Tag

Bài viết dưới đây, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam tổng hợp kinh nghiệm quốc tế và các khuyến nghị của IAEA liên quan đến việc tăng tốc triển khai lò phản ứng mô-đun nhỏ (Small Modular Reactor - SMR). Trên cơ sở đó, phân tích khả năng vận dụng các kinh nghiệm và khuyến nghị này vào điều kiện thực tế của Việt Nam. Trọng tâm của bài viết không đi sâu vào các chi tiết kỹ thuật chuyên ngành, mà tập trung vào các vấn đề chính sách, thể chế, pháp quy, lộ trình triển khai, nhằm phục vụ công tác hoạch định và tham khảo ở cấp chiến lược... (Nguồn tham khảo chính là tài liệu “Considerations to facilitate the accelerated deployment of small modular reactors” - IAEA-TECDOC-2104, Vienna, 2025).

Khai bút đầu Xuân Bính Ngọ (2026), trên cơ sở tài liệu Planning, management and conduct of regulatory safety review and assessment for nuclear power plants (IAEA-SRS-125, 2025) và các tài liệu liên quan của IAEA, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam tập trung làm rõ: (i) Nội hàm và phạm vi của đánh giá an toàn pháp quy đối với nhà máy điện hạt nhân; (ii) Những năng lực cốt lõi mà một quốc gia mới triển khai (như Việt Nam) cần chuẩn bị để thực hiện hiệu quả công tác này. (Ghi chú: Trong bài viết này “đánh giá an toàn pháp quy” được sử dụng bao hàm cả hoạt động “xem xét và đánh giá an toàn pháp quy” theo định nghĩa của IAEA “Regulatory safety review and assessment”). Rất mong nhận được sự chia sẻ của bạn đọc.

Trong bối cảnh Việt Nam chuyển dịch sang hệ thống điện phát thải thấp với tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng cao, nhu cầu về một nguồn điện nền ổn định, tin cậy và có khả năng tích hợp với lưới hiện đại trở nên cấp thiết. Lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (Small Modular Reactor - SMR) nổi lên như một lựa chọn công nghệ mới nhờ đặc tính an toàn thụ động, quy mô linh hoạt và khả năng triển khai từng bước. Bài viết tổng hợp các thông điệp chính từ hội thảo quốc tế “Triển khai, an toàn và cấp phép SMR tại Việt Nam” ngày 3/2/2026 tại Hà Nội, qua đó làm rõ cơ sở kỹ thuật - kinh tế, yêu cầu thể chế và lộ trình tiếp cận phù hợp cho Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long vừa có buổi làm việc với Tập đoàn Doosan Enerbility (Hàn Quốc) do Phó Chủ tịch điều hành Tập đoàn Doosan Enerbility - ông Yun Yo Han dẫn đầu về cơ hội hợp tác trong lĩnh vực năng lượng. Thông tin từ cuộc họp cho thấy nỗ lực của một tập đoàn năng lượng hàng đầu Hàn Quốc trong việc tìm kiếm cơ hội hợp tác sâu hơn tại thị trường Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực điện hạt nhân và điện khí.

Trong kỳ trước, Tạp chí Năng lượng Việt Nam đã có bài viết đề xuất việc rà soát toàn diện các yêu cầu của IAEA về phát triển nguồn nhân lực trong mối quan hệ chặt chẽ, mang tính tương hỗ với 18 vấn đề hạ tầng then chốt của chương trình điện hạt nhân quốc gia. Tiếp nối định hướng này, bài viết dưới đây tập trung phân tích vai trò và trách nhiệm của Chính phủ ở Giai đoạn 1 của chương trình điện hạt nhân, với trọng tâm là khởi động hạ tầng an toàn. Cách tiếp cận này phù hợp với khuyến nghị của IAEA. Theo đó, an toàn hạt nhân không phải là một lĩnh vực độc lập, mà là kết quả tổng hợp của chính sách, khuôn khổ pháp lý - thể chế, năng lực con người, trong đó vai trò định hướng và bảo đảm của Chính phủ ở Giai đoạn 1 có ý nghĩa quyết định.

