Năm công trình thủy điện trên bậc thang sông Đà đủ điều kiện vận hành trong mùa lũ 2026

Mực nước hồ thủy điện đầu tháng 7/2026: Tín hiệu tích cực trước mùa lũ, hay biến số lớn trong vận hành cuối năm? Sau nhiều tháng liên tiếp đối mặt với nguy cơ thiếu nước tại một số lưu vực, số liệu cập nhật đầu tháng 7/2026 cho thấy tình hình thủy văn tại nhiều hồ thủy điện lớn trên cả nước đang có những tín hiệu cải thiện rõ rệt. Các hồ trên hệ thống sông Đà (Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu) ghi nhận lưu lượng nước về ở mức khá cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích nước trước mùa lũ chính vụ. Tuy nhiên, phần lớn mực nước tại các hồ chứa vẫn thấp hơn mực nước dâng bình thường và sự trở lại của hiện tượng El Niño được dự báo trong nửa cuối năm 2026 đang đặt ra những thách thức mới đối với công tác vận hành hồ chứa, cũng như bảo đảm an ninh cung ứng điện. Trong bối cảnh đó, vấn đề không chỉ là lượng nước hiện có, mà còn là khả năng tích nước hiệu quả trong mùa lũ để chuẩn bị cho mùa khô năm 2027.

Ngày 11/8/2026, tại phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ đánh giá an toàn đập, hồ chứa trên bậc thang thủy điện sông Đà năm 2026. Thứ trưởng Lê Xuân Định - Chủ tịch Hội đồng chủ trì phiên họp. Tham dự có đại diện các bộ, ngành, địa phương, các thành viên Hội đồng, các chuyên gia độc lập, cùng lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các công ty thủy điện (Sơn La, Hòa Bình, Huội Quảng, Bản Chát).

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu khai mạc.

Các công trình ổn định:

Từ ngày 24-26/6/2026, Tổ chuyên gia đã kiểm tra, đánh giá 5 công trình thủy điện (Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Huội Quảng, Bản Chát). Cơ quan thường trực Hội đồng cũng rà soát báo cáo của EVN và các đơn vị quản lý vận hành thủy điện.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra và số liệu được cung cấp, Cơ quan thường trực Hội đồng đánh giá: Tại thời điểm kiểm tra, cả 5 công trình làm việc ổn định, đủ điều kiện đón lũ, tích nước và vận hành trong mùa lũ năm 2026. Tuy nhiên, một số vấn đề kỹ thuật cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá và xử lý.

Báo cáo tại phiên họp, Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải cho biết: Hệ thống quan trắc tại các công trình cơ bản đáp ứng yêu cầu theo dõi, đánh giá an toàn. Kết quả quan trắc đến hết tháng 6/2026 cho thấy các công trình nhìn chung ổn định; các thông số cơ bản phù hợp với điều kiện làm việc và chế độ vận hành hồ chứa. Một số diễn biến đặc thù tại từng công trình đang tiếp tục được theo dõi, đánh giá.

Trong mùa lũ năm 2025, các công trình vận hành an toàn, không xảy ra sự cố, hoặc hư hỏng ảnh hưởng đến độ ổn định công trình. Trước mùa lũ năm nay, các đơn vị của EVN đã hoàn thành kiểm tra, sửa chữa, bảo dưỡng; chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, phương tiện và hệ thống thông tin liên lạc.

EVN cũng đang triển khai các đề nghị của Hội đồng về kiểm định an toàn đập; rà soát hệ thống quan trắc; theo dõi bồi lắng, thấm, chuyển vị và động đất; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong quan trắc, dự báo và hỗ trợ vận hành.

Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải phát biểu.

Rõ trách nhiệm, rõ tiến độ xử lý các tồn tại:

Thứ trưởng Lê Xuân Định - Chủ tịch Hội đồng ghi nhận EVN và các công ty thủy điện đã tổ chức quản lý, vận hành, điều tiết hồ chứa; quan trắc, kiểm tra, bảo trì, sửa chữa công trình trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026; chủ động chuẩn bị phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Trên cơ sở hồ sơ, số liệu quan trắc, kết quả kiểm tra hiện trường và ý kiến tại phiên họp, Hội đồng thống nhất đánh giá 5 công trình hiện làm việc ổn định, đủ điều kiện sẵn sàng đón lũ, tích nước và vận hành trong mùa lũ năm 2026. Tuy nhiên, ông Lê Xuân Định lưu ý: Kết luận đủ điều kiện vận hành tại thời điểm hiện nay không có nghĩa các tồn tại kỹ thuật đã được giải quyết đầy đủ. Một số vấn đề đã được Hội đồng đề nghị cần tiếp tục làm rõ nguyên nhân và xác định giải pháp xử lý. Yêu cầu Cơ quan thường trực Hội đồng lập phụ lục theo dõi từng nhiệm vụ, trong đó xác định rõ nội dung, sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định: Mục tiêu của Hội đồng không chỉ là xác nhận trạng thái an toàn tại một thời điểm, mà còn góp phần nâng cao năng lực dự báo, phát hiện sớm và chủ động giảm thiểu rủi ro trong suốt vòng đời công trình. Các nội dung chuyên môn theo đề nghị của Hội đồng cần được tiếp tục triển khai đúng tiến độ, góp phần bảo đảm an toàn công trình và vận hành hiệu quả bậc thang thủy điện sông Đà./.

THÀNH TRUNG