Tag

Tại Hà Nội, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Tài Anh vừa chủ trì cuộc họp giao ban với Ban Quản lý dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (EVNNPB) về tình hình triển khai dự án và kế hoạch thực hiện trong thời gian tới.

Trong các dự án điện hạt nhân, giai đoạn xây dựng, hay lắp đặt thường được nhìn nhận là nơi quyết định thành bại. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế lại cho thấy một thực tế khác: Phần lớn các rủi ro lớn nhất (về chi phí, tiến độ và thậm chí an toàn) đã được “định hình” từ rất sớm - trước khi dự án bước vào thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED). Đối với các quốc gia mới phát triển điện hạt nhân như Việt Nam, nhận thức đúng về “điểm rơi quyết định” này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sự phục hưng điện hạt nhân ở Hoa Kỳ đang mở ra cơ hội chưa từng có cho các doanh nghiệp gia nhập đường đua phát triển công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Bối cảnh ấy có đem lại sự phát triển bền vững cho SMR?

Đối với Việt Nam, những xu hướng toàn cầu về năng lượng hạt nhân có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, cơ cấu nguồn điện đang chuyển dịch mạnh sang các nguồn phát thải thấp; đồng thời yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định hệ thống điện ngày càng trở nên cấp thiết. Việc theo dõi sát sao sự phát triển của năng lượng hạt nhân trên thế giới không nhằm đưa ra quyết định triển khai ngay, mà trước hết giúp Việt Nam duy trì và củng cố cơ sở phân tích khoa học, giữ quyền lựa chọn chiến lược trong quy hoạch năng lượng dài hạn.

Mặc dù các chương trình đầu tư trực tiếp để phát triển lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) trong vòng mấy thập kỷ đã thúc đẩy các lò phản ứng tiên tiến, nhưng nền tảng cho những công nghệ này đã được Hoa Kỳ chuẩn bị từ lâu hơn thế.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công của một chương trình điện hạt nhân không chỉ phụ thuộc vào công nghệ lò phản ứng, hay nguồn vốn đầu tư, mà còn phụ thuộc quyết định vào khả năng phát triển và nội địa hóa chuỗi cung ứng. Đây chính là nền tảng để một quốc gia từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực công nghiệp và giảm thiểu phụ thuộc bên ngoài trong dài hạn... Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành và cơ quan liên quan đã tham dự cuộc họp do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức nhằm rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận của Nghị quyết số 189/2025/QH15.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công của một chương trình điện hạt nhân không chỉ phụ thuộc vào công nghệ lò phản ứng, hay nguồn vốn đầu tư, mà còn phụ thuộc quyết định vào khả năng phát triển và nội địa hóa chuỗi cung ứng. Đây chính là nền tảng để một quốc gia từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực công nghiệp và giảm thiểu phụ thuộc bên ngoài trong dài hạn... Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định số 496/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước thẩm định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (điều chỉnh các nội dung liên quan đến dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1).

Đằng sau mỗi bước tiến công nghệ hạt nhân luôn là một nền tảng chính sách vững chắc được chính phủ xây dựng và hậu thuẫn trên nhiều phương diện. Hoa Kỳ - quốc gia dẫn đầu thế giới về số lượng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được thiết kế và phát triển, cũng không phải ngoại lệ. Câu hỏi đặt ra là: Nhờ đâu Hoa Kỳ luôn giữ được vị thế trong một thế giới công nghệ luôn chuyển động? Liệu quốc gia này chỉ thuần túy dựa vào những kinh nghiệm công nghệ tích lũy trong 7 thập niên phát triển công nghệ hạt nhân? Có phải quá trình phát triển đầy cạnh tranh với những quốc gia có nền tảng hạt nhân vững vàng như Nga, hay những quốc gia đầy tham vọng vươn lên như Trung Quốc cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy công nghệ hạt nhân Hoa Kỳ tiến tới mốc xa hơn?

Trong Phần 1, chúng ta đã tham khảo về xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Các nền tảng kỹ thuật cốt lõi; trong phần Phần 2 dưới đây sẽ đề cập đến nội dung xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Hệ thống, con người, năng lực ra quyết định và kết luận chuyên đề “Phân tích nhu cầu nhân lực đánh giá an toàn nhà máy điện hạt nhân Việt Nam”.

Ngày 23/3/2026, Việt Nam và Liên bang Nga đã ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên lãnh thổ Việt Nam. Theo các thông tin ban đầu, dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến gồm hai tổ máy, với tổng công suất khoảng 2.400 MW, sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 do Nga phát triển. Nhân sự kiện này, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có một số nhận định ban đầu về các tác động đến hệ sinh thái công nghệ cao cho nền kinh tế, cũng như vai trò của điện hạt nhân trong chiến lược năng lượng dài hạn ở nước ta... để bạn đọc cùng tham khảo.

Tiếp theo “Mười lĩnh vực an toàn quy định đối với nhà máy điện hạt nhân hiện đại - Khuyến nghị cho Việt Nam”, Tạp chí Năng lượng Việt Nam thực hiện chuyên đề “Phân tích nhu cầu nhân lực đánh giá an toàn nhà máy điện hạt nhân Việt Nam”. Phần 1 - Xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Các nền tảng kỹ thuật cốt lõi; Phần 2 - Xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Hệ thống, con người và năng lực ra quyết định.

Nếu Phần 1 tập trung vào các yêu cầu nền tảng nhằm thiết lập và duy trì mức độ an toàn cốt lõi của nhà máy điện hạt nhân, thì Phần 2 đi sâu vào các cơ chế kiểm chứng, củng cố và duy trì hiệu quả thực tế của hệ thống an toàn đó trong điều kiện vận hành dài hạn. Các nội dung được trình bày trong Phần 2, bao gồm diễn tập ứng phó khẩn cấp, đánh giá ngang hàng quốc tế, bảo đảm an ninh nhà máy, quản lý lão hóa và an toàn - sức khỏe nghề nghiệp phi hạt nhân, phản ánh cách tiếp cận “an toàn toàn diện” (holistic safety approach) đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Đây là những lĩnh vực giúp chuyển các yêu cầu kỹ thuật và pháp quy thành năng lực vận hành thực chất; đồng thời góp phần xây dựng, duy trì văn hóa an toàn mạnh trong toàn bộ tổ chức.

TerraPower đã đi vào lịch sử công nghệ hạt nhân Hoa Kỳ khi được Cơ quan Pháp quy Quốc gia Hoa Kỳ (NRC) chính thức cấp phép vào ngày 5/3/2026. Mặc dù không phải là lò SMR đầu tiên trên thế giới được cấp phép thương mại, nhưng với những gì đã diễn ra, TerraPower đã gợi mở rất nhiều vấn đề thảo luận, trao đổi và những bài học kinh nghiệm mà những quốc gia phát triển điện hạt nhân, trong đó có Việt Nam, có thể soi chiếu, học hỏi.