Theo Phương pháp tiếp cận các mốc thời gian (Milestones Approach) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Việt Nam hiện được đánh giá đang ở Mốc 2 - sẵn sàng mời thầu, bao gồm các hoạt động chuẩn bị cho việc lựa chọn công nghệ, lựa chọn đối tác và triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tuy nhiên, việc đạt tới Mốc 2 không đồng nghĩa là Việt Nam đã hoàn tất đầy đủ mọi điều kiện cần thiết để chuyển sang các bước tiếp theo của chương trình điện hạt nhân quốc gia; ngược lại, đây là giai đoạn đòi hỏi sự củng cố đồng bộ và có chiều sâu các yếu tố hạ tầng then chốt. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực được IAEA và nhiều quốc gia coi là một trong những điều kiện nền tảng, mang tính xuyên suốt đối với toàn bộ vòng đời của chương trình điện hạt nhân... Trên cơ sở đó, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam phân tích vai trò chiến lược của phát triển nguồn nhân lực điện hạt nhân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay; đồng thời đề xuất các bước triển khai cụ thể, nhằm hiện thực hóa Quyết định số 1012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035”.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ thông qua các dự thảo báo cáo, tờ trình cấp có thẩm quyền về các dự án điện hạt nhân. Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ; các Phó Bí thư Đảng uỷ Chính phủ; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo các bộ, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tập đoàn kinh tế liên quan.

Trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít yêu cầu mới đối với quản lý an toàn và quản trị công nghệ trong lĩnh vực điện hạt nhân. Đối với Việt Nam, trong bối cảnh xem xét khởi động lại chương trình điện hạt nhân, việc tiếp cận sớm và có chọn lọc các xu hướng ứng dụng AI trong ngành là hết sức cần thiết. Đề cập đến nội dung này, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có bài phân tích chuyên sâu, kèm theo kiến nghị một số định hướng chính sách đối với Việt Nam. (Nguồn tham khảo chính: Tài liệu của IAEA “Considerations for deploying artificial intelligence applications in the nuclear power industry” - No. NR-T-1.26, Vienna, 2025).

Dự án trình diễn lò phản ứng modul nhỏ (SMR) ACP100 đang được xây dựng tại địa điểm Changjiang ở đảo Hải Nam của Trung Quốc đã vượt qua bài thử nghiệm chạy tua bin phi hạt nhân vào ngày 23/12/2025 - Thông tin từ Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC) cho biết.

Trước thềm năm mới - Xuân Bính Ngọ (2026), TS. Trần Chí Thành - Viện trưởng Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam đã có những chia sẻ với bạn đọc Tạp chí Năng lượng Việt Nam. Trong nội dung chia sẻ, Viện trưởng đã cho biết suy nghĩ của mình về chương trình điện hạt nhân của Việt Nam - những yếu tố quan trọng cho thành công của các dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và chương trình điện hạt nhân dài hạn của Việt Nam, trong đó có lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR)...

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn đến năm 2035” theo Quyết định số 119/QĐ-TTg. Sau khi nghiên cứu, cân nhắc các nội dung của Quyết định, cũng như các hướng dẫn của IAEA, kinh nghiệm của các quốc gia có chương trình điện hạt nhân phát triển… Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam trao đổi một số phân tích, gợi mở chuyên sâu về công tác thông tin, tuyên truyền cho phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam, qua đó góp phần làm rõ những yêu cầu, định hướng, giải pháp cần ưu tiên trong thời gian tới.

Trong bài viết dưới đây, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam sẽ phân tích kinh nghiệm của Mỹ trong việc triển khai cơ chế hồ sơ xin phê duyệt địa điểm sớm (Early Site Permit - ESP), làm rõ nội dung hồ sơ, quy trình thẩm định; đồng thời rút ra các bài học và khuyến nghị bước đầu cho Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý phục vụ phát triển điện hạt nhân trong tương lai. Trước mắt là cho dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 80/QĐ-TTg ngày 14/1/2026 bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Theo đó, Chính phủ cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận thành dự án độc lập.

Tại Hà Nội, Ban Quản lý dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (EVNNPB) của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Ngày cuối cùng của năm 2025, Bản tin (Newsletter) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã gợi ý độc giả cùng nhìn lại những bài viết được quan tâm nhất trong chuyên mục “Giải thích về năng lượng hạt nhân”. Trong số đó, bài viết: Lò phản ứng muối nóng chảy là gì? (What are Molten Salt Reactors?) thu hút sự chú ý rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Sau khi tham khảo các bài viết phổ biến của IAEA, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam dựa trên phân tích tài liệu chuyên sâu Hiện trạng công nghệ lò phản ứng muối nóng chảy (Status of Molten Salt Reactor Technology, IAEA-TRS-489, 2023), nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện, cập nhật và có hệ thống về công nghệ này tới bạn đọc.