Nhận định - Dự báo

Cuộc chiến liên minh Hoa Kỳ và Israel nhằm vào Iran đã, đang làm thay đổi cục diện an ninh Trung Đông, tác động không nhỏ đến lĩnh vực kinh tế toàn cầu, trong đó có an ninh năng lượng. Dưới đây là những nguy cơ của cuộc chiến tác động tới ngành năng lượng châu Á, cùng các biện pháp điều hành của Chính phủ và kích hoạt ưu tiên dự trữ dầu thô trong nước từ các doanh nghiệp...

Ngay sau khi xảy ra xung đột tại Ukraine, Liên minh châu Âu (EU) vốn đã gặp vấn đề về năng lượng. Nay cuộc chiến giữa liên minh Hoa Kỳ - Israel diễn ra tại vùng Vịnh khiến kế hoạch năng lượng của EU trở nên tồi tệ hơn. Dưới đây, những nguy cơ hiện hữu vừa được Tạp chí Năng lượng Việt Nam cập nhật dựa trên tình hình cuộc chiến tại khu vực này.

Bài báo này trình bày một phân tích toàn diện về triển vọng năng lượng của Việt Nam đến năm 2060 dựa trên dự báo từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng châu Á - Thái Bình Dương (APERC). Mô hình dự báo so sánh hai kịch bản chính: Kịch bản tham chiếu (REF) và Kịch bản mục tiêu (TGT), để làm nổi bật những thách thức, cơ hội trong việc cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, an ninh năng lượng và các cam kết khí hậu quốc tế. Kết quả cho thấy: Để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam cần thực hiện những thay đổi mang tính cấu trúc sâu rộng trong cơ cấu nguồn điện, điện khí hóa giao thông vận tải và phát triển nhiên liệu hydrogen, với tổng chi phí ước tính lên tới 3,6 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2025-2060.

Như chúng ta đều biết, Quốc hội Venezuela vừa thông qua cải cách Luật Dầu khí - mở cửa cho các doanh nghiệp tư nhân, tạo ra nhiều cơ hội đầu tư mới trong lĩnh vực dầu mỏ. Thế nhưng, theo các nhà quan sát: “Những cơ hội đầu tư đang xuất hiện tại Venezuela đều nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Chính phủ Hoa Kỳ, cơ hội đó dường như dành cho các doanh nghiệp Hoa Kỳ, mà chưa phải cho các doanh nghiệp cạnh tranh của các quốc gia khác”. Đây chính là trở ngại lớn nhất.

Lĩnh vực phân phối điện đang chuyển từ hình thức truyền tải một chiều, sang điều phối hai chiều khi các công ty điện lực triển khai trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống lưu trữ, cơ sở hạ tầng mô-đun, internet vạn vật (IoT), lưới điện siêu nhỏ và giao dịch nhanh hơn. Dưới đây Tạp chí Năng lượng Việt Nam tóm tắt Báo cáo mang tên Power Distribution Industry Trend Report (BDIT) của nền tảng Startus-insights, chuyên về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo toàn cầu của Áo, công bố mới đây để bạn đọc cùng tham khảo.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang trở thành thách thức cấp bách, việc tìm kiếm các giải pháp nhiên liệu thay thế không phát thải CO2 trong ngành nhiệt điện là một ưu tiên chiến lược của một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo quy hoạch điện VIII điều chỉnh, định hướng đến năm 2050 không còn sử dụng điện than để phát điện, chuyển hoàn toàn sang sử dụng sinh khối/amoniac với tổng công suất 25.798 MW. Bài báo này trình bày chi tiết về dự án thử nghiệm trình diễn đốt kèm 20% amoniac quy mô lớn tại tổ máy số 4 (công suất 1.000 MW) thuộc Nhà máy Nhiệt điện Hekinan (Nhật Bản), do Tập đoàn IHI và JERA phối hợp thực hiện. Kết quả thực nghiệm đã khẳng định rằng: Công nghệ này không chỉ giúp giảm trực tiếp 20% lượng phát thải CO2, mà còn duy trì nồng độ NOx và các hợp chất gây ô nhiễm khác ở mức tương đương, hoặc thấp hơn so với sử dụng than truyền thống. Đây là bước đi tiên phong, đặt nền móng vững chắc cho việc thương mại hóa công nghệ amoniac trong lộ trình trung hòa carbon vào năm 2050.

Năm 2025, ngành năng lượng Việt Nam đã vượt qua những khó khăn, thách thức, tạo tiền đề quan trọng để cung cấp năng lượng cho đất nước. Năm 2026, trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới của các phân ngành (điện, than, dầu khí, điện hạt nhân, năng lượng tái tạo…), Tạp chí Năng lượng Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn với Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long. Nội dung trả lời phỏng vấn là những vấn đề đang được dư luận đặc biệt quan tâm, cùng thông điệp của Bộ Công Thương muốn chia sẻ, gửi gắm tới người lao động ngành năng lượng Việt Nam trước nhiều yêu cầu đối mới và thách thức mới.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết Net Zero vào năm 2050 của Chính phủ Việt Nam, việc xanh hóa các khu công nghiệp (KCN) không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu sống còn. Các rào cản thương mại mới như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, hay tiêu chuẩn Báo cáo phát triển bền vững (CSRD) đang tạo áp lực trực tiếp lên các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, buộc họ phải chứng minh nguồn gốc sản phẩm sử dụng năng lượng sạch. Chuyến khảo sát thực tế tại 4 KCN tiêu biểu gồm: Amata, Long Đức (Đồng Nai) và Kinh Bắc (Quế Võ), VSIP (Bắc Ninh) đã phác họa một bức tranh đa chiều về thực trạng, những bước tiến, cũng như các nút thắt pháp lý, kỹ thuật trong việc triển khai điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS).

