hoàn tất thành công, Nhà máy sẽ bắt đầu vận hành thương mại, cung cấp điện từ tổ máy đầu tiên.
Nhà máy Điện hạt nhân Rooppur 1 có hai tổ máy, mỗi tổ có công suất 1.200 MWe. Lần hòa lưới thử nghiệm ban đầu được thực hiện với công suất đầu ra là 350 MWe.
Công ty Điện hạt nhân Bangladesh (Nuclear Power Plant Company Bangladesh Limited) cho biết: Ngay khi nhận được sự phê duyệt từ Cơ quan Quản lý Năng lượng Nguyên tử Bangladesh cho giai đoạn vận hành thử nghiệm tiếp theo, Nhà máy sẽ được kết nối lại với lưới điện quốc gia để tiến hành chạy thử. Công ty này cho biết thêm: “Với sự hợp tác từ phía Nga, sau khi hoàn tất giai đoạn vận hành thử nghiệm kéo dài 10 tháng, tổ máy đầu tiên sẽ bắt đầu cung cấp điện thương mại thường xuyên với công suất tối đa”.
Sama Bilbao y León - Tổng giám đốc Hiệp hội Hạt nhân Thế giới (World Nuclear Association) gọi dự án Rooppur 1 là “một khoản đầu tư mang tính chuyển đổi đối với tương lai của đất nước”.
Bà cho biết: “Việc bắt đầu phát điện đánh dấu khởi đầu cho nhiều thập kỷ cung cấp nguồn năng lượng sạch, đáng tin cậy, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, củng cố an ninh năng lượng và tạo ra các cơ hội thịnh vượng cho các thế hệ mai sau.
Bangladesh đã biến một tham vọng quốc gia táo bạo thành hiện thực, và hôm nay, chúng tôi tự hào chào đón quốc gia này gia nhập cộng đồng các nước sử dụng năng lượng hạt nhân trên toàn cầu. Hiệp hội Hạt nhân Thế giới cùng ngành công nghiệp hạt nhân quốc tế luôn sẵn sàng hỗ trợ Bangladesh trong quá trình tiếp tục phát triển chương trình năng lượng hạt nhân của mình”.
Lịch sử Nhà máy:
Vào tháng 2 năm 2011, Tập đoàn Rosatom của Nga đã ký một thỏa thuận xây dựng hai lò phản ứng tại Rooppur, cách Thủ đô Dhaka khoảng 160 km, cho Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Bangladesh. Hợp đồng ban đầu cho dự án này có trị giá 12,65 tỷ USD, được ký kết vào tháng 12 năm 2015. Cơ quan Quản lý Năng lượng Nguyên tử Bangladesh đã cấp giấy phép địa điểm đầu tiên cho Nhà máy Rooppur vào tháng 6 năm 2016, cho phép triển khai các công việc sơ bộ tại hiện trường (bao gồm cả các cuộc khảo sát địa chất).
Việc xây dựng lò phản ứng đầu tiên trong số các tổ máy VVER-1200 bắt đầu vào tháng 11 năm 2017. Công tác xây dựng tổ máy thứ hai bắt đầu vào tháng 7 năm 2018. Các lò phản ứng này có vòng đời vận hành ban đầu là 60 năm (với khả năng gia hạn thêm 20 năm nữa).
Lô nhiên liệu hạt nhân đầu tiên đã được chuyển đến địa điểm dự án vào tháng 10 năm 2023 - đây cũng là thời điểm cơ sở này chính thức trở thành một cơ sở hạt nhân. Cơ quan Quản lý Năng lượng Nguyên tử Bangladesh cấp Giấy phép vận hành cho tổ máy số 1 vào ngày 16 tháng 4 năm 2026. Quá trình nạp 163 bó nhiên liệu hạt nhân vào lò phản ứng của Nhà máy đã hoàn tất vào tháng 5, và tổ máy này đã đạt trạng thái tới hạn - tức là duy trì được phản ứng hạt nhân bền vững vào lúc 15:34 ngày Chủ nhật, 11 tháng 10.
BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Nguồn:
