Tag

Với chủ đề “Hàn Quốc - đối tác tin cậy trong việc xem xét hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam”, bài viết dưới đây phân tích những lợi thế vượt trội về công nghệ, sự tương đồng trong triết lý phát triển giữa hai quốc gia, hướng tới một thông điệp nhất quán: Hợp tác quốc tế để tự chủ; phát triển điện hạt nhân vì một Việt Nam xanh, bền vững và hùng mạnh.

Ủy ban Pháp quy Hạt nhân Nhật Bản (NRA), ngày 28/4/206, đã kết luận rằng: Không cần thiết phải sửa đổi các tiêu chuẩn quy định hiện hành đối với lò phản ứng nước nhẹ cải tiến SRZ-1200 do Tập đoàn Công nghiệp nặng Mitsubishi và các đối tác phát triển. Vì thiết kế này là sự mở rộng từ công nghệ lò phản ứng nước áp lực hiện có và có thể được thẩm định theo các tiêu chuẩn quy định hiện hành.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 893/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu - phát triển, ứng dụng và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử”. Từ phân tích, hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và thực tiễn Việt Nam, bài viết đề xuất cách tiếp cận tích hợp để xây dựng năng lực pháp quy điện hạt nhân theo hai trục: Thẩm định Báo cáo phân tích an toàn (SAR) và kiểm chứng qua vận hành thử. Qua đó, bài viết gợi mở một số định hướng triển khai Quyết định 893 theo hướng gắn đào tạo với nhiệm vụ thực tế, từng bước xây dựng năng lực pháp quy đáp ứng yêu cầu phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam.

Để tạm kết chuyên đề “Công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) - Nhìn từ sự kiện TerraPower của Hoa Kỳ” chuyên gia pháp quy hạt nhân: TS. Lê Chí Dũng - nguyên Cục phó Cục An toàn và Bức xạ Hạt nhân (VARANS) đánh giá toàn cảnh về quy trình thẩm định, cấp phép cho SMR. Những điểm mới trong quy trình đánh giá, thẩm định, cấp phép SMR của Hoa Kỳ cho chúng ta thấy những bài học đối với các quốc gia đang phát triển, cũng như dự kiến sẽ đón nhận chuyển giao công nghệ này trong tương lai tới.

Tại Hà Nội, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Tài Anh vừa chủ trì cuộc họp giao ban với Ban Quản lý dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (EVNNPB) về tình hình triển khai dự án và kế hoạch thực hiện trong thời gian tới.

Trong các dự án điện hạt nhân, giai đoạn xây dựng, hay lắp đặt thường được nhìn nhận là nơi quyết định thành bại. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế lại cho thấy một thực tế khác: Phần lớn các rủi ro lớn nhất (về chi phí, tiến độ và thậm chí an toàn) đã được “định hình” từ rất sớm - trước khi dự án bước vào thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED). Đối với các quốc gia mới phát triển điện hạt nhân như Việt Nam, nhận thức đúng về “điểm rơi quyết định” này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sự phục hưng điện hạt nhân ở Hoa Kỳ đang mở ra cơ hội chưa từng có cho các doanh nghiệp gia nhập đường đua phát triển công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Bối cảnh ấy có đem lại sự phát triển bền vững cho SMR?

Đối với Việt Nam, những xu hướng toàn cầu về năng lượng hạt nhân có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, cơ cấu nguồn điện đang chuyển dịch mạnh sang các nguồn phát thải thấp; đồng thời yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định hệ thống điện ngày càng trở nên cấp thiết. Việc theo dõi sát sao sự phát triển của năng lượng hạt nhân trên thế giới không nhằm đưa ra quyết định triển khai ngay, mà trước hết giúp Việt Nam duy trì và củng cố cơ sở phân tích khoa học, giữ quyền lựa chọn chiến lược trong quy hoạch năng lượng dài hạn.

Mặc dù các chương trình đầu tư trực tiếp để phát triển lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) trong vòng mấy thập kỷ đã thúc đẩy các lò phản ứng tiên tiến, nhưng nền tảng cho những công nghệ này đã được Hoa Kỳ chuẩn bị từ lâu hơn thế.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công của một chương trình điện hạt nhân không chỉ phụ thuộc vào công nghệ lò phản ứng, hay nguồn vốn đầu tư, mà còn phụ thuộc quyết định vào khả năng phát triển và nội địa hóa chuỗi cung ứng. Đây chính là nền tảng để một quốc gia từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực công nghiệp và giảm thiểu phụ thuộc bên ngoài trong dài hạn... Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành và cơ quan liên quan đã tham dự cuộc họp do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức nhằm rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận của Nghị quyết số 189/2025/QH15.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công của một chương trình điện hạt nhân không chỉ phụ thuộc vào công nghệ lò phản ứng, hay nguồn vốn đầu tư, mà còn phụ thuộc quyết định vào khả năng phát triển và nội địa hóa chuỗi cung ứng. Đây chính là nền tảng để một quốc gia từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực công nghiệp và giảm thiểu phụ thuộc bên ngoài trong dài hạn... Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định số 496/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước thẩm định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (điều chỉnh các nội dung liên quan đến dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1).

Đằng sau mỗi bước tiến công nghệ hạt nhân luôn là một nền tảng chính sách vững chắc được chính phủ xây dựng và hậu thuẫn trên nhiều phương diện. Hoa Kỳ - quốc gia dẫn đầu thế giới về số lượng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được thiết kế và phát triển, cũng không phải ngoại lệ. Câu hỏi đặt ra là: Nhờ đâu Hoa Kỳ luôn giữ được vị thế trong một thế giới công nghệ luôn chuyển động? Liệu quốc gia này chỉ thuần túy dựa vào những kinh nghiệm công nghệ tích lũy trong 7 thập niên phát triển công nghệ hạt nhân? Có phải quá trình phát triển đầy cạnh tranh với những quốc gia có nền tảng hạt nhân vững vàng như Nga, hay những quốc gia đầy tham vọng vươn lên như Trung Quốc cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy công nghệ hạt nhân Hoa Kỳ tiến tới mốc xa hơn?

Trong Phần 1, chúng ta đã tham khảo về xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Các nền tảng kỹ thuật cốt lõi; trong phần Phần 2 dưới đây sẽ đề cập đến nội dung xây dựng năng lực đánh giá an toàn pháp quy: Hệ thống, con người, năng lực ra quyết định và kết luận chuyên đề “Phân tích nhu cầu nhân lực đánh giá an toàn nhà máy điện hạt nhân Việt Nam”.