Nhận định, Phản biện

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và toàn bộ hệ thống điện quốc gia. Trong bối cảnh rủi ro khí hậu gia tăng, phụ tải tăng nhanh và quá trình chuyển dịch năng lượng diễn ra gấp gáp, những kết quả đạt được không chỉ phản ánh nỗ lực hoàn thành kế hoạch, mà còn là phép thử thực tiễn đối với năng lực quản trị hệ thống điện trong giai đoạn chuyển tiếp 2026-2030. (Tổng hợp, phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam).

Ngày cuối cùng của năm 2025, Bản tin (Newsletter) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã gợi ý độc giả cùng nhìn lại những bài viết được quan tâm nhất trong chuyên mục “Giải thích về năng lượng hạt nhân”. Trong số đó, bài viết: Lò phản ứng muối nóng chảy là gì? (What are Molten Salt Reactors?) thu hút sự chú ý rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Sau khi tham khảo các bài viết phổ biến của IAEA, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam dựa trên phân tích tài liệu chuyên sâu Hiện trạng công nghệ lò phản ứng muối nóng chảy (Status of Molten Salt Reactor Technology, IAEA-TRS-489, 2023), nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện, cập nhật và có hệ thống về công nghệ này tới bạn đọc.

Kể từ thập niên 1930, GDP đã trở thành “thước đo vàng” của kinh tế học vĩ mô. Tuy nhiên, sự dịch chuyển cấu trúc từ sản xuất sang tài chính hóa đang biến GDP thành một lăng kính méo mó, che đậy những hố đen về nợ và sự suy giảm năng suất thực chất. Chỉ số C-GDP (Clean GDP) xuất hiện như một giải pháp cấp bách để nhận diện thực trạng kinh tế toàn cầu và như một tiêu chí của phát triển bền vững. Phần 1 đã đưa ra định nghĩa C-GDP và năng lượng thặng dư, trong phần 2, áp dụng khái niệm đó để phân tích GDP của Việt Nam.

Như chúng ta đều biết, sau khi EVN công bố số liệu về tổng sản lượng điện thương phẩm năm 2025 chỉ tăng 4,9% so với năm 2024, trong khi tăng trưởng GDP của nền kinh tế đạt 8,02%. Sự chênh lệch này khiến không ít ý kiến băn khoăn, thậm chí đặt câu hỏi liệu có sự “bất thường” giữa tăng tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng tiêu thụ điện, vốn lâu nay vẫn được xem là hai chỉ tiêu có quan hệ song hành. Trước những băn khoăn của dự luận, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có Báo cáo phân tích Hệ số đàn hồi (Elasticity) trên GDP của Việt Nam trong các năm gần đây, nhằm làm rõ xu thế tăng nhu cầu điện các giai đoạn trước đây và hiện nay, đánh giá một số yếu tố tác động đến mối tương quan này; đồng thời làm rõ hơn dự báo hệ số đàn hồi trong giai đoạn đến năm 2050 của Quy hoạch điện VIII.

Hãng tin Reuters vừa công bố 5 xu hướng thị trường năng lượng thế giới 2026 cần theo dõi. Theo Reuters: Thị trường năng lượng thế giới năm 2026 có nhiều biến động khi sự bất ổn địa chính trị vẫn hiện hữu, chưa kể các quyết định sản xuất khó lường của OPEC, cũng như mối đe dọa phong tỏa Venezuela gần đây của Hoa Kỳ.

Việc đầu tư vào dầu mỏ tại Venezuela vào thời điểm hiện tại đang tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể nhìn thấy. Những rủi ro này lớn tới mức che mờ các cơ hội đầu tư của những công ty, hoặc quốc gia có sức ảnh hưởng nhỏ.

Việc Nhà máy điện gió Savan 1 - dự án do T&T Group phát triển tại Lào chính thức vận hành thương mại ngày 26/12 được xem là một dấu mốc đáng chú ý trong bức tranh năng lượng tái tạo xuyên biên giới. Cột mốc vận hành thương mại (COD) của dự án cũng được xác lập như một dấu mốc hướng tới chào mừng năm mới 2026 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây được xem là một ví dụ điển hình cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong việc hiện thực hóa các mục tiêu năng lượng quốc gia.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang trở thành thách thức cấp bách, việc tìm kiếm các giải pháp nhiên liệu thay thế không phát thải CO2 trong ngành nhiệt điện là một ưu tiên chiến lược của một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo quy hoạch điện VIII điều chỉnh, định hướng đến năm 2050 không còn sử dụng điện than để phát điện, chuyển hoàn toàn sang sử dụng sinh khối/amoniac với tổng công suất 25.798 MW. Bài báo này trình bày chi tiết về dự án thử nghiệm trình diễn đốt kèm 20% amoniac quy mô lớn tại tổ máy số 4 (công suất 1.000 MW) thuộc Nhà máy Nhiệt điện Hekinan (Nhật Bản), do Tập đoàn IHI và JERA phối hợp thực hiện. Kết quả thực nghiệm đã khẳng định rằng: Công nghệ này không chỉ giúp giảm trực tiếp 20% lượng phát thải CO2, mà còn duy trì nồng độ NOx và các hợp chất gây ô nhiễm khác ở mức tương đương, hoặc thấp hơn so với sử dụng than truyền thống. Đây là bước đi tiên phong, đặt nền móng vững chắc cho việc thương mại hóa công nghệ amoniac trong lộ trình trung hòa carbon vào năm 2050.