Dự báo

Ngành dầu khí Mỹ - Canada: Tương quan và khác biệt?

07:33 |22/05/2013

 - 

Canada là nước láng giềng, là đồng minh thân cận của Mỹ, hai quốc gia này có mối liên hệ khăng khít, hợp tác chặt chẽ trên rất nhiều lĩnh vực từ văn hóa, kinh tế đến quốc phòng. Tuy nhiên, nếu phải chọn một lĩnh vực điển hình làm minh chứng cho mối tương quan giữa Mỹ và Canada, không nghi ngờ gì nữa, đáp án số 1 sẽ là “Mỹ và Canada hợp tác trong ngành năng lượng”. Nhưng người Mỹ dường như đang chế diễu mô hình hoạt động của Canada, theo họ các doanh nghiệp Canada vẫn còn mãi “ngủ say” trên “núi vàng đen” của mình. Phải chăng, người Canada vẫn còn “khiêm tốn và tiết kiệm” những nguồn tài nguyên quốc gia nên chưa muốn gồng mình khai thác? Nếu những câu chê bai bóng gió của người Mỹ là sự thật, thì thật đúng như một câu nói đùa về cách thức làm ăn vẫn thường được so sánh giữa người Mỹ và Canada, “người Mỹ thích khoe mình đã tiêu hoang ra sao, còn người Canada luôn tự hào về cách mình đã tiết kiệm thế nào”. Hay như một câu thành ngữ so sánh giữa cách tận dụng cơ hội của người Mỹ và Canada, “khi đấu súng - người Mỹ bắn trước, hỏi sau; người Canada hỏi kỹ đã, rồi mới bắn”.  

BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC:

Chính sách năng lượng của Bắc Kinh là thách thức chính trị toàn cầu
Cơn khát năng lượng Trung Quốc: Nguyên nhân những cuộc đụng độ trên Biển Đông
Dự báo năm 2013: Trung Quốc sẽ chi phối thị trường than thế giới
Trung Quốc thâu tóm công nghệ khoan nước sâu của Nexen nhằm mục đích gì?
CNOOC thâu tóm Nexen, hệ lụy gì đến chính quyền Tổng thống Obama?
Hướng đi của ngành năng lượng Trung Quốc
Nga tiến lên Bắc Cực để 'hiện thực hóa' chính sách năng lượng 'hướng Đông'
Kremli và chính sách năng lượng hướng Đông
Chính sách năng lượng của Kremlin đổi hướng sang châu Á
Trùm dầu mỏ Warren Buffet và Gazprom: Ai sẽ có 'cơ hội vàng' tại Ba Lan?
Viện Hàn lâm Khoa học Nga dự báo về ngành năng lượng thế giới
Thế giới, đâu là 'điểm nóng' xung đột năng lượng?
An ninh năng lượng - môi trường và chính sách tiếp cận của xứ Kim Chi
Khủng hoảng xăng sinh học toàn cầu: Quốc gia nào hưởng lợi?
Ngành năng lượng Ấn Độ chọn hướng đi nào sau sự cố mất điện?
Khi nào thì ngành Than Việt Nam mới hết khổ?
Phát triển nhiệt điện chạy than: Than ở đâu, cơ chế nào?
Cường quốc nào sẽ thắng trong 'cuộc chiến than đá' tại Mông Cổ?
Việt Nam sẽ ưu tiên phát triển nguồn năng lượng nào?
'Thần than' đồng bằng Sông Hồng có kịp 'chuyến tàu' công nghiệp hóa
Đến năm 2030: Thị trường năng lượng thế giới sẽ có những thay đổi lớn
Quan điểm của Ấn Độ về hợp tác khai thác dầu khí trên Biển Đông
Tranh giành dầu mỏ Trung - Mỹ - Nhật: Ai chiếm lợi?
Tất cả những dự báo về tương lai năng lượng thế giới đều sai!
Dự báo thị trường dầu mỏ thế giới trong năm 2013
Những tác động tích cực của giá dầu tăng cao
Làm thế nào để thế giới đảm bảo nguồn cung năng lượng?

Trữ lượng dầu thô dồi dào sẵn có, nhưng cơ sở hạ tầng dành cho việc vận chuyển tại Canada lại khá yếu, khiến đôi khi, dù các hợp đồng đã được ký kết nhưng các doanh nghiệp dầu khí Canada lại không thể vận chuyển dầu thô kịp thời đến phía đối tác Mỹ.

Tương quan giữa ngành dầu khí Mỹ và Canada

Không màu mè, khoa trương hay đôi lúc “diễn kịch” như trong các lĩnh vực khác, Mỹ và Canada lại cho cả thế giới thấy rõ những toan tính và cách hành xử chân thật của mình khi hợp tác năng lượng với đối phương.

Nói ngắn gọn như một câu thành ngữ của giới chính trị gia Washington vẫn thường truyền miệng nhau: “Người Mỹ chọn cách bắn súng, còn người Canada chọn cách né đạn”.

Công nghệ hiện đại cho phép Mỹ tận lực thăm dò và khai thác hàng loạt các mỏ dầu nhẹ và khí gas thiên nhiên tại những vùng biển có kết cấu địa lý hiểm trở. Thêm vào đó là “cuộc cách mạng đá phiến sét” bùng nổ khiến sản lượng dầu khí Mỹ tăng nhanh chóng mặt.

Năm 2012 có thể coi là dấu son của ngành dầu khí Mỹ, sản lượng dầu thô khai thác được tại Mỹ đạt mức kỷ lục trong 15 năm qua. Chỉ trong vòng 4 năm ngắn ngủi, từ năm 2009-2012, sản lượng dầu thô Mỹ tăng nhanh, đảo ngược xu thế suy giảm sản lượng dầu thô khai thác trong suốt 40 năm trước đó, bắt đầu từ năm 1970.

Điều gì đã làm nên “thành quả kỳ diệu” của ngành dầu khí Mỹ, dù trữ lượng dầu thô Mỹ không quá ấn tượng với các quốc gia có trữ lượng dầu khí dồi dào như trong khối OPEC; nhưng bù lại, công nghệ khai thác siêu hiện đại cộng với cơ chế thích nghi cực nhanh nhạy của doanh nghiệp Mỹ, khiến ngành dầu khí Mỹ có thể tận dụng mọi nguồn lực cả trong lẫn ngoài nước, để có những bước bứt phá ngoạn mục trong công cuộc khai thác dầu khí nước nhà.

Như vậy, thực tế không hề có bất kỳ tác nhân mới mang tính đột phá nào trong ngành công nhiệp khai thác dầu khí Mỹ như nhiều người vẫn suy đoán, đơn giản chỉ là cơ chế hoạt động “hiệu quả vốn có” của ngành công nghiệp quốc gia này.

Ngay từ những ngày đầu của kỷ nguyên khai khoáng Mỹ, những doanh nhân, nhà công nghiệp Mỹ đã nổi tiếng là “quy củ” trong việc làm ăn.

Song song với những giàn khoan, những đường ống dẫn dầu là hệ thống ống dẫn nước, những con đường tiếp tế lương thực, nhu yếu phẩm, thậm chỉ cả một thị trấn được dựng lên chỉ để đáp ứng nhu cầu của những người khai khoáng. Tiếp đó, là hệ thống đường ray tàu hỏa, ống dẫn dầu đưa dầu thô đến tận bến cảng xuất khẩu hoặc các nhà máy lọc dầu.

“Quy củ, nhạy bén và chủ động” luôn là truyền thống tự hào của ngành dầu khí Mỹ

Nhiều năm qua, thế giới tiếp tục khai thác dầu thô ở những khu vực ngày càng sâu. Trọng lượng dầu thô lại tăng tỉ lệ thuận với độ sâu của vị trí nó được khai thác. Tất yếu, tỷ lệ dầu nặng so với dầu nhẹ được khai thác sẽ ngày càng nhiều hơn.

