Mở rộng đầu tư quốc tế - Giải pháp chiến lược của PVEP trong giai đoạn phát triển mới

An ninh nhiên liệu (than, khí, hạt nhân) - Thách thức chiến lược mới của Việt Nam Đối với Việt Nam, khi tỷ trọng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu, than nhập khẩu và trong tương lai là nhiên liệu hạt nhân ngày càng gia tăng trong cơ cấu năng lượng, mức độ phụ thuộc vào thị trường nhiên liệu quốc tế cũng tăng theo, đặt ra những thách thức chiến lược mới về an ninh năng lượng quốc gia.

Mỏ Bir Seba - Lô 433a và 416b (Algeria).

Bước chuyển chiến lược trong giai đoạn phát triển mới:

Ngành năng lượng thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu rộng, với nhiều biến động về cung, cầu, giá cả, địa - chính trị và yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả, quản trị rủi ro và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp dầu khí không chỉ cần duy trì năng lực vận hành hiện hữu, mà còn phải chủ động mở rộng không gian phát triển, tìm kiếm các nguồn lực mới để bảo đảm tăng trưởng dài hạn.

Với vai trò là đơn vị chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí, PVEP đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy đầu tư, phương thức triển khai và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong năm 2025 và 2026, Tổng công ty đã và đang tập trung tìm kiếm các cơ hội đầu tư mới, đặc biệt thông qua hình thức mua bán - sáp nhập (M&A), qua đó tạo động lực tăng trưởng, khẳng định vai trò trong chiến lược phát triển thị trường và kinh doanh quốc tế của Petrovietnam. Mục tiêu không chỉ là mở rộng quy mô hoạt động, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng thẩm định và hiệu quả đầu tư, hướng tới xây dựng PVEP trở thành công ty dầu khí quốc tế có năng lực và vị thế vững chắc, giữ vai trò động lực nền tảng trong hệ sinh thái Petrovietnam; phấn đấu đến năm 2030 đưa doanh thu từ hoạt động quốc tế đạt tối thiểu 30% tổng doanh thu và nằm trong nhóm 150 doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Đông Nam Á.

Đầu tư hiệu quả, tạo giá trị thực chất:

M&A được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của PVEP trong giai đoạn tới. Đây cũng là xu hướng phổ biến của các công ty dầu khí trên thế giới nhằm nhanh chóng mở rộng danh mục tài sản, bổ sung trữ lượng và gia tăng sản lượng khai thác.

Hoạt động thăm dò khai thác dầu khí tại Lô PM3 CAA (Malaysia).

Trong lịch sử ngành dầu khí quốc tế, nhiều thương vụ M&A đã góp phần định hình lại cục diện ngành năng lượng toàn cầu. Có thể kể đến thương vụ Exxon sáp nhập Mobil (năm 1999), tạo nên ExxonMobil - một trong những tập đoàn năng lượng lớn nhất thế giới; Chevron mua lại Texaco (năm 2001); gần đây là Chevron thâu tóm Hess, hay nhiều thương vụ chuyển nhượng tài sản giữa các công ty dầu khí quốc gia và quốc tế nhằm tiếp cận các mỏ dầu khí có tiềm năng thương mại cao.

Thay vì mất nhiều năm cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò với mức độ rủi ro lớn, M&A giúp doanh nghiệp tiếp cận ngay các tài sản đã được phát hiện, đánh giá, hoặc đang trong giai đoạn phát triển, qua đó rút ngắn thời gian đưa nguồn tài nguyên vào khai thác và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Tuy nhiên, M&A trong lĩnh vực thăm dò khai thác dầu khí có những đặc thù rất riêng. Nếu trong nhiều lĩnh vực khác, giá trị doanh nghiệp được thể hiện qua nhà xưởng, máy móc, hay thị phần hiện hữu, thì đối tượng của các thương vụ dầu khí lại là những nguồn tài nguyên nằm sâu dưới lòng đất, hoặc dưới đáy biển. Giá trị của một mỏ dầu khí được xác định thông qua khối lượng lớn dữ liệu địa chất, địa vật lý, kết quả khoan thăm dò, mô hình mô phỏng mỏ và các đánh giá kỹ thuật, thương mại chuyên sâu.

Nói cách khác, hoạt động M&A trong lĩnh vực thượng nguồn chính là quá trình “định giá tương lai” dựa trên tri thức, dữ liệu và năng lực chuyên môn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, có khả năng kết hợp kiến thức kỹ thuật, tài chính, pháp lý và quản trị rủi ro ở trình độ cao.

Đối với lĩnh vực thăm dò, khai thác (E&P), các giao dịch M&A phổ biến thường được thực hiện dưới hình thức chuyển nhượng quyền lợi tham gia dự án (farm-in, farm-out). Thông qua farm-in, doanh nghiệp có thể tham gia vào các dự án đã có phát hiện dầu khí, thậm chí đang trong giai đoạn phát triển, hoặc khai thác, qua đó nhanh chóng bổ sung trữ lượng và dòng tiền.

