Doosan Enerbility tìm hiểu lộ trình, quan điểm phát triển điện hạt nhân của Việt Nam

Trong bài viết dưới đây, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam sẽ phân tích kinh nghiệm của Mỹ trong việc triển khai cơ chế hồ sơ xin phê duyệt địa điểm sớm (Early Site Permit - ESP), làm rõ nội dung hồ sơ, quy trình thẩm định; đồng thời rút ra các bài học và khuyến nghị bước đầu cho Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý phục vụ phát triển điện hạt nhân trong tương lai. Trước mắt là cho dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2.

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn đến năm 2035” theo Quyết định số 119/QĐ-TTg. Sau khi nghiên cứu, cân nhắc các nội dung của Quyết định, cũng như các hướng dẫn của IAEA, kinh nghiệm của các quốc gia có chương trình điện hạt nhân phát triển… Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam trao đổi một số phân tích, gợi mở chuyên sâu về công tác thông tin, tuyên truyền cho phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam, qua đó góp phần làm rõ những yêu cầu, định hướng, giải pháp cần ưu tiên trong thời gian tới.

Theo Phương pháp tiếp cận các mốc thời gian (Milestones Approach) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Việt Nam hiện được đánh giá đang ở Mốc 2 - sẵn sàng mời thầu, bao gồm các hoạt động chuẩn bị cho việc lựa chọn công nghệ, lựa chọn đối tác và triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tuy nhiên, việc đạt tới Mốc 2 không đồng nghĩa là Việt Nam đã hoàn tất đầy đủ mọi điều kiện cần thiết để chuyển sang các bước tiếp theo của chương trình điện hạt nhân quốc gia; ngược lại, đây là giai đoạn đòi hỏi sự củng cố đồng bộ và có chiều sâu các yếu tố hạ tầng then chốt. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực được IAEA và nhiều quốc gia coi là một trong những điều kiện nền tảng, mang tính xuyên suốt đối với toàn bộ vòng đời của chương trình điện hạt nhân... Trên cơ sở đó, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam phân tích vai trò chiến lược của phát triển nguồn nhân lực điện hạt nhân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay; đồng thời đề xuất các bước triển khai cụ thể, nhằm hiện thực hóa Quyết định số 1012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035”.

Trong kỳ trước, Tạp chí Năng lượng Việt Nam đã có bài viết đề xuất việc rà soát toàn diện các yêu cầu của IAEA về phát triển nguồn nhân lực trong mối quan hệ chặt chẽ, mang tính tương hỗ với 18 vấn đề hạ tầng then chốt của chương trình điện hạt nhân quốc gia. Tiếp nối định hướng này, bài viết dưới đây tập trung phân tích vai trò và trách nhiệm của Chính phủ ở Giai đoạn 1 của chương trình điện hạt nhân, với trọng tâm là khởi động hạ tầng an toàn. Cách tiếp cận này phù hợp với khuyến nghị của IAEA. Theo đó, an toàn hạt nhân không phải là một lĩnh vực độc lập, mà là kết quả tổng hợp của chính sách, khuôn khổ pháp lý - thể chế, năng lực con người, trong đó vai trò định hướng và bảo đảm của Chính phủ ở Giai đoạn 1 có ý nghĩa quyết định.