Dầu nặng đồng nghĩa với việc khai thác, vận chuyển và chiết xuất khó khăn hơn dầu nhẹ. Tiếp đó, vốn bỏ ra để đầu tư sẽ nhiều hơn và dĩ nhiên lợi nhuận thu về sẽ ít hơn nhiều so với dầu nhẹ. Nước Mỹ rất may mắn vì vẫn còn trữ lượng dầu nhẹ khá lớn.

Còn các doanh nghiệp khai thác dầu thô tại Canada lại chưa vội vui mừng, vì dù trữ lượng dầu thô của Canada là khổng lồ, nhưng hầu hết lại là dầu nặng. Điều này đồng nghĩa với việc, chi phí vận chuyển dầu nặng của Canada sang các đối tác xuyên đại dương sẽ cực lớn, và dù muốn hay không, với ưu thế về địa lý, Mỹ vẫn sẽ là khách hàng nhập khẩu dầu thô số 1 của Canada.

Với ưu thế là khách hàng số 1 của các nhà cung cấp Canada, các doanh nghiệp Mỹ có toàn quyền quyết định về giá cả trong các thương vụ mua bán.

Và vấn đề chính nằm ở đây, khác với các nhà công nghiệp Mỹ, các doanh nhân Canada lại thiếu hẳn tính “chủ động và lanh lợi” trong việc làm ăn. Trữ lượng dầu thô dồi dào sẵn có, nhưng cơ sở hạ tầng dành cho việc vận chuyển tại Canada lại khá yếu, khiến đôi khi, dù các hợp đồng đã được ký kết nhưng các doanh nghiệp dầu khí Canada lại không thể vận chuyển dầu thô kịp thời đến phía đối tác Mỹ.

Rõ ràng, cơ chế làm ăn của các doanh nghiệp Canada tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Điển hình vào thời điểm tháng 12/2012, giá dầu nặng của Canada đã rớt xuống mức kỷ lục (48 Mỹ kim mỗi thùng).

Sau đó, các doanh nghiệp dầu khí Canada ngay lập tức sửa sai, tích cực vận chuyển dầu thô kịp thời sang Mỹ qua đường tàu hỏa. Đầu tháng 4/2013, giá dầu nặng tại Canada lại tăng vọt lên mức 80,95 Mỹ kim mỗi thùng, kết quả xứng đáng cho nỗ lực thích nghi của các doanh nghiệp Canada.

Tiềm năng phát triển ngành công nghiệp khai thác dầu nặng tại Canada được so sánh với những con đường tại thành phố Regina - thủ phủ bang Saskatchewan, nằm tại trung tâm đồng bằng, với những con đường thẳng tít tắp

Nhưng vấn đề cơ bản vẫn là, ngoài Mỹ, Canada cần phải tìm mới thêm nhiều đối tác xuất khẩu dầu thô hơn nữa, nếu họ không muốn tình trạng giá dầu của mình lên xuống thất thường như thời điểm cuối năm 2012.

Chi phí khai thác, vận chuyển, chiết xuất dầu nặng lớn, khiến lợi nhuận thu về bị khấu trừ rất nhiều so với việc khai thác dầu nhẹ. Thêm vào đó là tình trạng phụ thuộc quá lớn vào thị trường năng lượng Mỹ khiến ngành công nghiệp khai thác dầu nặng tại Canada không quá hấp dẫn đối với các doanh nghiệp trong nước.

Ở Canada, các doanh nghiệp dầu khí thường châm biếm về tiềm năng phát triển của ngành công nghiệp khai thác dầu nặng nước nhà là: “Bằng phẳng” như những con đường tại thành phố Regina - thủ phủ bang Saskatchewan, nằm tại trung tâm đồng bằng, với những con đường thẳng tít tắp.

