Áp lực cung ứng điện mùa nắng nóng và lời giải từ công trình xanh PECC2 Innovation Hub

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong bối cảnh biến đổi khí hậu và bất ổn địa chính trị Trong bối cảnh những bất ổn ngày càng gia tăng trên thị trường năng lượng toàn cầu và biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, câu chuyện tiết kiệm năng lượng không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu cấp bách. Với Việt Nam - một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh, nhưng phụ thuộc ngày càng lớn vào nhập khẩu năng lượng, bài toán này không chỉ liên quan đến chi phí, mà còn gắn trực tiếp với an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô. Vấn đề đặt ra không phải là “có nên tiết kiệm hay không”, mà là “làm thế nào để tiết kiệm một cách hiệu quả”? Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Cung cấp điện mùa cao điểm và kịch bản cực đoan trong trạng thái không bình thường của thời tiết Nắng nóng cực đoan tại Nam bộ, với nền nhiệt có nơi chạm ngưỡng 39°C không còn là hiện tượng bất thường, mà là dấu hiệu rõ rệt của một chu kỳ El Niño có thể kéo dài và khắc nghiệt hơn dự báo. Trong khi đó, xung đột địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá nhiên liệu toàn cầu vào trạng thái bất ổn. Hai yếu tố này đang đồng thời tạo ra sức ép chưa từng có đối với hệ thống điện Việt Nam, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động trong kịch bản cực đoan”... Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Tòa nhà PECC2 Innovation Hub lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái phục vụ nhu cầu sử dụng năng lượng tại chỗ.

Nhu cầu điện tăng cao trong bối cảnh thời tiết cực đoan:

Năm 2026 được nhận định sẽ tiếp tục là giai đoạn thời tiết diễn biến khó lường, với khả năng xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài cùng tình trạng thiếu hụt lượng mưa tại một số khu vực. Song song đó, nhu cầu sử dụng điện của nền kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng ở mức cao, tạo sức ép không nhỏ đối với hệ thống điện quốc gia. Trên bình diện quốc tế, thị trường năng lượng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do bất ổn địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, có thể khiến giá dầu và khí gia tăng, qua đó tác động trực tiếp đến chi phí phát điện.

Trong bối cảnh này, công tác vận hành hệ thống điện đã vượt ra khỏi phạm vi của một bài toán kỹ thuật đơn thuần, trở thành một bài toán tổng hợp với nhiều biến số tương tác, bao gồm thời tiết, phụ tải và nguồn nhiên liệu. Đối với Việt Nam, hai yếu tố có ảnh hưởng rõ rệt nhất là:

1. Sự phụ thuộc đáng kể của các nguồn điện như thủy điện, điện gió, điện mặt trời vào điều kiện tự nhiên.

2. Mức tiêu thụ điện có xu hướng gia tăng mạnh theo nhiệt độ môi trường, đặc biệt trong các giai đoạn nắng nóng kéo dài.

Từ yêu cầu tiết kiệm điện đến giải pháp công trình xanh:

Thực tiễn thiếu điện trong các đợt cao điểm nắng nóng, cả tại Việt Nam và trên thế giới, đã cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, thay vì chỉ dừng lại ở các biện pháp vận hành ngắn hạn, xu hướng hiện nay là tích hợp hiệu quả năng lượng ngay từ khâu thiết kế công trình.

Tòa nhà PECC2 Innovation Hub được định hướng ngay từ đầu là tòa nhà xanh, thông minh, ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ nhằm tối ưu hóa sử dụng năng lượng và giảm phát thải.

Trong xu hướng đó, Tòa nhà PECC2 Innovation Hub (PIH) do Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2 (PECC2) đầu tư xây dựng và đưa vào vận hành (từ năm 2021), được định hướng ngay từ đầu là tòa nhà xanh, thông minh, ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ nhằm tối ưu hóa sử dụng năng lượng và giảm phát thải.

Tiết kiệm 43% năng lượng - Hiệu quả từ thiết kế đến vận hành:

Theo kết quả theo dõi giai đoạn 2019-2024, Tòa nhà PECC2 Innovation Hub đạt mức tiết kiệm năng lượng lên đến 43% so với phương án vận hành thông thường. Hiệu quả này đến từ việc triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý.

Trong đó, hệ thống điện mặt trời áp mái công suất 432 kWp kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng BESS (Battery Energy Storage System) công suất 750 kW, dung lượng 2.557 kWh đóng vai trò then chốt, cho phép tòa nhà vận hành theo mô hình “tự sản - tự tiêu”, giảm phụ thuộc vào điện lưới và thay thế nguồn điện dự phòng sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Hệ thống lưu trữ năng lượng BESS (Battery Energy Storage System) công suất 750 kW, dung lượng 2.557 kWh tại PECC2 Innovation Hub.

Bên cạnh đó, công trình sử dụng hệ thống kính hộp hai lớp hiệu suất cao, giúp giảm thiểu bức xạ nhiệt, tận dụng ánh sáng tự nhiên và giảm tải cho hệ thống điều hòa. Hệ thống điều hòa không khí VRF ứng dụng công nghệ biến tần (Inverter) cho phép điều chỉnh công suất linh hoạt theo nhu cầu thực tế, tối ưu tiêu thụ điện năng.

Tòa nhà cũng được tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh (BMS/BSM), tự động hóa các thiết bị vận hành, kết hợp hệ thống chiếu sáng cảm biến và các giải pháp tiết kiệm nước như vòi nước cảm ứng. Tổng thể các giải pháp này tạo nên một hệ sinh thái vận hành hiệu quả, giảm thiểu lãng phí năng lượng.

Màn hình hiển thị quản lý các thiết bị từ xa của hệ thống BMS.

Đáng chú ý, theo đánh giá từ hệ thống EDGE, mỗi năm Tòa nhà PECC2 Innovation Hub giúp giảm khoảng 427,57 tấn CO₂, tương đương mức cắt giảm gần 85% lượng phát thải vận hành. EDGE là hệ thống đánh giá công trình xanh được phát triển bởi International Finance Corporation (IFC) - một thành viên của nhóm Ngân hàng Thế giới - với mục tiêu thúc đẩy việc xây dựng tiết kiệm năng lượng, tài nguyên và giảm phát thải nhà kính. Được áp dụng tại hơn 170 quốc gia và đặc biệt được Chính phủ Anh ủng hộ, EDGE đang trở thành một chuẩn mực quốc tế về xây dựng bền vững, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển vì nhóm tiêu chí xét duyệt được xây dựng đặt trọng tâm vào lợi ích mang lại cho các thị trường này.

Ghi nhận từ các giải thưởng và chứng nhận quốc tế:

Những kết quả đạt được của Tòa nhà PECC2 Innovation Hub đã được ghi nhận thông qua các giải thưởng và chứng nhận uy tín trong nước và quốc tế.

Tòa nhà PECC2 Innovation Hub đạt giải Nhì hạng mục công trình xây dựng mới tại “Giải thưởng hiệu quả năng lượng trong các công trình xây dựng năm 2025”.

Cụ thể, công trình đã đạt giải Nhì hạng mục công trình xây dựng mới tại “Giải thưởng hiệu quả năng lượng trong các công trình xây dựng năm 2025”. Giải thưởng do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phối hợp với Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) tổ chức, nằm trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030. Đây là hoạt động thường niên nhằm tôn vinh các công trình tiêu biểu trong việc áp dụng giải pháp công nghệ, quản lý và vận hành năng lượng hiệu quả, góp phần giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.

Ở cấp độ quốc tế, Tòa nhà PECC2 Innovation Hub được công nhận đạt chứng chỉ công trình xanh EDGE Advanced (Zero Carbon Ready) do IFC phát triển và cấp chứng nhận.

Ở cấp độ quốc tế, Tòa nhà PECC2 Innovation Hub được công nhận đạt chứng chỉ công trình xanh EDGE Advanced (Zero Carbon Ready) do IFC phát triển và cấp chứng nhận. Việc đạt cấp độ EDGE Advanced - tương đương cấp độ 2 trong 3 cấp chứng nhận - cho thấy công trình đã đạt mức hiệu quả năng lượng cao và sẵn sàng tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Theo lộ trình, PECC2 đang hướng đến đạt chuẩn EDGE Zero Carbon vào năm 2026 - cấp độ cao nhất, yêu cầu công trình sử dụng 100% năng lượng tái tạo trong vận hành.

Một số không gian xanh tại khuôn viên Tòa nhà PECC2 Innovation Hub.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng, trong khi các yếu tố rủi ro từ thời tiết và nguồn nhiên liệu ngày càng phức tạp, những mô hình như Tòa nhà PECC2 Innovation Hub không chỉ mang ý nghĩa ở cấp độ công trình mà còn cung cấp các minh chứng thực tiễn cho các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả. Thông qua việc tích hợp các công nghệ tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo và quản lý phụ tải, mô hình này góp phần gợi mở cách tiếp cận mới trong bài toán vận hành hệ thống điện, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm.

Với vai trò là đơn vị tư vấn trong lĩnh vực năng lượng, PECC2 tập trung nghiên cứu, đề xuất và chuyển giao các giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hóa sử dụng năng lượng, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và giảm phát thải. Định hướng này không chỉ phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng mà còn góp phần hỗ trợ các chủ đầu tư và cơ quan quản lý trong việc bảo đảm cung ứng điện ổn định, an toàn và bền vững trong dài hạn./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM