EVNNPT chia sẻ kinh nghiệm huy động vốn cho các dự án truyền tải điện trong khuôn khổ JETP

Lợi nhuận của EVN đã phục hồi, nhưng bài toán tài chính chưa khép lại Sau giai đoạn khó khăn kéo dài, tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang có sự cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, nếu nhìn về phía trước, khi EVN đồng thời phải bảo đảm cung ứng điện và tham gia đầu tư các dự án nguồn, lưới điện quy mô lớn, thì sự phục hồi lợi nhuận mới chỉ là một điều kiện cần. Bài toán đặt ra hiện nay, cũng như tương lai tới là làm thế nào để EVN duy trì một nền tài chính đủ lành mạnh, có khả năng hấp thụ chu kỳ đầu tư mới mà vẫn bảo đảm hiệu quả và chi phí hợp lý của hệ thống điện.

Toàn cảnh hội thảo.

JETP là sáng kiến hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Nhóm Đối tác Quốc tế (IPG), được công bố vào tháng 12/2022 nhằm hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.

Theo cam kết ban đầu, JETP sẽ huy động khoảng 15,5 tỷ USD từ Nhóm IPG (khoảng 7,75 tỷ USD) và Nhóm GFANZ (khoảng 7,75 tỷ USD) trong giai đoạn từ 3 đến 5 năm, nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, giảm phát thải và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ông Lê Hồng Hưởng - Phó Trưởng ban Tài chính và Kế toán EVNNPT trình bày tham luận tại Hội thảo.

Tại Hội thảo, các bên cho rằng một trong những thách thức lớn hiện nay là chưa xác định rõ tính ưu đãi và lợi thế cạnh tranh của nguồn vốn JETP so với các khoản vay thương mại.

Để tháo gỡ khó khăn, các đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế kết nối giữa Bộ Công Thương, IPG và GFANZ nhằm lựa chọn các dự án ưu tiên, xác định nguồn vốn, điều kiện tài chính sơ bộ, đầu mối triển khai và lộ trình phê duyệt ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Chia sẻ từ thực tiễn triển khai, đại diện EVNNPT cho biết các dự án hiện gặp nhiều trở ngại như: Yêu cầu cao về tiêu chuẩn môi trường - xã hội, điều kiện bảo đảm khoản vay và mức lãi suất chưa thực sự ưu đãi đối với một số khoản vay trực tiếp.

Từ thực tiễn thu xếp vốn quốc tế trong thời gian qua, EVNNPT chia sẻ 5 kinh nghiệm quan trọng, gồm:

1. Lựa chọn dự án phù hợp với tiêu chí của từng nhà tài trợ.

2. Hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý trước khi tiếp cận nguồn vốn.

3. Chủ động đưa các dự án vay lại nguồn vốn ODA vào danh mục ưu tiên đầu tư của Nhà nước để được áp dụng cơ chế tài chính cho vay lại chịu một phần rủi ro tín dụng và được hưởng chi phí dự phòng rủi ro cho vay lại thấp hơn, qua đó góp phần giảm giá điện, tăng hiệu quả dự án.

4. Nắm vững quy định mua sắm của bên cho vay để hài hòa với pháp luật trong nước.

5. Lựa chọn đồng tiền vay phù hợp nhằm tối ưu chi phí vốn và rủi ro tỷ giá.

Các đại biểu tham gia tọa đàm.

Tại Hội thảo, EVNNPT được nhiều đại biểu đánh giá là một trong những đơn vị tiên phong trong tiếp cận nguồn vốn chuyển dịch năng lượng.

Đến nay, EVNNPT đã huy động thành công một số khoản vay quốc tế như: Khoản vay AFD trị giá 67 triệu EUR; khoản vay REACH1 cho dự án đường dây 500 kV Krông Buk - Tây Ninh 1 trị giá khoảng 270,3 triệu EUR từ nguồn IBRD của World Bank và 48,7 triệu USD từ Quỹ Năng lượng sạch và Khí hậu rừng của Chính phủ Canada.

EVNNPT cũng đang trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đề xuất khoản vay AIIB trị giá 461 triệu EUR và khoản vay ADB trị giá 390 triệu USD cho các dự án truyền tải điện trọng điểm.

Để thực hiện các mục tiêu của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, EVNNPT dự kiến triển khai thu xếp vốn cho khoảng 220 dự án với tổng nhu cầu vay khoảng 204 nghìn tỷ đồng, tương đương 7,8 tỷ USD.

Đây là thách thức lớn đối với EVNNPT trong bối cảnh nhu cầu đầu tư lưới điện truyền tải ngày càng tăng nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong bối cảnh đó, EVNNPT xác định nguồn vốn quốc tế, đặc biệt là nguồn vốn trong khuôn khổ JETP, sẽ đóng vai trò quan trọng, góp phần bảo đảm nguồn lực tài chính để triển khai các dự án trọng điểm và hoàn thành các mục tiêu phát triển hệ thống truyền tải điện trong thời gian tới./.

CAO THỊ TỐ UYÊN - EVNNPT