Động lực sinh lời, khiến Mỹ luôn là quốc gia dẫn đầu trong công nghệ dầu khí

Khác biệt của ngành công nghiệp khai thác đá phiến sét Mỹ và Canada

Gần đây, cụm từ “cuộc cách mạng khí đá phiến sét” đang được nhân loại biết đến như một bước đột phá trong ngành năng lượng toàn cầu. Ngành công nghiệp khai thác năng lượng từ đá phiến sét đã được bắt đầu từ 100 năm trước, nhưng mới chỉ thực sự bùng nổ trong 7-8 năm gần đây.

Các quốc gia Bắc Mỹ hiện đang là đầu tàu của ngành công nghiệp khai thác khí đá phiến sét toàn cầu, chủ yếu do Mỹ và Canada đang là hai quốc gia có trữ lượng đá phiến sét lớn nhất thế giới.

Đặc biệt là Canada, trữ lượng những mỏ đá phiến sét của quốc gia này là siêu khổng lồ, nhưng vẫn còn rất nhiều khu vực khác giàu tiềm năng trữ lượng đá phiến chưa được thăm dò.

Cả Mỹ và Canada đều có lợi thế chung về trữ lượng đá phiến sét dồi dào, nhưng cách hai quốc gia này vận dụng vào quy hoạch khai thác, cách thức sinh lời, lại khác hoàn toàn nhau.

Ở Mỹ, ngay sau khi nhận thấy quốc gia mình sở hữu những “lợi thế trời phú” về sản lượng đá phiến sét, các doanh nghiệp ngay lập tức bắt tay vào công cuộc đầu tư. Không cần chính phủ Mỹ phải vào cuộc, hàng loạt công trình nghiên cứu quý giá về công nghệ thăm dò, khai thác và chiết xuất khí gas từ đá phiến sét lần lượt ra đời, khiến Mỹ chẳng mấy chốc dẫn đầu nhân loại về công nghệ khoa học trong lĩnh vực khai thác đá phiến sét.

Trong hơn 10 năm, công nghệ khai thác khí gas từ đá phiến sét của Mỹ liên tục phá vỡ những kỷ lục, công nghệ khoan ngang - định hướng, khoan thủy lực ngày càng được nghiên cứu phát triển và tiếp tục hoàn thiện. Từ mức khoan sâu 300 feet tại kết cấu địa chất rắn ban đầu, rồi 1.000 feet, 2.600 feet, 5.300 feet và gần đây nhất là mức 10.600 feet. Dường như không có gì là giới hạn cho những khát khao khai khoáng của người Mỹ.

Tiếp đó, các doanh nghiệp Mỹ lên kế hoạch chi tiết xây dựng cơ sở hạ tầng tại các mỏ đá phiến sét, quy hoạch các đường ống dẫn khí gas đến nơi tiêu thụ. Cuối cùng đến khâu thị trường, Liên minh các nhà công nghiệp khai thác khí gas Mỹ nghiên cứu, cân nhắc kỹ càng từng chi tiết của thị trường dầu khí Mỹ, và tận dụng mọi nguồn lực cần thiết, sao cho sản phẩm họ đưa ra đều sinh lời tối đa như mong đợi.

Tất cả những khâu làm việc của người Mỹ trong công cuộc khai thác đá phiến sét đều rất quy củ, không lãng phí nhân lực và đem lại lợi nhuận thực sự cho những nhà đầu tư.

Từ thời điểm năm 2000 đến nay, chỉ trong vòng 10 năm ngắn ngủi, kể từ khi những doanh nghiệp khí đốt đầu tiên của Mỹ bắt đầu chú ý đến khí đá phiến sét, nước Mỹ đã dựng lên một “đế chế” thực sự trong ngành công nghiệp khai thác khí đá phiến sét.

Năm 2000, chỉ 1% lượng khí gas Mỹ tiêu thụ được cung cấp bởi khí đá phiến sét, thì đến năm 2010, 20% lượng khí gas Mỹ tiêu thụ được cung cấp bởi khí đá phiến sét. Ước tính đến năm 2035, khí gas từ đá phiến sét sẽ chiếm khoảng 46% thị phần trong tổng lượng khí gas Mỹ tiêu thụ.

Mặc dù thị trường cung ứng khí gas từ đá phiến sét của Mỹ mới chỉ chủ yếu phục vụ nhu cầu trong nước. Nhưng với công nghệ vượt trộị và kinh nhiệm phát triển đáng giá, trong tương lai Mỹ sẽ tiếp tục đầu tư ra nước ngoài và vươn tầm ảnh hưởng khắp toàn cầu nhờ vào những ưu thế sẵn có của mình trong ngành công nghiệp khí đá phiến sét.

Giàn khoan tân tiến mới nhất của Mỹ có mức sâu tới 2 dặm (10.600 feet)

Còn Canada, các doanh nghiệp Canada thậm chí còn “chả thèm” tiếp tục thăm dò xem trữ lượng đá phiến sét khổng lồ của mình chính xác khổng lồ ở mức nào. Họ chỉ biết rằng quốc gia mình cũng sở hữu trữ lượng khí đá phiết sét dồi dào “giống Mỹ”, và khi Mỹ đã thành công, thì ắt hẳn Canada cũng sẽ phải thành công.

Nhưng, khác với Mỹ, dù nhận thức rõ ràng về nguồn tài nguyên khổng lồ của nước nhà, các doanh nghiệp Canada vẫn tỏ ra khá im ắng trong quyết sách đầu tư. Hệ quả là Bộ Năng lượng Canada buộc phải vào cuộc, bằng cách hỗ trợ vốn, ưu đãi cho các doanh nghiệp nước nhà đầu tư vào ngành công nghiệp khai thác khí đá phiến sét.

Hàng loạt cơ sở hạ tầng, giàn khoan tiên tiến được xây dựng, thêm vào đó là hệ thống đường ống dẫn khí gas chằng chịt được nối khắp các điểm khai thác với những địa điểm tiêu thụ.

Hàng nghìn tỷ Mỹ kim chính phủ Canada đầu tư vào cơ sở hạ tầng trong ngành công nghiệp đá phiến sét, nhưng sản lượng khai thác lại không hề tương xứng với những khoản đầu tư đã bỏ ra, dù trên bảng xếp hạng, Canada vẫn là nhà cung cấp khí gas từ đá phiến sét lớn thứ 3 trên thế giới.

Khi với những doanh nghiệp Canada, ngay cả ngành khai thác dầu thô nặng nước nhà còn không mấy mặn mà, thì có lẽ, ngành công nghiệp khí đá phiến sét còn phải đợi thêm vài chục năm nữa mới được các doanh nghiệp Canada “thực sự” quan tâm.

Khách quan mà nói, những khó khăn vấp phải trong quá trình khai thác, chiết xuất dầu nặng không là gì so với những thử thách mà doanh nghiệp phải đối mặt khi muốn sinh lời từ khí gas từ đá phiến sét.

Cơ sở hạ tầng đầu tư hàng nghìn tỉ Mỹ kim vào ngành công nghiêp khai thác khí đá phiến sét toàn quốc của Canada đang bị bỏ phí

Ngoài ra, đối tác nhập khẩu khí gas từ đá phiến sét của Canada lại chủ yếu từ Mỹ, bị chi phối bởi những toan tính của Mỹ, khiến sản lượng khai thác khí gas từ đá phiến sét của Canada đôi lúc lên xuống thất thường.

Có quá nhiều nguyên nhân, cả từ nội tại đến tác động bên ngoài khiến ngành dầu khí Canada khó lòng phát triển mạnh mẽ, xứng tầm với tiềm năng nước nhà. Nhưng dù biện minh với bất cứ lý do nào đi chăng nữa, thì người Canada vẫn phải nghiêm túc thừa nhận rằng, các doanh nghiệp của Canada đang quá “chây ỳ” và không nhanh nhạy bắt kịp với trào lưu thời cuộc.

Người Mỹ dường như đang chế diễu mô hình hoạt động của Canada, theo họ các doanh nghiệp Canada vẫn còn mãi “ngủ say” trên “núi vàng đen” của mình. Phải chăng, người Canada vẫn còn “khiêm tốn và tiết kiệm” những nguồn tài nguyên quốc gia nên chưa muốn gồng mình khai thác?

Nếu những câu chê bai bóng gió của người Mỹ là sự thật, thì thật đúng như một câu nói đùa về cách thức làm ăn vẫn thường được so sánh giữa người Mỹ và Canada, “người Mỹ thích khoe mình đã tiêu hoang ra sao, còn người Canada luôn tự hào về cách mình đã tiết kiệm thế nào”.

Cảng Prince Rupert, đầu mối xuất khẩu dầu thô từ cát dầu của Canada trong tương lai

Hướng đi thực sự cho ngành dầu khí Canada

Tất cả những nhược điểm, thiếu sót trong quy hoạch phát triển ngành dầu khí Canada sẽ được xử lý gọn gẽ bằng việc xây mới một đường ống dẫn dầu dài 1.200 dặm, từ những mỏ cát dầu siêu khổng lồ tại Fort McMurray, Alberta thẳng đến cảng Prince Rupert, vùng duyên hải miền tây British Columbia. Xây mới các trung tâm hóa dầu ngay sát các mỏ cát dầu màu mỡ, hoặc chuyển đổi các đường ống dẫn khí gas từ đá phiến sét thành đường ống dẫn dầu đến các nhà máy hóa dầu tại vùng duyên hải phía Tây Nam Canada, Quebec và New Brunswick.

Thay vì phung phí tiền của phát triển cơ sở hạ tầng cho ngành dầu khí, rồi đầu ra lại bị chi phối bởi Mỹ. Đã đến lúc Canada cần phải đưa ra những quyết sách cứng rắn, mang lại hiệu quả thực sự.

Cảng Prince Rupert nằm ở vị trí đắc địa trên tuyến đường biển quốc tế nhộn nhịp của Thái Bình Dương, từ cảng các tàu chở hàng sẽ dễ dàng vận chuyển dầu thô từ Canada sang các đối tác châu Á đang khát dầu ở bên kia đại dương, như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc…

Ngoài ra, vị trí của cảng cũng tương đối thuận tiện để thường xuyên chuyển một lượng lớn dầu thô sang Mỹ - đối tác hàng đầu hiện nay của Canada.

Trên lý thuyết, tổng thể kế hoạch thì rất hay, nhưng giới lãnh đạo đưa quyết sách tại Canada, lại nổi tiếng với cơ chế “kiểm soát lẫn nhau”, hệ quả là Đảng cầm quyền tại Canada vừa đề xuất kế hoạch xây đường ống vận chuyển dầu thô chiết xuất từ cát dầu đến cảng Prince Rupert, thì Đảng First Nations đối lập, các chính trị gia cánh tả, các nhà hoạt động môi trường, ngay lập tức viện dẫn đủ mọi lý do từ môi trường đến bảo vệ tài nguyên quốc gia, chi tiêu ngân sách thiếu minh bạch… để phản đối dữ dội kế hoạch trên.

Thực tế trên, là điểm khác biệt trong cơ chế quy hoạch phát triển giữa Mỹ và Canada. Tại Mỹ, khi phát hiện thấy tiềm năng sinh lời, kiếm tiền, thì bất chấp việc có bị chỉ trích, cản trở hay không, chính quyền Mỹ và doanh nghiệp sẽ quyết đoán tiến hành xây dựng, khai thác ngay lập tức. Khi lợi nhuận được hiện thực hóa, thì họ lại trở thành những người hùng, được cả xã hội tôn vinh.

Còn với Canada thì khác, một kế hoạch khai thác tài nguyên khả thi, an toàn thôi chưa đủ, cả chính quyền lẫn doanh nghiệp luôn phải đối mặt với hàng loạt chất vấn, chỉ trích, kiểm soát và thậm chí là cản trở nếu muốn xây mới một thứ gì đó.

Dù cho tất có dựa trên mục đích là tăng nguồn thu cho ngân sách quốc gia đi chăng nữa. Bản thân Mỹ cũng muốn ngành dầu khí Canada chậm phát triển, vì điều này đồng nghĩa rằng, thị trường dầu khí Canada sẽ luôn là “miền đất hứa sát vách” cho những doanh nghiệp Mỹ sang đầu tư và khai thác.

Vậy liệu chăng, đằng sau giới chính trị gia cánh tả, những nhà hoạt động môi trường luôn hô hào bảo vệ tài nguyên quốc gia và chỉ trích công cuộc xây mới những cơ sở hạ tầng khai thác dầu khí tại Canada, người ta lại thấy đâu đó bóng dáng những toan tính của doanh nghiệp dầu khí Mỹ - những trùm tư sản nổi tiếng giàu có, tầm ảnh hưởng sâu rộng, mưu mô và thực dụng.

Nhưng bất chấp những nhược điểm trong ngành năng lượng Canada hay những toan tính ảnh hưởng của Mỹ. Có một định luật “bất di, bất dịch” trong ngành dầu khí toàn cầu là: “Dầu mỏ luôn chảy từ nơi giá thấp đến nơi giá cao”.

Dù muốn hay không, thì dầu mỏ Canada vẫn sẽ tự tìm đường đến với những thị trường, những đối tác sẵn sàng trả giá cao hơn Mỹ. Có thể đơn giản là Canada dự trữ dầu tại những kho ở vùng duyên hải miền Tây Nam và bán cho những tàu chở dầu từ các quốc gia châu Á có nhu cầu.

Hoặc khả thi và dễ thực hiện hơn, là chuyển đổi những đường ống dẫn khí gas từ đá phiến sẵn có của Canada (phần lớn đang bị bỏ ngỏ và không sử dụng) thành đường ống dẫn dầu thô thẳng đến những nhà máy lọc dầu tại các thành phố cảng nằm ở phía Đông Nam của Canada, Quebec và New Brunswick. Từ đây, lượng dầu thô của Canada sẽ được lọc trực tiếp để cung ứng cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang các đối tác châu Âu có nhu cầu.

Sai lầm trong quy hoạch khai thác khí gas từ đá phiến sét, nhưng Canada không thể sai lầm trong đường hướng khai thác cát dầu. Tại sao Canada vẫn phải nhập khẩu dầu thô?

Canada là quốc gia xuất khẩu dầu thô lớn thứ 9 của thế giới, là đối tác xuất khẩu dầu thô hàng đầu cho Mỹ - nhưng tại sao trong một thời gian dài Canada vẫn là quốc gia nhập khẩu dầu thô?

Năm 2009, Canada nhập lượng dầu thô trị giá 780 triệu Mỹ kim từ Venezuela. Năm 2012, 40% lượng dầu thô Canada tiêu thụ là nhập khẩu từ nước ngoài.

Canada được biết đến là quốc gia có trữ lượng dầu thô siêu khổng lồ, nhưng 95% lại là dầu thô được chiết xuất từ cát dầu. Như đã phân tích ở trên, dầu thô chiết xuất từ cát dầu có trọng lượng lớn - dầu thô nặng, khiến khâu vận chuyển ra nước ngoài vấp phải khá nhiều khó khăn. Thêm vào đó dầu thô chiết xuất từ cát cũng đòi hỏi một nguồn tài chính siêu khổng lồ đầu tư cho vốn và công nghệ.

5% trữ lượng dầu thô còn lại của Canada chủ yếu nằm ngoài khơi các vùng biển thuộc Đại Tây Dương phía Đông Nam quốc gia này. Vì nguyên nhân trên, mà khi tiềm năng cát dầu, đá phiến sét chưa được biết đến, chính quyền Canada, từ lâu đã quy hoạch các khu công nghiệp, nhà máy lọc dầu xung quanh thành phố cảng Quebec và tỉnh New Brunswick, nơi có vị trí địa lý khá gần các mỏ dầu ngoài khơi của Canada.

Trữ lượng dầu thô ngoài khơi của Canada khá dễ dàng khai thác và chiết xuất, nhưng chỉ đáp ứng 60% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của quốc gia này. 40% còn lại các doanh nghiệp Canada chọn cách đơn giản là nhập khẩu dầu thô từ nước ngoài thay vì sử dụng lượng dầu thô chiết xuất từ cát dầu trong nước.

Khoảng cách từ các mỏ cát dầu tại Canada đến các trung tâm lọc dầu hiện nay là hơn 3.000 dặm, kế hoạch xây dựng đường ống vận chuyển cát dầu đến thẳng các trung tâm lọc dầu đã được đề xuất từ lâu, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, lại bị đóng băng, vì thường xuyên vấp phải nhiều cản trở.

Canada có rất nhiều ưu thế như trữ lượng cát dầu, khí đá phiến sét khổng lồ để phát triển ngành dầu khí trong nước, nhưng cách quy hoạch lại không đến nơi đến chốn.

Chính quyền Canada tiêu phí hàng nghìn tỷ Mỹ kim để phát triển cơ sở hạ tầng cho ngành công nghiệp khai thác khí gas từ đá phiến sét, để rồi lại bỏ không những đường ống bạc tỷ dẫn khí gas.

Trong khi đó, nhu cầu “nhức nhối” xây dựng cơ sở hạ tầng, xây mới các nhà máy lọc dầu ngay sát các mỏ cát dầu hoặc xây dựng đường ống dẫn dầu đến các trung tâm chiết xuất xăng dầu và các hải cảng phía Tây để xuất khẩu, lại “chậm chạp và bị bỏ bê” đến khó hiểu.

Nếu phát triển đúng hướng ngành dầu khí nước nhà, Canada sẽ có nguồn thu ngân sách khổng lồ và tạo mới thêm hàng nghìn việc làm.

Tài nguyên dầu khí khổng lồ, có vốn, công nghệ và kinh nhiệm, nhưng trớ trêu thay, hiện tại Canada vẫn phải nhập khẩu dầu thô

Dự kiến đến năm 2017, các trung tâm lọc dầu tại Canada sẽ cung cấp đầy đủ nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước, bằng nguồn dầu thô chiết xuất từ cát dầu. Nhưng nhiều cá nhân hoài nghi vẫn đặt dấu hỏi cho tương lai một Canada “phát triển mạnh mẽ xứng tầm” với ngành dầu khí nước nhà.

Nếu quy trình làm việc hiện nay của ngành dầu khí Canada không thay đổi sớm, thì có lẽ trong tương lai không xa, những doanh nghiệp dầu khí Mỹ sẽ thâm nhập và sở hữu hàng loạt những hạng mục đầu tư béo bở tại quốc gia này, bất chấp việc chính quyền Canada có ban hành những chính sách khắt khe bảo vệ ngành dầu khí nước nhà.

Khi Canada vẫn còn chần chừ không ăn ngay miếng bánh trước mặt mình, thì dĩ nhiên người Mỹ sẽ chớp ngay lấy thời cơ đòi “chia phần” mà không cần phải cảnh báo trước.

Như một câu thành ngữ so sánh giữa cách tận dụng cơ hội của người Mỹ và Canada, “khi đấu súng - người Mỹ bắn trước, hỏi sau; người Canada hỏi kỹ đã, rồi mới bắn”.

NangluongVietnam.vn



TÒA SOẠN TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Phòng 406-407-408, Tòa nhà Văn phòng, số 87 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.22113344 - Fax: 024.35147193
Email: toasoan@nangluongvietnam.vn
Hotline: 0969998811 - 0969998822 - 0942632014 Trang TTĐT của Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoạt động theo Giấy phép số: 66/GP-TTĐT, cấp ngày 30/3/2018
của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin & Truyền thông.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3