Dấu ấn nội lực khoa học Việt Nam trong dự án phát triển mỏ Đại Hùng

Bộ Công Thương đang xem xét Báo cáo đề xuất hiện thực hóa một số dự án nguồn điện lớn Thực hiện Quy chế làm việc của Chính phủ ban hành kèm theo Nghị định 39/2022/NĐ-CP, Văn phòng Chính phủ vừa chuyển Báo cáo kiến nghị của Ban tổ chức Diễn đàn “Hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia” [*] đến Bộ Công Thương để nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền, đảm bảo đúng quy định. Được biết, hiện cơ quan chuyên môn của Bộ Công Thương đang nghiên cứu, tổng hợp các nội dung liên quan để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Toàn cảnh hội thảo.

Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) vừa tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ có tính sáng tạo đột phá để khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả thăm dò khai thác mỏ Đại Hùng”, nhằm giới thiệu công trình xét Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7.

Theo ông Đinh Trọng Huy - Thành viên HĐTV PVEP: Mỏ Đại Hùng được phát hiện trong điều kiện địa chất phức tạp tại vùng biển thuộc bể Nam Côn Sơn, ở độ sâu nước trên 100 mét. Trong giai đoạn khai thác ban đầu, do những khó khăn về địa chất và chi phí khai thác cao, nhiều nhà thầu dầu khí lớn trên thế giới đã phải rút lui, để lại mỏ với giá chuyên nhượng tượng trưng 1 USD. Đại Hùng từ một mỏ dầu từng bị các nhà thầu quốc tế rời bỏ đã được hồi sinh bằng chính trí tuệ, bản lĩnh và khoa học công nghệ của người Việt Nam.

Làm rõ hành trình hồi sinh và giá trị cốt lõi của công trình mỏ Đại Hùng, ông Ngô Hữu Hải - nguyên Tổng giám đốc PVEP, nguyên Tổng giám đốc Biển Đông POC thay mặt nhóm tác giả cho biết: Năm 1974, Mobil Oil lần đầu tiên phát hiện dầu khí tại cấu tạo Đại Hùng. Năm 1988, PVN đã chỉ đạo đơn vị thành viên tìm ra mỏ Đại Hùng.

Giai đoạn 1993-1996, tổ hợp nhà thầu quốc tế gồm BHP (Úc), Total (Pháp), Sumitomo (Nhật Bản), Petronas (Malaysia) và PVEP đã đầu tư hơn 400 triệu USD để phát triển mỏ, với BHP là nhà điều hành. Tuy nhiên, do sản lượng suy giảm nhanh (chỉ còn khoảng 2.000 thùng/ngày, chi phí khai thác cao), các nhà thầu đã quyết định rút lui.

Ngày 12/2/1999, mỏ Đại Hùng được chuyển nhượng lại cho PVN. Sau đó, PVN giao cho Liên doanh Vietsovpetro tiếp tục duy trì khai thác, sửa chữa và thăm dò bổ sung.

Ông Ngô Hữu Hải, thay mặt nhóm tác giả giới thiệu về những giải pháp khoa học - công nghệ hồi sinh mỏ Đại Hùng.

Từ năm 2003, mỏ Đại Hùng được PVN bàn giao lại cho PVEP tiếp nhận hồi sinh, mở ra một bước ngoặt quan trọng vận hành an toàn, hiệu quả mang lại giá trị kinh tế cao. Nhiều giải pháp khoa học - công nghệ hiện đại tiên tiến nhất thế giới đã được áp dụng, trí tuệ nhân tạo, tối ưu hóa thiết kế giếng khoan, áp dụng các phương pháp gia tăng hệ số thu hồi dầu, cũng như cải tiến hệ thống xử lý và vận chuyển dầu ngoài khơi…

Những cải tiến này không chỉ giúp duy trì sản lượng ổn định, mà còn góp phần gia tăng trữ lượng có thể khai thác của mỏ, đưa doanh thu lũy kế của mỏ Đại Hùng lên hơn 4 tỷ USD, đóng góp trọng yếu vào an ninh năng lượng quốc gia; nộp ngân sách nhà nước trên 600 triệu USD, tối ưu hóa chi phí vận hàng hàng chục triệu USD, khẳng định hiệu quả quản trị và năng lực làm chủ công nghệ Việt Nam.

“Chúng ta đã phải đứng trước quyết định rất cam go là tiếp tục hay đóng mỏ. Nhờ những nỗ lực khoa học - công nghệ vượt bậc không chỉ giúp duy trì khai thác, mà còn từng bước mở rộng vùng khai thác, tối ưu hóa sản lượng. Đồng thời khẳng định chủ quyền tài phán ở vùng biển xa bờ và là ngọn hải đăng, điểm tựa vững chắc cho ngư dân bám biển khai thác hải sản” - ông Ngô Hữu Hải nhấn mạnh.

Doanh thu lũy kế của mỏ Đại Hùng đã vượt 4 tỷ USD.

Điểm đặc biệt được ông Ngô Hữu Hải nhấn mạnh là phần lớn các giải pháp đều được nghiên cứu, thiết kế và triển khai bởi chính đội ngũ kỹ sư trong nước - từ khâu ý tưởng, thiết kế, chế tạo, đến làm chủ công trình biển cố định ngoài khơi Việt Nam, với sự tự chủ sáng tạo, làm nền tảng cho các công trình sau này. Việc làm chủ công nghệ tại một mỏ có điều kiện phức tạp như Đại Hùng đã tạo tiền đề quan trọng để áp dụng cho các mỏ tương tự trong tương lai, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp năng lượng trong bối cảnh mới.

Bà Phạm Lê Hậu - Ban Quản lý khoa học (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế tài chính (Bộ Tài chính) cho biết: Hai công trình đang được Bộ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình thành lập Hội đồng xét duyệt. Đây đều là những công trình quy mô lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước và hoàn toàn xứng đáng được ghi nhận, tôn vinh.

Ông Bùi Trọng Vinh - Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP HCM) chia sẻ ấn tượng về giá trị cốt lõi của mỏ Đại Hùng - chuỗi ứng dụng khoa học - công nghệ xuyên suốt từ thăm dò, đến khai thác, khẳng định năng lực và trí tuệ người Việt. Từ mức chuyển giao 1 USD, PVN/PVEP đã tái cấu trúc mô hình địa chất và khai thác, nâng cao độ chính xác dự báo, gia tăng sản lượng, tối ưu chi phí, nổi bật là việc áp dụng hiệu quả các công nghệ thu hồi dầu tăng cường.

Chủ tịch Hội đồng Tổ chức Kỷ lục Việt Nam Lê Doãn Hợp đã trao chứng nhận xác lập kỷ lục Việt Nam cho hai hạng mục tiêu biểu của dự án mỏ Đại Hùng tới Tổng giám đốc PVEP Nguyễn Thiện Bảo, Thành viên HĐTV PVEP Đinh Trọng Huy cùng đại diện các cán bộ nghiên cứu công trình.

Trong khuôn khổ hội thảo, Liên minh Kỷ lục thế giới - Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã vinh danh và trao chứng nhận xác lập kỷ lục Việt Nam cho hai hạng mục tiêu biểu thuộc dự án mỏ Đại Hùng: Giàn xử lý trung tâm FPU-DH01 và Hệ thống phao CALM phục vụ neo đậu tàu chứa dầu FSO.

Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học đã có phần thảo luận, trao đổi học thuật với nhóm tác giả và thống nhất đánh giá công trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ tại mỏ Đại Hùng hội tụ đầy đủ các yếu tố về tính sáng tạo, giá trị khoa học và hiệu quả kinh tế, xã hội để đề cử xét Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học - công nghệ./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM

Nguồn: PVEP