Năng lượng nguyên tử

Theo Phương pháp tiếp cận các mốc thời gian (Milestones Approach) của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Việt Nam hiện được đánh giá đang ở Mốc 2 - sẵn sàng mời thầu, bao gồm các hoạt động chuẩn bị cho việc lựa chọn công nghệ, lựa chọn đối tác và triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tuy nhiên, việc đạt tới Mốc 2 không đồng nghĩa là Việt Nam đã hoàn tất đầy đủ mọi điều kiện cần thiết để chuyển sang các bước tiếp theo của chương trình điện hạt nhân quốc gia; ngược lại, đây là giai đoạn đòi hỏi sự củng cố đồng bộ và có chiều sâu các yếu tố hạ tầng then chốt. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực được IAEA và nhiều quốc gia coi là một trong những điều kiện nền tảng, mang tính xuyên suốt đối với toàn bộ vòng đời của chương trình điện hạt nhân... Trên cơ sở đó, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam phân tích vai trò chiến lược của phát triển nguồn nhân lực điện hạt nhân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay; đồng thời đề xuất các bước triển khai cụ thể, nhằm hiện thực hóa Quyết định số 1012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035”.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ thông qua các dự thảo báo cáo, tờ trình cấp có thẩm quyền về các dự án điện hạt nhân. Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ; các Phó Bí thư Đảng uỷ Chính phủ; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo các bộ, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tập đoàn kinh tế liên quan.

Trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít yêu cầu mới đối với quản lý an toàn và quản trị công nghệ trong lĩnh vực điện hạt nhân. Đối với Việt Nam, trong bối cảnh xem xét khởi động lại chương trình điện hạt nhân, việc tiếp cận sớm và có chọn lọc các xu hướng ứng dụng AI trong ngành là hết sức cần thiết. Đề cập đến nội dung này, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam có bài phân tích chuyên sâu, kèm theo kiến nghị một số định hướng chính sách đối với Việt Nam. (Nguồn tham khảo chính: Tài liệu của IAEA “Considerations for deploying artificial intelligence applications in the nuclear power industry” - No. NR-T-1.26, Vienna, 2025).

Dự án trình diễn lò phản ứng modul nhỏ (SMR) ACP100 đang được xây dựng tại địa điểm Changjiang ở đảo Hải Nam của Trung Quốc đã vượt qua bài thử nghiệm chạy tua bin phi hạt nhân vào ngày 23/12/2025 - Thông tin từ Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC) cho biết.

Trước thềm năm mới - Xuân Bính Ngọ (2026), TS. Trần Chí Thành - Viện trưởng Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam đã có những chia sẻ với bạn đọc Tạp chí Năng lượng Việt Nam. Trong nội dung chia sẻ, Viện trưởng đã cho biết suy nghĩ của mình về chương trình điện hạt nhân của Việt Nam - những yếu tố quan trọng cho thành công của các dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và chương trình điện hạt nhân dài hạn của Việt Nam, trong đó có lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR)...

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn đến năm 2035” theo Quyết định số 119/QĐ-TTg. Sau khi nghiên cứu, cân nhắc các nội dung của Quyết định, cũng như các hướng dẫn của IAEA, kinh nghiệm của các quốc gia có chương trình điện hạt nhân phát triển… Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam trao đổi một số phân tích, gợi mở chuyên sâu về công tác thông tin, tuyên truyền cho phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam, qua đó góp phần làm rõ những yêu cầu, định hướng, giải pháp cần ưu tiên trong thời gian tới.

Trong bài viết dưới đây, chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam sẽ phân tích kinh nghiệm của Mỹ trong việc triển khai cơ chế hồ sơ xin phê duyệt địa điểm sớm (Early Site Permit - ESP), làm rõ nội dung hồ sơ, quy trình thẩm định; đồng thời rút ra các bài học và khuyến nghị bước đầu cho Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý phục vụ phát triển điện hạt nhân trong tương lai. Trước mắt là cho dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2.

Sáng 15/1/2026, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã dự lễ khởi động dự án thành phần 1: Di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, tỉnh Khánh Hòa.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 80/QĐ-TTg ngày 14/1/2026 bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 28/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ di dân, tái định cư dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. Theo đó, Chính phủ cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận thành dự án độc lập.

Tại Hà Nội, Ban Quản lý dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận (EVNNPB) của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Tối ngày 7/1/2026, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân đã chủ trì phiên họp thứ tư của Ban Chỉ đạo. Tại phiên họp này, Thủ tướng yêu cầu sớm hoàn thành đàm phán với phía Nga về hợp tác đầu tư xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và đề xuất phương án lựa chọn đối tác có công nghệ nguồn tiên tiến phù hợp với tình hình mới để hợp tác đầu tư xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Tại Hà Nội, Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM) vừa tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.

Mỗi độ Tết đến, Xuân về, người ta thường nói chuyện mở hàng, chuyện gieo quẻ đầu năm, chuyện nhìn lại năm cũ để mong một năm mới hanh thông hơn. Với ngành năng lượng - một lĩnh vực vốn quen với những con số khô khan và biểu đồ kỹ thuật - thì mùa Xuân lại là dịp hiếm hoi để nói những câu chuyện dài hơi hơn, nhẹ nhàng hơn, nhưng không kém phần quan trọng. Điện hạt nhân ở Việt Nam cũng vậy: Đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ, của lò phản ứng, hay kilowatt-giờ, mà là câu chuyện của tầm nhìn, của niềm tin và của sự chuẩn bị cho tương lai.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 331/2025/NĐ-CP, ngày 18/12/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng Nguyên tử về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử. Trong đó, Nghị định nêu rõ một số chính sách của Nhà nước về bảo đảm kinh phí cho xây dựng, phát triển, duy trì cơ sở hạ tầng khoa học, công nghệ hạt nhân; chuyển giao, ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; hàng hóa trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử có xuất xứ Việt Nam được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu; chính sách phát triển nguồn nhân lực...

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa điện đàm với Tổng giám đốc Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng Nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom) Alexey Likhachev về hợp tác phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử, trong đó có dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1.