Tag

Từ các tham luận, thảo luận tại “Diễn đàn Năng lượng sạch Việt Nam lần thứ 6”, do Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) phối hợp với các cơ quản lý nhà nước chủ trì, Tạp chí Năng lượng Việt Nam tổ chức thực hiện, với chủ đề “Điện mặt trời, lưu trữ năng lượng ở Việt Nam - Thành tựu, thách thức và cơ hội phát triển giai đoạn 2026-2030” [*], Ban tổ chức Diễn đàn vừa có Báo cáo tổng hợp gửi tới Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng xem xét, chỉ đạo việc thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, lưu trữ năng lượng và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống điện Việt Nam. Dưới đây là một số nội dung chính của Báo cáo.

Sáng ngày 21/8/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh (EVNHCMC) và Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) đã ký kết thỏa thuận hợp tác (MoU).

Bài báo dưới đây xây dựng một khung mô hình rút gọn cho cấu hình BTB-VSC-BESS đáp ứng quán tính ảo và VSG trong lưới yếu. Ba trường hợp mô phỏng được so sánh gồm không FACTS-BESS, BTB-VSC Grid-Following và BTB-VSC-BESS VI/VSG.

Bài viết trình bày về xu hướng tất yếu của việc áp dụng công nghệ tạo lưới (Grid-Forming - GFM) cho các hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) trong hệ thống điện. Trong bối cảnh gia tăng mạnh mẽ các nguồn năng lượng tái tạo sử dụng biến tần như điện mặt trời, điện gió, việc ứng dụng BESS kết hợp GFM là giải pháp then chốt để khắc phục các rào cản về tính ổn định, bù đắp sự suy giảm quán tính cơ học và đảm bảo an ninh năng lượng cho hệ thống điện hiện đại.

Bộ Công Thương đang đề xuất bổ sung quy định áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng (Time-of-Use Pricing - TOU) đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Đây không đơn thuần là việc thay đổi cách tính tiền điện, mà phản ánh một bước chuyển quan trọng trong tư duy điều hành hệ thống điện Việt Nam. Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, phụ tải cực đại ngày càng dịch chuyển sang buổi tối và tỷ trọng năng lượng tái tạo không ngừng mở rộng, việc tạo tín hiệu để điều chỉnh hành vi sử dụng điện của hàng chục triệu hộ gia đình đang trở thành một công cụ quan trọng để giảm chi phí vận hành toàn hệ thống. Vấn đề đặt ra hiện nay không còn là có nên áp dụng giá điện theo giờ hay không, mà là Việt Nam cần lựa chọn lộ trình nào để cơ chế này vừa tạo được tín hiệu thị trường đúng đắn, vừa bảo đảm công bằng xã hội và khả năng chấp nhận của người dân.

Những ngày cuối tháng 6/2026, hệ thống điện Việt Nam liên tiếp ghi nhận các kỷ lục phụ tải mới. Riêng miền Bắc lần đầu tiên vượt ngưỡng 30.000 MW, trong khi công suất tiêu thụ toàn quốc đạt gần 58.500 MW. Để đáp ứng nhu cầu điện tăng mạnh do nắng nóng cực đoan, hệ thống đã phải tăng cường truyền tải công suất từ miền Trung, miền Nam ra miền Bắc thông qua các đường dây 500 kV Bắc - Nam. Những con số này không chỉ phản ánh áp lực cung ứng điện trước mắt, mà còn cho thấy một thực tế mới: Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và hệ thống điện ngày càng liên kết chặt chẽ giữa các vùng miền, an ninh điện không còn phụ thuộc đơn thuần vào việc xây thêm nguồn điện, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng điều phối hiệu quả các nguồn lực trên phạm vi toàn quốc.

Khác với giai đoạn 2022-2023, nguy cơ lớn nhất của hệ thống điện Việt Nam hiện nay không còn là thiếu sản lượng điện, mà là suy giảm dự phòng công suất trong các thời điểm phụ tải cực đại. Đây chính là bài toán trung tâm của an ninh điện mùa hè 2026 và những năm tới, khi tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện đang vượt xa tốc độ bổ sung các nguồn điện nền quy mô lớn.

Khác với giai đoạn 2022-2023, nguy cơ lớn nhất của hệ thống điện Việt Nam hiện nay không còn là thiếu sản lượng điện, mà là suy giảm dự phòng công suất trong các thời điểm phụ tải cực đại. Đây chính là bài toán trung tâm của an ninh điện mùa hè 2026 và những năm tới, khi tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện đang vượt xa tốc độ bổ sung các nguồn điện nền quy mô lớn. Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Nắng nóng cực đoan đang đẩy nhu cầu điện lên mức kỷ lục, khiến hệ thống điện quốc gia chịu áp lực chưa từng có, đặc biệt tại miền Bắc. Trong khi EVN và các đơn vị vận hành phải huy động tối đa mọi nguồn lực để giữ điện mùa cao điểm, nguy cơ thiếu điện trong những năm tới vẫn hiện hữu - khi nhiều dự án nguồn điện trọng điểm tiếp tục chậm tiến độ. Tổng hợp, phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Việt Nam đã chính thức thông qua chủ trương đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với tốc độ thiết kế 350 km/h, tổng vốn dự kiến khoảng 67 tỷ USD. Đây không chỉ là dự án giao thông lớn nhất lịch sử hiện đại, mà còn kéo theo yêu cầu tái cấu trúc đồng bộ hệ thống hạ tầng năng lượng quốc gia, đặc biệt là điện lực. Một đoàn tàu tốc độ 350 km/h không chỉ cần đường ray hiện đại, tín hiệu thông minh, hay nhà ga quy mô lớn, mà phía sau còn là hệ thống điện có độ ổn định rất cao, công suất lớn, khả năng điều độ linh hoạt và mạng lưới truyền tải phát triển đồng bộ dọc hành lang Bắc - Nam. Câu hỏi đặt ra là: Đường sắt tốc độ cao tiêu thụ điện như thế nào? Việt Nam cần chuẩn bị gì về nguồn điện, lưới điện và cơ chế vận hành để đáp ứng hệ thống giao thông điện hóa quy mô lớn này trong tương lai? Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Ngày 27/5/2026, hệ thống điện miền Trung - Tây Nguyên tiếp tục ghi nhận mức tiêu thụ cao kỷ lục khi cả công suất cực đại, lẫn sản lượng điện tiêu thụ trong ngày đều lập đỉnh mới trong năm 2026.

Việc Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) đề xuất áp dụng sớm khung giờ cao điểm điện mới ngay từ tháng 6/2026 không đơn thuần là giải pháp ứng phó với nắng nóng cực đoan, mà phản ánh sự thay đổi ngày càng rõ trong cấu trúc phụ tải và yêu cầu vận hành của hệ thống điện Việt Nam. Khi đỉnh phụ tải dịch chuyển mạnh sang buổi tối - thời điểm điện mặt trời suy giảm nhanh sau hoàng hôn, trong khi nhu cầu điều hòa tăng cao, hệ thống buộc phải huy động các nguồn điện giá thành cao như LNG và dầu. Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải phát triển các nguồn điện linh hoạt, lưu trữ năng lượng, cơ chế điều chỉnh phụ tải và thị trường điện theo tín hiệu giá, nhằm bảo đảm an ninh cung cấp điện trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng. Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Thông tin từ Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết: Đến 17h00 ngày 25/5/2026, công suất phụ tải toàn quốc vào cao điểm chiều (lúc 13h40) đạt 55.196 MW. Công suất tại miền Bắc thiết lập kỷ lục mới ở mức 27.955 MW, tăng 5,8% so với ngày 15/5. Công suất tại miền Trung, Nam lần lượt ghi nhận ở 5.380 MW và 22.109 MW.

Diễn biến vận hành hệ thống điện quốc gia trong những ngày qua cho thấy: Phụ tải điện đang tăng rất nhanh trong khi điều kiện thủy văn không còn thuận lợi như các năm trước, khiến áp lực huy động các nguồn nhiệt điện than và khí tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh đó, bài toán bảo đảm cung ứng điện, kiểm soát chi phí hệ thống và duy trì cân đối tài chính ngành điện ngày càng khó khăn hơn. Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Ngay từ đầu tháng 4/2026, hệ thống điện Việt Nam đã lập kỷ lục mới về công suất cực đại, phản ánh rõ tác động của nắng nóng đến sớm dưới ảnh hưởng của El Nino. Trong khi đó, cơ cấu nguồn điện cho thấy việc huy động công suất từ thủy điện giảm mạnh, nhiệt điện than phải “gánh” vai trò chủ lực trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tiếp tục chịu áp lực từ biến động địa - chính trị. Những tín hiệu này không chỉ là hiện tượng nhất thời, mà là cảnh báo sớm cho một mùa khô có thể vận hành trong trạng thái “không bình thường” - nơi vai trò của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và sự phối hợp với Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) trở thành yếu tố quyết định bảo đảm an ninh cung cấp điện. Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.