Hãng tin Reuters vừa công bố 5 xu hướng thị trường năng lượng thế giới 2026 cần theo dõi. Theo Reuters: Thị trường năng lượng thế giới năm 2026 có nhiều biến động khi sự bất ổn địa chính trị vẫn hiện hữu, chưa kể các quyết định sản xuất khó lường của OPEC, cũng như mối đe dọa phong tỏa Venezuela gần đây của Hoa Kỳ.

Việc đầu tư vào dầu mỏ tại Venezuela vào thời điểm hiện tại đang tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể nhìn thấy. Những rủi ro này lớn tới mức che mờ các cơ hội đầu tư của những công ty, hoặc quốc gia có sức ảnh hưởng nhỏ.

Việc Nhà máy điện gió Savan 1 - dự án do T&T Group phát triển tại Lào chính thức vận hành thương mại ngày 26/12 được xem là một dấu mốc đáng chú ý trong bức tranh năng lượng tái tạo xuyên biên giới. Cột mốc vận hành thương mại (COD) của dự án cũng được xác lập như một dấu mốc hướng tới chào mừng năm mới 2026 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây được xem là một ví dụ điển hình cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong việc hiện thực hóa các mục tiêu năng lượng quốc gia.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang trở thành thách thức cấp bách, việc tìm kiếm các giải pháp nhiên liệu thay thế không phát thải CO2 trong ngành nhiệt điện là một ưu tiên chiến lược của một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo quy hoạch điện VIII điều chỉnh, định hướng đến năm 2050 không còn sử dụng điện than để phát điện, chuyển hoàn toàn sang sử dụng sinh khối/amoniac với tổng công suất 25.798 MW. Bài báo này trình bày chi tiết về dự án thử nghiệm trình diễn đốt kèm 20% amoniac quy mô lớn tại tổ máy số 4 (công suất 1.000 MW) thuộc Nhà máy Nhiệt điện Hekinan (Nhật Bản), do Tập đoàn IHI và JERA phối hợp thực hiện. Kết quả thực nghiệm đã khẳng định rằng: Công nghệ này không chỉ giúp giảm trực tiếp 20% lượng phát thải CO2, mà còn duy trì nồng độ NOx và các hợp chất gây ô nhiễm khác ở mức tương đương, hoặc thấp hơn so với sử dụng than truyền thống. Đây là bước đi tiên phong, đặt nền móng vững chắc cho việc thương mại hóa công nghệ amoniac trong lộ trình trung hòa carbon vào năm 2050.

Trong nhiều năm, hạ tầng năng lượng, đặc biệt là truyền tải và kết nối hệ thống, thường được xem là lĩnh vực nhà nước giữ vai trò trung tâm. Cách tiếp cận này phù hợp với đặc thù an ninh năng lượng và yêu cầu điều độ hệ thống. Tuy nhiên, khi nhu cầu điện gia tăng nhanh và không gian phát triển được mở rộng ra khu vực, mô hình truyền thống bắt đầu bộc lộ những giới hạn nhất định. Việc dự án Savan 1 do T&T Group đầu tư tại Lào chính thức vận hành thương mại (COD) mới đây mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một nhà máy điện đơn thuần. Đây là trường hợp cụ thể cho thấy: Doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào bài toán hạ tầng năng lượng xuyên biên giới - lĩnh vực vốn được coi là “sân chơi khó” và nhiều ràng buộc.

Năm 2025 khép lại, đánh dấu một “điểm rơi” quan trọng trong lịch sử phát triển năng lượng Việt Nam. Không còn là những bản quy hoạch nằm trên giấy, hay những tranh luận về cơ chế, 2025 là năm của hành động thực tiễn. Từ việc dòng khí LNG đầu tiên chính thức phát ra điện, đến việc định hình lại cơ cấu giá thị trường, ngành năng lượng đã thực sự bước qua giai đoạn “tăng trưởng nóng” để tiến vào kỷ nguyên “tối ưu hóa chiều sâu”. Dưới đây là 10 sự kiện tiêu biểu nhất, khắc họa bức tranh toàn cảnh đầy sống động của ngành năng lượng quốc gia trong năm qua do Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam bình chọn.

Năng lượng và tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục là những chủ đề quan trọng trong chương trình nghị sự toàn cầu và của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Kết thúc 2025, WEF cập nhật những câu chuyện năng lượng nổi bật diễn ra trong năm.