Tiết kiệm điện bằng rèm cửa chống nóng - Phân tích của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam

El Nino quay lại và vấn đề cân đối tài chính ngành điện, áp lực hệ thống năng lượng Việt Nam Diễn biến vận hành hệ thống điện quốc gia trong những ngày qua cho thấy: Phụ tải điện đang tăng rất nhanh trong khi điều kiện thủy văn không còn thuận lợi như các năm trước, khiến áp lực huy động các nguồn nhiệt điện than và khí tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh đó, bài toán bảo đảm cung ứng điện, kiểm soát chi phí hệ thống và duy trì cân đối tài chính ngành điện ngày càng khó khăn hơn. Phân tích, nhận định của chuyên gia Tạp chí Năng lượng Việt Nam.

Hoạt động của điều hòa nhiệt độ là để loại bỏ lượng nhiệt đã vào nhà, tạo ra nhiệt độ thấp hơn so với ngoài trời. Chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà càng lớn, thì càng tốn điện. Nhiều người dân thắc mắc tại sao đầu mùa hè hóa đơn tiền điện lại tăng gấp ba lần. Đơn giản vì điều hòa nhiệt độ là thiết bị tiêu thụ điện lớn. Để góp phần giảm tiền điện, ngoài những hướng dẫn về mua sắm và bảo dưỡng điều hòa, phải tìm cách không cho nhiệt vào trong nhà và cách nhiệt tốt.

Thứ nhất: Phải cách nhiệt tốt cho các bức tường căn nhà. Tường 220 mm (gạch đôi) cách nhiệt tốt hơn tường 110 mm (gạch đơn). Tường 110 mm cách nhiệt tốt hơn cửa kính. Tường sơn trắng hấp thụ ít nhiệt hơn tường không sơn, hay sơn màu tối.

Thứ hai: Cần giảm lượng không khí trao đổi, hay còn gọi là thông gió chỉ vừa đủ để có không khí tươi, không để cho không khí nóng ở bên ngoài theo thông gió vào nhà. Mở cửa đón không khí tươi vào nhà nên mở vào buổi sáng sớm, khi không khí ngoài trời còn mát. Tránh mở cửa khi nhiệt độ bên ngoài quá cao.

Quan niệm khi trong nhà nóng, thì “mở cửa cho mát” đã quá lạc hậu khi nhiệt độ trong nhà 27 độ C, mà nhiệt độ ngoài trời 37 độ C.

Thứ ba: Ngăn nhiệt đi vào cùng ánh sáng. Bài này tập trung nhiều hơn về phân tích các phương pháp ngăn nhiệt đi vào cùng ánh sáng qua cửa kính.

Một mét vuông mặt đất nhận được 4-5 kWh năng lượng mặt trời trong một ngày. Đó chính là nguồn năng lượng mà các tấm panel năng lượng mặt trời tận dụng để biến thành điện năng. Nhưng khi chiếu vào nhà, gần như toàn bộ số năng lượng đó biến thành nhiệt. Dù cửa kính không vuông góc với tia nắng, nhưng năng lượng vào nhà vẫn rất lớn. Với một ô cửa kính cao 1,5 m và rộng 2 m, không có rèm, chĩa thẳng về hướng Tây, một ngày căn phòng vẫn nhận khoảng 6 kWh năng lượng, chủ yếu ở dạng nhiệt. Năng lượng đó đủ để đun sôi khoảng 60 lít nước. Chỉ có một phần nhỏ là năng lượng ánh sáng hữu ích cho sinh hoạt, còn lại làm nóng phòng.

Để loại bỏ 6 kWh nhiệt đó, điều hòa loại có hiệu suất trung bình phải bỏ ra năng lượng điện 2 kWh. Đấy chỉ là loại bỏ nhiệt vào nhà cùng với ánh sáng để giữ căn phòng không bị nóng lên do ánh sáng, chưa nói đến hạ nhiệt độ và loại bỏ các nguồn nhiệt khác.

Cửa kính không có rèm sẽ đưa đủ số lượng nhiệt đó vào phòng. Cửa kính hai lớp có chân không ở giữa được quảng cáo cách nhiệt tốt đúng là ngăn được nhiệt truyền thẳng qua cửa kính, nhưng vẫn để cho nhiệt vào dưới dạng ánh sáng. Vì thế, cửa kính 2 lớp vẫn cần rèm.

Rèm rất phong phú, nên để dễ hiểu, chúng ta phân ra ba loại: Không có rèm, rèm tối, rèm phản quang. Trong hình vẽ mô tả năng lượng ánh sáng biến đổi ra sao khi đi qua cửa kính vào từng loại rèm:

Hình 1: Minh họa ánh sáng và nhiệt với mỗi loại rèm cửa.

Không rèm: Gần như toàn bộ năng lượng ánh sáng đi vào nhà và trước sau đều biến thành nhiệt ở lại trong nhà. Chỉ một phần nhỏ ánh sáng bị phản xạ ngay khi chiếu vào cửa kính.

Rèm tối: Tuy cảm giác có mát hơn nhiều so với không rèm, nhưng thực chất gần như toàn bộ năng lượng đi theo ánh sáng ở lại trong nhà. Rèm biến ánh sáng thành nhiệt có bước sóng dài, nên nhiệt đó không thể đi qua kính ra ngoài. Vì rèm ở trong nhà, nên lượng nhiệt đó vẫn phải được điều hòa nhiệt độ đẩy ra ngoài.

Rèm phản quang: Phần lớn ánh sáng bị hắt ra ngoài cửa kính nguyên trạng, khi bước sóng của ánh sáng ngắn có thể bị phản xạ ra ngoài dễ dàng. Phần ánh sáng qua được chỉ vừa đủ, hoặc không đủ chiếu sáng (tùy loại rèm), nên hầu như không để cho năng lượng nhiệt vào nhà.

Rèm phản quang bao gồm nhiều loại. Dưới đây là phân tích ưu điểm và nhược điểm của một số loại rèm và vật liệu:

* Tính toán hòa vốn chỉ áp dụng cho căn nhà có dùng điều hòa nhiệt độ liên tục.

Như vậy, với căn phòng có điều hòa nhiệt độ, bằng cách sử dụng phim chống nóng, hay rèm phản quang cho cửa kính 1,5x2 m, gia đình có thể tiết kiệm một lượng điện 2 kWh một ngày, tương đương khoảng 5.000-7.000 đồng vào mùa hè. Với loại rèm linh hoạt, mùa đông vẫn có thể tháo rèm để tận dụng nhiệt từ ánh nắng mặt trời, tiết kiệm được điện sưởi.

Hình 2: Các hình thức chắn nắng phía Tây ở một chung cư tại Hà Nội.

Với nhiều triệu căn phòng trên đất nước ta, đó sẽ là khoản tiết kiệm đáng kể không chỉ cho gia đình, mà còn cho hệ thống điện không bị quá tải, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia./.

ĐÀO NHẬT ĐÌNH - CHUYÊN GIA TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM