Tách nội dung tái định cư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 thành dự án độc lập

Khuyến nghị những việc cần làm để có thể khởi công dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận Trước các ý kiến khác nhau liên quan đến việc làm sao có thể khởi công dự án điện hạt nhân Ninh Thuận ngay từ đầu năm 2026? Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam có bài viết phân tích và trả lời cho câu hỏi: Nên hiểu thế nào về chủ trương khởi công dự án nhà máy điện hạt nhân và những công việc cần làm để có thể thực hiện được nhiệm vụ đó? Rất mong nhận được sự chia sẻ của bạn đọc.

Điện hạt nhân Việt Nam - Từ chuyện hôm qua, đến mùa Xuân hy vọng Mỗi độ Tết đến, Xuân về, người ta thường nói chuyện mở hàng, chuyện gieo quẻ đầu năm, chuyện nhìn lại năm cũ để mong một năm mới hanh thông hơn. Với ngành năng lượng - một lĩnh vực vốn quen với những con số khô khan và biểu đồ kỹ thuật - thì mùa Xuân lại là dịp hiếm hoi để nói những câu chuyện dài hơi hơn, nhẹ nhàng hơn, nhưng không kém phần quan trọng. Điện hạt nhân ở Việt Nam cũng vậy: Đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ, của lò phản ứng, hay kilowatt-giờ, mà là câu chuyện của tầm nhìn, của niềm tin và của sự chuẩn bị cho tương lai.

Ngày 7/1/2026, tại phiên họp thứ tư của Ban Chỉ đạo xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo đã yêu cầu Bộ Nông nghiệp - Môi trường khẩn trương phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa và các bộ, cơ quan liên quan báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc bãi bỏ Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư cho các Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho công tác giải phóng mặt bằng.

Trước đó, ngày 26/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.8/2025/NQ-CP về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thành dự án độc lập. Trong đó, quy định cơ chế đặc thù bồi thường hỗ trợ tái định cư để thực hiện dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Cụ thể:

1. Cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận thành dự án độc lập (sau đây gọi là dự án).

2. Giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan chủ quản dự án. Giao Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa quyết định đầu tư dự án khi cấp có thẩm quyền chưa quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư và phê duyệt điều chỉnh dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận theo quy định của pháp luật.

3. Trong thời gian chờ bố trí tái định cư, UBND tỉnh Khánh Hòa được phép bố trí nhà ở tạm, hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà ở cho người có đất ở bị thu hồi để phục vụ dự án. Thời gian và mức hỗ trợ cụ thể do UBND tỉnh Khánh Hòa quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

4. Giao các chủ đầu tư Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 thực hiện cập nhật nội dung dự án vào các báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 nhằm đảm bảo tính đồng bộ.

5. Áp dụng hình thức chỉ định thầu theo quy trình rút gọn đối với các gói thầu tư vấn, phi tư vấn để thực hiện dự án theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

6. Việc thu hồi đất để thực hiện dự án được quy định như sau:

(a) Căn cứ quy hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai, được ban hành thông báo tổ chức thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất.

Thông báo tổ chức thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất được gửi đến từng người sử dụng đất và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư.

(b) Trên cơ sở thông báo tại điểm a nêu trên, đơn vị được giao làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật về đất đai được phép triển khai thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành thông báo thu hồi đất.

UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với đơn vị được giao làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư triển khai thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất.

Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với đơn vị được giao làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất để phục vụ việc lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

(c) Sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định tại khoản 2 nêu trên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai ban hành thông báo thu hồi đất và sử dụng kết quả thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất được thực hiện theo quy định tại điểm b nêu trên để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Việc lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyết định thu hồi đất thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Nội dung Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ:

Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Trong đó, quy định về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại về đất; bồi thường thiệt hại về tài sản; các chính sách hỗ trợ khi thu hồi công ích, hỗ trợ đối với đất vườn, ao không được công nhận là đất ở và đất nông nghiệp trong khu dân cư, hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ tái định cư, hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm; tái định cư và xây dựng khu tái định cư; cơ chế quản lý và thực hiện dự án bồi thường di dân, tái định cư…

Đối tượng áp dụng là các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư bị thu hồi đất và thiệt hại tài sản khi nhà nước thực hiện dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận.

Theo Quyết định này, người sử dụng đất khi bị thu hồi để thực hiện dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận được bồi thường thiệt hại bằng đất, hoặc bằng tiền. Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng có đủ điều kiện theo quy định thì được bồi thường. Trường hợp không đủ điều kiện bồi thường, được hỗ trợ chi phí đầu tư khai hoang phục hoá đất, UBND tỉnh Ninh Thuận xem xét quy định mức hỗ trợ cụ thể.

Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng vào mục đích nào thì người bị thu hồi đất được giao đất mới có cùng mục đích sử dụng. Trường hợp không có đất để giao thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt là giá đất) tính theo giá đất tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

Trường hợp giao đất mới (nếu có chênh lệch về giá đất) thì phần chênh lệch đó được thanh toán bằng tiền theo quy định sau:

- Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ lớn hơn tiền sử dụng đất ở, hoặc tiền mua nhà ở tại khu tái định cư, thì người tái định cư được nhận phần chênh lệch.

- Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn tiền sử dụng đất ở, thì người tái định cư phải nộp phần chênh lệch, trừ trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 19 Nghị định số 66/2009/NĐ-CP của Chính phủ.

- Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi nhà nước thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật, thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để nộp vào ngân sách nhà nước./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM