Khởi công dự án Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 5

DPPA và thị trường điện cạnh tranh - Chờ thị trường hoàn thiện, hay hoàn thiện thị trường? Việt Nam nên chờ thị trường điện hoàn thiện rồi mới mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), hay nên để quá trình phát triển DPPA trở thành động lực hoàn thiện thị trường? Trong bài viết dưới đây, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam phân tích mối quan hệ giữa DPPA và thị trường điện cạnh tranh dưới góc độ vận hành hệ thống điện, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn cải cách trong nước, gợi mở cách tiếp cận phù hợp đối với Việt Nam.

Từ hợp đồng DPPA đầu tiên, đến bài toán thực thi thể chế chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam Sau gần 2 năm triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), Việt Nam đã ghi nhận những giao dịch điện tái tạo đầu tiên giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn. Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP chỉ hơn 1 năm sau Nghị định số 57/2025/NĐ-CP cho thấy quá trình hoàn thiện thể chế đang được đẩy nhanh để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Những dự án tiên phong đã chứng minh cơ chế DPPA có thể vận hành trên thực tế, song khoảng cách giữa nhu cầu rất lớn của doanh nghiệp và tốc độ triển khai vẫn còn đáng kể. Điều đó cho thấy trọng tâm hiện nay là nâng cao hiệu quả thực thi để nguồn điện xanh thực sự trở thành động lực thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các đại biểu bấm nút khởi công dự án Nhà máy điện mặt trời Dầu Tiếng 5, ngày 4/8/2026. (Ảnh: Báo Tây Ninh).

Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 5 có tổng công suất đặt 450 MW, được quy hoạch trên diện tích khoảng 645 ha tại khu vực đất bán ngập hồ Dầu Tiếng, cách đường đường tỉnh 781 khoảng 500 m về phía Tây; cách Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 1 khoảng 3 km về phía Bắc. Dự án do Công ty cổ phần Năng lượng DT5.1 làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư 7.774 tỷ, thuộc nhóm công trình công nghiệp và năng lượng cấp I, nhóm A.

Sau khi đi vào vận hành, Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 5 dự kiến cung cấp khoảng 808 GWh điện sạch mỗi năm, góp phần bổ sung nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia. Dự án dự kiến vận hành thương mại vào tháng 12/2027.

Dự án được đầu tư đồng bộ - từ hệ thống tấm quang điện PV, hệ thống biến tần phân tán, trạm biến áp đến đường dây truyền tải và hạ tầng đấu nối. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu hóa sản lượng điện và bảo đảm khả năng kết nối an toàn với hệ thống điện quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Tô Dũng - Chủ tịch HĐQT Xuân Cầu Holdings chia sẻ: Đây là một trong những dự án đầu tiên áp dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Khẳng định hiện thực hóa cơ chế DPPA đã được ban hành từ mấy năm trước đây. Dự án không chỉ hữu ích thúc đẩy sự phát triển lành mạnh cho các đơn vị phát điện, các đơn vị sử dụng điện lớn, mà còn góp phần tích cực thúc đẩy thị trường điện canh tranh ngày càng được hiện thực hóa.

Chủ tịch Xuân Cầu Holdings khẳng định nỗ lực, sức cạnh tranh bằng cam kết tiến độ, chất lượng, hiệu suất và đảm bảo an toàn, hiệu quả khi tự tin đạt được hợp đồng DPPA với các nhà đầu tư FDI.

Đại diện liên danh tổng thầu thi công, ông Zhou Jiayi - Chủ tịch trụ sở khu vực châu Á - Thái Bình Dương (của PowerChina) cam kết đặt chất lượng công trình và tiến độ dự án, cũng như tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về an toàn, sức khỏe, môi trường. Tuân thủ các quy định, hạn chế tối đa mọi tác động của hoạt động thi công đến nguồn nước, môi trường, hệ sinh thái hồ, bảo đảm hài hòa giữa xây dựng công trình và bảo vệ môi trường.

Phát biểu tại lễ khởi công, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh: Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 5 là dự án có quy mô công suất lớn nhất trên địa bàn tỉnh Tây Ninh (tính đến thời điểm hiện nay). Khi hoàn thành, dự án không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch, bền vững, mà còn tiếp tục phát huy hiệu quả tiềm năng của khu vực bán ngập hồ Dầu Tiếng.

Đối với tỉnh Tây Ninh, dự án còn có ý nghĩa thiết thực trong việc thu hút nguồn lực đầu tư, tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy các hoạt động xây dựng, dịch vụ và những ngành kinh tế có liên quan, đóng góp tích cực vào tăng trưởng của tỉnh trong thời gian tới.

Từ năm 2018, Xuân Cầu Holdings đã xây dựng cụm Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 1, 2 và 3 với công suất 500 MW - lớn nhất Đông Nam Á. Cụm dự án được triển khai trên diện tích 720 ha (chỉ chiếm 2,6% diện tích hồ Dầu Tiếng) và hoàn thành sau khoảng 10 tháng thi công, tạo tiền đề để Tây Ninh trở thành một trong những trung tâm năng lượng mặt trời của Việt Nam.

Khu vực triển khai dự án Nhà máy Điện mặt trời Dầu Tiếng 5 là vùng đất bán ngập hồ Dầu Tiếng, trước đây chủ yếu được sử dụng để trồng khoai mì. Việc phát triển nhà máy điện mặt trời tại đây góp phần khai thác quỹ đất và nguồn bức xạ dồi dào, thúc đẩy phát triển kinh tế cho địa phương./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM