Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Lợi nhuận của EVN đã phục hồi, nhưng bài toán tài chính chưa khép lại Sau giai đoạn khó khăn kéo dài, tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang có sự cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, nếu nhìn về phía trước, khi EVN đồng thời phải bảo đảm cung ứng điện và tham gia đầu tư các dự án nguồn, lưới điện quy mô lớn, thì sự phục hồi lợi nhuận mới chỉ là một điều kiện cần. Bài toán đặt ra hiện nay, cũng như tương lai tới là làm thế nào để EVN duy trì một nền tài chính đủ lành mạnh, có khả năng hấp thụ chu kỳ đầu tư mới mà vẫn bảo đảm hiệu quả và chi phí hợp lý của hệ thống điện.

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ngày 15/9/2026.

Mở đầu buổi làm việc:

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao những đóng góp của ngành điện trong 72 năm qua đối với phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân; ghi nhận, biểu dương những đóng góp của EVN cùng hơn 97.000 cán bộ, công nhân viên, người lao động ngành điện trong thời gian qua.

Theo Phó Thủ tướng: Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, vai trò của ngành điện càng trở nên quan trọng. Sự phát triển của các trung tâm dữ liệu, công nghệ cao và các ngành sản xuất mới đòi hỏi nguồn điện ổn định, chất lượng, an toàn, chi phí hợp lý, có khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu tăng trưởng. Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo đảm an ninh năng lượng. Việt Nam muốn trở thành trung tâm sản xuất mới của khu vực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thì phải bảo đảm các điều kiện nền tảng, trong đó điện năng là yếu tố quan trọng.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu duy trì tăng trưởng GDP hai con số, kéo theo nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện. Do đó, EVN và các doanh nghiệp nhà nước phải tiếp tục giữ vai trò nòng cốt; đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực của các thành phần kinh tế trong phát triển hệ thống điện.

Về tái cơ cấu EVN, Phó Thủ tướng cho rằng: Đây không phải là việc tinh gọn bộ máy đơn thuần, mà phải gắn với yêu cầu xây dựng Tập đoàn mạnh hơn, làm chủ khoa học, công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp hiệu quả hơn vào phát triển năng lượng, tăng trưởng kinh tế của đất nước. Do đó, phải xây dựng EVN trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Đến năm 2030, EVN phấn đấu nằm trong nhóm 3 doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, trong đó phải hướng tới thứ hạng cao chứ không chỉ đặt mục tiêu có mặt trong bảng xếp hạng.

“Chỉ khi EVN đủ mạnh mới có điều kiện thực hiện tốt vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng điện ổn định, chất lượng cho phát triển kinh tế, xã hội và đời sống nhân dân. Do đó, cùng với phát huy nội lực, tự chủ về chiến lược, công nghệ và quản trị, EVN cần tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước theo quy định của pháp luật” - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh.

Báo cáo của EVN:

Chủ tịch Hội đồng Thành viên EVN Đặng Hoàng An cho biết: Trong 8 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn tập trung vận hành hệ thống điện, bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế, xã hội; các chỉ tiêu sản xuất, kinh doanh và cân đối tài chính tiếp tục có chuyển biến tích cực. Cụ thể:

1. Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 235,82 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng điện thương phẩm đạt 210,4 tỷ kWh, tăng 9,8%.

2. Nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong tháng 5 và tháng 6 (lần lượt tăng 12% và 14,53% so với cùng kỳ). Riêng miền Bắc tăng 14,7% và 17,5%.

2. Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật về độ tin cậy cung cấp điện, tổn thất điện năng của EVN tiếp tục nằm trong nhóm 4 nước dẫn đầu ASEAN.

3. Trong 8 tháng đầu năm, giá trị khối lượng đầu tư toàn Tập đoàn ước đạt 76.820 tỷ đồng, bằng 62,2% kế hoạch; giải ngân đạt 69.535 tỷ đồng, bằng 56,3% kế hoạch.

4. Trong 8 tháng đầu năm, EVN đã khởi công 118 công trình lưới điện từ 110-500 kV và đóng điện 116 công trình.

5. Một số dự án nguồn điện quan trọng tiếp tục được triển khai, trong đó dự án Nhiệt điện Quảng Trạch 1 dự kiến hoàn thành trong năm 2026; dự án Nhiệt điện LNG Quảng Trạch 2 đã ký hợp đồng EPC, dự kiến hoàn thành năm 2030; dự án Nhiệt điện LNG Quảng Trạch 3 đang hoàn thiện thủ tục, phấn đấu khởi công đầu năm 2027.

Về tài chính:

6. Sau giai đoạn khó khăn trong các năm 2022-2023, EVN đã triển khai nhiều giải pháp tiết giảm chi phí, điều hành linh hoạt và cơ cấu lại hoạt động. Đến ngày 30/6/2026, Tập đoàn đã xử lý hết số lỗ lũy kế tích tụ từ các năm trước.

Chủ tịch Hội đồng Thành viên EVN Đặng Hoàng An báo cáo tại buổi làm việc.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, doanh thu toàn Tập đoàn đạt 482.042 tỷ đồng, bằng 70% kế hoạch năm; lợi nhuận ước đạt 12.215 tỷ đồng, bằng 103% kế hoạch; nộp ngân sách nhà nước khoảng 17.160 tỷ đồng, bằng 65% kế hoạch. Các chỉ tiêu an toàn tài chính cơ bản được bảo đảm, song nhu cầu vốn lớn cho đầu tư phát triển hệ thống điện trong giai đoạn tới đặt ra yêu cầu tăng khả năng huy động nguồn vốn dài hạn.

Từ nay đến cuối năm, EVN phấn đấu bảo đảm cung ứng điện trong mọi tình huống, với dự báo nhu cầu điện 4 tháng cuối năm tăng khoảng 10,5-12%. Tập đoàn đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch đầu tư năm 2026 với tổng vốn 123.560 tỷ đồng; tập trung hoàn thành phát điện dự án Nhiệt điện Quảng Trạch 1, đẩy nhanh các dự án nguồn điện và triển khai các dự án lưới điện theo Quy hoạch điện VIII Điều chỉnh.

Ngoài ra, EVN cũng tiếp tục tăng cường năng lực truyền tải liên vùng, liên miền, liên kết nhập khẩu điện; phát triển lưới điện thông minh, lưới điện số, giám sát và điều khiển thời gian thực, nâng cao khả năng tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo.

Tập đoàn phấn đấu cả năm 2026 đạt lợi nhuận trên 13.500 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước trên 26.300 tỷ đồng; tiếp tục tiết giảm chi phí, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Một số thách thức:

Theo Chủ tịch HĐTV EVN: Thách thức lớn trong bảo đảm cung ứng điện giai đoạn tới là nhu cầu điện tăng nhanh trong khi tiến độ phát triển nguồn chưa đồng đều giữa các chủ đầu tư. Một số dự án do khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài thực hiện còn chậm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ bổ sung nguồn điện theo quy hoạch.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030 hệ thống điện cần bổ sung khoảng 93.000 MW công suất nguồn điện, trong đó EVN được giao đầu tư và hoàn thành khoảng 6.066 MW nguồn điện cùng khoảng 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng. Phần công suất còn lại do các chủ đầu tư khác thực hiện, đòi hỏi các giải pháp quyết liệt để bảo đảm tiến độ.

Khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10-12%/năm, yêu cầu bảo đảm dự phòng và vận hành an toàn hệ thống điện ngày càng cao. Trong khi đó, các dự án điện khí, điện gió ngoài khơi có nhu cầu vốn lớn và thời gian thu hồi vốn dài, đòi hỏi cơ chế phù hợp để tạo điều kiện thu xếp vốn và thúc đẩy đầu tư.

Thực tiễn đã cho thấy có sự lệch pha về tiến độ giữa phát triển nguồn và lưới điện. Một số dự án điện gió, điện mặt trời có thể triển khai trong thời gian tương đối ngắn, trong khi các công trình lưới truyền tải 220-500 kV cần nhiều thời gian cho thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và xây dựng. Vì vậy, cần đẩy nhanh phát triển lưới để bảo đảm đồng bộ với nguồn, tránh tình trạng nguồn điện hoàn thành nhưng hạ tầng truyền tải chưa đáp ứng.

Tái cơ cấu ngành điện:

Về tái cơ cấu, EVN đã chủ động sắp xếp, thu gọn đầu mối, tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh chính và nâng cao hiệu quả hoạt động. Số lượng đơn vị thành viên đã giảm từ 82 đơn vị (năm 2011), xuống còn 33 đơn vị (cuối năm 2025).

Định hướng trong thời gian tới, Chủ tịch HĐTV EVN cho biết:

1. EVN định hướng tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong sản xuất, truyền tải, phân phối và kinh doanh điện; đồng thời cơ cấu lại các lĩnh vực hoạt động theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng vốn.

2. Trong lĩnh vực phát điện, EVN định hướng tiếp tục quản lý, vận hành an toàn, hiệu quả các nhà máy thuộc sở hữu của Tập đoàn; từng bước cơ cấu lại tỷ lệ sở hữu tại một số Tổng công ty Phát điện theo lộ trình phù hợp.

3. Trong lĩnh vực phân phối, kinh doanh điện, Tập đoàn tiếp tục nắm giữ các Tổng công ty Điện lực, từng bước tách bạch khâu phân phối và bán lẻ điện theo lộ trình thị trường điện cạnh tranh, bảo đảm ổn định cung ứng điện.

4. Phát triển một đơn vị tư vấn điện đủ năng lực đảm nhận các dự án năng lượng quy mô lớn; duy trì các đơn vị sản xuất thiết bị điện quan trọng, thúc đẩy tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng các dự án trọng điểm; nghiên cứu một số lĩnh vực kinh doanh mới như hạ tầng sạc xe điện, quản lý năng lượng và các nền tảng số phục vụ vận hành hệ thống điện.

EVN đặt mục tiêu đến năm 2030 điện sản xuất và mua đạt khoảng 505 tỷ kWh, điện thương phẩm 465 tỷ kWh; tổng vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 khoảng 830.000 tỷ đồng. Tập đoàn phấn đấu các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và độ tin cậy cung cấp điện nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN, hướng tới trở thành một trong 3 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Ý kiến của các bộ, ngành:

1. EVN đã có nhiều nỗ lực trong bảo đảm cung ứng điện, đầu tư phát triển nguồn và lưới điện, thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và các nhiệm vụ chính trị, xã hội được giao. Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, trong khi tiến độ một số dự án nguồn còn chậm và việc phát triển nguồn, lưới chưa đồng bộ, đặt ra nhiều thách thức đối với bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2027-2030.

2. Đề nghị EVN tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp với các bộ, ngành rà soát, cập nhật các kịch bản phát triển điện, đẩy nhanh các dự án nguồn, hệ thống lưu trữ năng lượng và nguồn điện phân tán; đồng thời tăng tốc đầu tư các đường dây truyền tải, nhất là các tuyến 500 kV liên vùng và kết nối với các nước trong khu vực.

3. Trước những khó khăn về vốn cho đầu tư phát triển điện do nhu cầu vốn lớn, thời gian thu hồi dài trong khi nguồn tín dụng dài hạn còn hạn chế... EVN cần nghiên cứu các cơ chế huy động, đa dạng hóa nguồn vốn, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn; đồng thời hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với đặc thù các dự án điện.

4. Đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về đầu tư, đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà đầu tư và phát triển lưới điện theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian thực hiện, nhưng vẫn bảo đảm kiểm tra, giám sát. Cần tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng tại một số dự án, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đẩy nhanh các công trình cấp bách.

“Chỉ khi EVN đủ mạnh mới có điều kiện thực hiện tốt vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng điện ổn định, chất lượng cho phát triển kinh tế, xã hội và đời sống nhân dân” - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh.

Kết luận buổi làm việc:

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu EVN một số nội dung như sau:

Thứ nhất: Đẩy mạnh tái cơ cấu, tổ chức lại hoạt động theo các trụ cột rõ ràng, gắn tái cơ cấu với chiến lược phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Trong phát triển nguồn và sản xuất điện, cần xác định rõ quy mô, tỷ trọng nguồn điện mà EVN cần nắm giữ để bảo đảm vai trò nòng cốt trong vận hành hệ thống; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các nhà máy hiện có.

Thứ hai: Tiếp tục nâng cao chất lượng bán lẻ điện, dịch vụ kỹ thuật, lấy sự hài lòng của khách hàng làm trung tâm. Ngành điện phải đi đầu trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đẩy mạnh tự động hóa, số hóa trong quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ.

Thứ ba: Quan tâm phát triển công nghiệp điện, nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao năng lực sản xuất thiết bị điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các công nghệ truyền tải hiện đại; hình thành năng lực sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa theo chuỗi, đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước hướng tới thị trường quốc tế.

Thứ tư: Tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, chủ động đề xuất các dự án cấp bách, nhất là tại khu vực miền Bắc. Việc phát triển nguồn phải gắn với phát triển lưới, trong đó hệ thống truyền tải phải đi trước một bước, không để nhà máy điện hoàn thành, nhưng thiếu khả năng truyền tải, giải tỏa công suất.

Thứ năm: Tiếp tục xử lý dứt điểm các dự án còn vướng mắc, nhất là các dự án năng lượng tái tạo, trên cơ sở quy định pháp luật và các chủ trương, nghị quyết đã được cấp có thẩm quyền ban hành; các cơ quan liên quan phải phối hợp chặt chẽ với EVN, kịp thời tháo gỡ khó khăn để đưa các dự án sớm phát huy hiệu quả.

Thứ sáu: Đối với các kiến nghị của EVN về cơ chế tài chính, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm đúng quy định pháp luật, không để phát sinh cơ chế xin - cho.

“Với truyền thống đoàn kết, bản lĩnh và khát vọng vươn lên, EVN sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp thiết thực vào phát triển nhanh và bền vững của đất nước” - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc kết luận kết thúc buổi làm việc tại EVN./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM