Áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) tại dự án Thủy điện Trị An (mở rộng)

Ứng dụng mô hình BIM trong dự án Nhà máy Điện sinh khối Yên Bái 1 Như chúng ta đều biết, hồi tháng 11/2025, Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2) và Công ty TNHH Điện sinh khối eREX Yên Bái đã ký kết hợp đồng EPC cho dự án Nhà máy Điện sinh khối Yên Bái 1. Để đi đến thỏa thuận hợp tác chiến lược này và hướng tới mục tiêu vận hành nhà máy vào đầu năm 2028, một trong những yếu tố kỹ thuật quan trọng giúp PECC2 khẳng định năng lực chính là việc tiên phong ứng dụng mô hình BIM (Building Information Modeling) ngay từ giai đoạn Nghiên cứu khả thi (FS - Feasibility Study).

Mặt bằng tổng thể dự án Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng.

Dự án Thủy điện Trị An mở rộng tại Đồng Nai có quy mô 200 MW gồm 2 tổ máy, được xây dựng trên cơ sở khai thác chung hồ chứa của nhà máy hiện hữu. Công trình bao gồm các hạng mục chính: Cửa lấy nước, đường ống áp lực, nhà máy và kênh xả. Không chỉ góp phần bổ sung công suất phủ đỉnh cho hệ thống điện quốc gia, dự án còn là một trong những công trình nguồn điện tiên phong áp dụng BIM ngay từ giai đoạn nghiên cứu khả thi - một bước đi mang tính chiến lược trong hiện đại hóa công tác đầu tư xây dựng ngành điện.

BIM - nền tảng công nghệ giải quyết bài toán kỹ thuật phức hợp:

Việc triển khai dự án trên nền công trình đang vận hành đặt ra những yêu cầu kỹ thuật đặc biệt - từ đảm bảo an toàn vận hành hồ chứa, đến tối ưu hóa thiết kế trong điều kiện địa hình, địa chất và mặt bằng hạn chế. Trong bối cảnh đó, PECC2 không chỉ sử dụng BIM như một công cụ mô hình hóa 3D, mà còn phát triển thành nền tảng tích hợp dữ liệu đa chiều.

Mô hình BIM tại dự án được xây dựng theo hướng 3D-4D-5D-6D, cho phép đồng bộ hóa giữa không gian, tiến độ, chi phí và vận hành. Cách tiếp cận này giúp nâng cao độ chính xác trong thiết kế; đồng thời tạo điều kiện cho việc ra quyết định dựa trên dữ liệu xuyên suốt vòng đời dự án. Đặc biệt, việc triển khai BIM trong môi trường kỹ thuật phức hợp như Trị An mở rộng đòi hỏi năng lực phối hợp đa bộ môn ở mức cao - yếu tố thể hiện rõ kinh nghiệm và năng lực tích hợp của PECC2 trong các dự án nguồn điện quy mô lớn.

Tuyến năng lượng.

Một trong những giá trị cốt lõi của BIM tại dự án là khả năng phát hiện và xử lý xung đột kỹ thuật (Clash Detection) giữa các hệ thống. Với hàng chục nghìn cấu kiện và nhiều tuyến kỹ thuật chồng lấn (như đường ống áp lực, tua bin, máy phát, cáp điện và hệ thống phụ trợ…) việc kiểm soát xung đột từ sớm mang lại hiệu quả rõ rệt.

Thông qua BIM, các xung đột được phát hiện ngay trong giai đoạn thiết kế, giúp giảm thiểu thay đổi trong quá trình thi công, hạn chế phát sinh chi phí, sửa chữa trên hiện trường và tránh kéo dài tiến độ. Đồng thời, mô hình còn cho phép mô phỏng các kịch bản thi công trong điều kiện mặt bằng hạn chế, từ đó lựa chọn phương án tối ưu, đảm bảo không ảnh hưởng đến hệ thống hiện hữu đang vận hành - một yêu cầu then chốt đối với dự án mở rộng.

CDE - nền tảng quản trị dữ liệu thống nhất, minh bạch:

Bên cạnh BIM, việc thiết lập Môi trường dữ liệu chung (CDE) được xem là điểm nhấn quan trọng trong cách tiếp cận của PECC2 tại dự án. CDE đóng vai trò là “nguồn dữ liệu duy nhất đáng tin cậy” - nơi toàn bộ thông tin dự án được tập trung, quản lý và chia sẻ xuyên suốt giữa các bên liên quan.

Trong thực tiễn triển khai, dự án quy tụ nhiều chủ thể (ban quản lý dự án, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, tư vấn thẩm tra, nhà thầu thi công và các nhà cung cấp thiết bị). Việc cùng làm việc trên một nền tảng dữ liệu chung giúp đồng bộ thông tin, kiểm soát chặt chẽ phiên bản hồ sơ; đồng thời cho phép truy xuất dữ liệu theo thời gian thực, phục vụ hiệu quả công tác điều hành và ra quyết định.

Ông Dương Văn Thắng - Phó Giám đốc Trung tâm Năng lực số PECC2 (DCC) - chủ trì chương trình đào tạo, hướng dẫn sử dụng Môi trường dữ liệu chung (CDE) tại dự án Thủy điện Trị An mở rộng.

Để đảm bảo vận hành hiệu quả nền tảng CDE, PECC2 đã tổ chức chương trình đào tạo chuyên sâu dành cho các bên tham gia dự án, với lộ trình xuyên suốt từ lý thuyết đến thực hành trực tiếp trên mô hình thực tế. Chương trình với sự tham gia của đại diện Ban Quản lý dự án Điện 3 (AĐ3), Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 3 (PECC3), Công ty Thủy điện Ialy, nhà thầu thiết bị TB01 và các đơn vị liên quan.

Nội dung đào tạo tập trung vào ba trụ cột chính:

1. Quản trị thông tin và cấu trúc hệ thống theo tiêu chuẩn quốc tế.

2. Số hóa quy trình phối hợp, phê duyệt hồ sơ thông qua các công cụ như Issue, RFI, Transmittal, Submittal và chữ ký điện tử.

3. Thực hành chuyên sâu nhằm giúp người dùng làm chủ hoàn toàn nền tảng.

Phiên làm việc thứ nhất tập trung vào các nguyên tắc cốt lõi của quản lý dữ liệu theo tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm phân định trạng thái thông tin (WIP, Shared, Published, Archives), thiết lập vai trò, trách nhiệm, cấu trúc thư mục và phân quyền truy cập trên hệ thống CDE. Đồng thời, học viên được hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu thông qua quy ước đặt tên file, quy trình xử lý tại Holding Area và kiểm soát phiên bản bằng cơ chế ghi đè tự động kết hợp công cụ so sánh 3D.

Phiên thứ hai đi sâu vào ứng dụng CDE trong quản lý dự án hằng ngày, với các nội dung như quản lý Issue, RFI trực tiếp trên mô hình 2D/3D; số hóa quy trình hồ sơ thông qua Transmittal, Submittal; tích hợp dấu stamp và chữ ký điện tử nhằm đảm bảo tính pháp lý. Hệ thống Dashboard cũng được sử dụng để theo dõi tiến độ, kiểm soát các chỉ số như Issue, RFI quá hạn và hỗ trợ xuất báo cáo tự động.

Phiên cuối là phần thực hành chuyên sâu, nơi học viên trực tiếp thao tác trên hệ thống dưới sự hướng dẫn của đội ngũ kỹ sư phát triển phần mềm PECC2. Các tình huống thực tế tại dự án được giải đáp chi tiết, giúp các bên tham gia nắm vững quy trình và sẵn sàng triển khai CDE vào công tác quản lý dự án.

Tương tác trực tiếp mô hình BIM trên CDE.

Theo dõi các vấn đề xuyên suốt dự án.

Vấn đề được thông báo cho các bên lưu tữ minh bạch và công khai xuyên suốt dự án.

Quy trình phê duyệt tài liệu.

Việc áp dụng CDE không chỉ nâng cao hiệu quả phối hợp, mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình quản lý dự án theo thông lệ quốc tế, giảm thiểu sai sót do thiếu nhất quán dữ liệu - một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp và phát sinh trong các dự án xây dựng.

Nền tảng năng lực BIM được xây dựng bài bản và có hệ thống:

Dấu ấn BIM tại dự án Thủy điện Trị An mở rộng không phải là kết quả của một dự án đơn lẻ, mà là thành quả của quá trình đầu tư bài bản, dài hạn của PECC2 trong chiến lược chuyển đổi số.

Ngay từ năm 2020-2021, PECC2 đã ban hành chiến lược phát triển BIM và thành lập Trung tâm Năng lực Số, đặt mục tiêu làm chủ công nghệ và từng bước áp dụng BIM cho toàn bộ các dự án năng lượng. Công ty đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ (hệ thống quét 3D laser, UAV LiDAR, phần mềm xử lý point cloud, nền tảng CDE và các công cụ thực tế ảo - VR/AR).

Biện pháp thi công hố móng nhà máy.

Đáng chú ý, đội ngũ nhân sự BIM của PECC2 đã được đào tạo chuyên sâu với gần 100 kỹ sư có khả năng triển khai BIM ở nhiều cấp độ khác nhau - từ thiết kế, thi công đến vận hành. Việc xây dựng quy trình nội bộ theo các tiêu chuẩn quốc tế (ISO 19650) cũng giúp chuẩn hóa phương pháp triển khai, đảm bảo tính nhất quán và khả năng mở rộng.

Bên cạnh dự án Thủy điện Trị An mở rộng, PECC2 đã tích lũy kinh nghiệm BIM qua nhiều loại hình công trình năng lượng khác nhau. Trong lĩnh vực nguồn điện, BIM đã được ứng dụng tại các dự án như Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4, các dự án sinh khối và thủy điện như Nhà máy Điện sinh khối Hậu Giang, Thủy điện Thác Bà 2…

Tổ chức thi công bờ phải nhà máy.

Ở lĩnh vực lưới điện, PECC2 đã làm chủ các công cụ thiết kế hiện đại và tích hợp BIM vào các dự án trạm biến áp và đường dây truyền tải từ rất sớm, bao gồm cả các công trình 500 kV quy mô lớn.

Đặc biệt, năng lực Scan-to-BIM - số hóa công trình hiện hữu bằng công nghệ quét laser và LiDAR - cho phép PECC2 xây dựng mô hình số chính xác cao từ dữ liệu thực tế, phục vụ cải tạo, nâng cấp và quản lý vận hành công trình trong suốt vòng đời.

Việc triển khai BIM kết hợp với nền tảng CDE tại dự án Thủy điện Trị An mở rộng không chỉ thể hiện năng lực làm chủ công nghệ của PECC2, mà còn phản ánh sự chuyển dịch từ phương thức “thiết kế - xây dựng”, sang “thiết kế - dữ liệu - vận hành”.

Mô phỏng tiến độ thi công dự án.

Trong bối cảnh các dự án năng lượng ngày càng đòi hỏi cao về minh bạch dữ liệu, tối ưu chi phí và rút ngắn tiến độ, BIM và CDE đang trở thành những công cụ không thể thiếu. Với nền tảng năng lực được đầu tư bài bản, kinh nghiệm triển khai đa dạng và định hướng phát triển rõ ràng, PECC2 đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tư vấn dẫn dắt quá trình số hóa hạ tầng năng lượng tại Việt Nam.

Dự án Thủy điện Trị An mở rộng, vì vậy, không chỉ mang ý nghĩa bổ sung công suất cho hệ thống điện quốc gia, mà còn là minh chứng cho một mô hình phát triển mới - nơi dữ liệu trở thành tài sản cốt lõi, đồng hành cùng công trình trong suốt vòng đời vận hành./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM (NGUỒN: PECC2)