Ngược lại, farm-out giúp chia sẻ chi phí, phân tán rủi ro và thu hút thêm nguồn lực, công nghệ từ các đối tác. Đây là phương thức hợp tác đã được áp dụng rộng rãi trong ngành dầu khí quốc tế và ngày càng trở thành xu hướng đối với các doanh nghiệp dầu khí có định hướng mở rộng đầu tư ra nước ngoài.

Xác định M&A là một trong những động lực tăng trưởng chiến lược, PVEP định hướng đẩy mạnh tìm kiếm, tham gia các cơ hội đầu tư nước ngoài thông qua hình thức M&A và mua lại quyền lợi tham gia dự án (farm-in) tại các dự án đã có sẵn trữ lượng, sẵn sàng phát triển, hoặc đang trong giai đoạn khai thác.

Các dự án được lựa chọn đều phải đáp ứng tiêu chí tiềm năng thương mại rõ ràng, có quy mô đầu tư phù hợp với năng lực tài chính và quản trị của PVEP, tránh đầu tư dàn trải, hoặc tạo áp lực lớn lên nguồn vốn.

Song song với việc đổi mới cách thức đầu tư, PVEP xác định tập trung vào các thị trường trọng điểm có môi trường đầu tư ổn định, tiềm năng dầu khí lớn, cơ sở hạ tầng phát triển và điều kiện triển khai thuận lợi. Tổng công ty chú trọng mở rộng quan hệ hợp tác chiến lược với các công ty dầu khí quốc gia, công ty dầu khí quốc tế, các tổ chức tư vấn và đối tác tài chính nhằm tiếp cận các cơ hội đầu tư chất lượng.

Việc tham gia các thương vụ M&A cùng đối tác chiến lược giúp chia sẻ rủi ro, tận dụng kinh nghiệm của các bên và tăng khả năng tiếp cận các tài sản có chất lượng. Trọng tâm của M&A không chỉ là gia tăng trữ lượng, sản lượng, doanh thu, mà còn là tối ưu hóa danh mục đầu tư, nâng cao sự hiện diện và vị thế của PVEP trên thị trường quốc tế.

Chuẩn bị nguồn lực cho bước đi dài hạn:

Để hiện thực hóa mục tiêu mở rộng đầu tư ra nước ngoài, PVEP xác định chuẩn bị nguồn lực không chỉ là yêu cầu mang tính trước mắt mà còn là nền tảng cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trước hết, PVEP tập trung đa dạng hóa nguồn dự án, nâng cao quan hệ với các công ty dầu khí quốc gia tại các thị trường ưu tiên; tận dụng thông tin từ các vòng đấu thầu, các công ty môi giới; đồng thời chủ động tiếp cận các chủ mỏ nhằm tìm kiếm cơ hội đầu tư tiềm năng.

Tổng Giám đốc PVEP Nguyễn Thiện Bảo và ông Daoudi Nour Eddine - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Sonatrach đã ký kết MOU về hợp tác trong lĩnh vực dầu khí và năng lượng, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ giữa hai doanh nghiệp dầu khí quốc gia.

Đoàn công tác của Petrovietnam, PVEP tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Algeria.

Về nhân lực, PVEP tiếp tục phát huy đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm trong các lĩnh vực kỹ thuật, thương mại, tài chính, pháp lý và quản trị dự án; đồng thời tận dụng nguồn nhân sự chất lượng cao trong và ngoài nước, đặc biệt là những người từng làm việc tại các công ty dầu khí quốc gia, hoặc các dự án dầu khí tại thị trường mục tiêu.

Về cơ chế, PVEP tiếp tục hoàn thiện quy trình nội bộ cho hoạt động M&A theo hướng linh hoạt, rút ngắn thời gian xử lý, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm. Các nhóm chuyên trách phát triển dự án nước ngoài được tổ chức theo hướng chuyên sâu, bảo đảm phối hợp hiệu quả từ khâu tìm kiếm cơ hội, đánh giá sơ bộ, thẩm định, đàm phán đến triển khai giao dịch.

Bên cạnh đó, PVEP chú trọng tuân thủ các yêu cầu về an toàn, môi trường, xã hội và quản trị (ESG), bảo đảm các dự án được lựa chọn không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mà còn phù hợp với định hướng phát triển bền vững của Petrovietnam.

Mở rộng đầu tư ra nước ngoài giai đoạn 2026-2030 không chỉ là yêu cầu tăng trưởng của riêng PVEP, mà còn là một cấu phần quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa hoạt động của Petrovietnam. Với định hướng rõ ràng, lộ trình cụ thể cùng sự chuẩn bị về tài chính, nhân lực, quản trị và quan hệ đối tác, PVEP đang từng bước tạo dựng nền tảng để mở rộng hiện diện trên bản đồ dầu khí khu vực và thế giới.

Thông qua đó, PVEP sẽ góp phần gia tăng nguồn lực cho Petrovietnam, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời khẳng định vị thế của doanh nghiệp dầu khí Việt Nam trong chuỗi giá trị năng lượng quốc tế./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM (NGUỒN: PVEP)