Nhận định - Phản biện

Vốn cho các dự án điện và những vấn đề cấp bách (Kỳ 4)

11:11 |19/02/2014

 - 

Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong thời gian tới ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành thu xếp vốn cho các dự án điện trong tất cả các khâu từ sản xuất, truyền tải và phân phối điện, đặc biệt là các dự án điện cấp bách, nhằm góp phần tạo điều kiện cho ngành điện thực hiện tốt nhiệm vụ cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống dân sinh.

>> Vốn cho các dự án điện và những vấn đề cấp bách (Kỳ 1)
>> Vốn cho các dự án điện và những vấn đề cấp bách (Kỳ 2)
>> Vốn cho các dự án điện và những vấn đề cấp bách (Kỳ 3)

Chưa hấp dẫn vốn

Theo ông Cát Dương Quang - Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), thời gian qua, việc thu xếp cho các doanh nghiệp ngành điện tại các tổ chức tín dụng gặp nhiều khó khăn. Có nhiều nguyên nhân, trong đó vốn đầu tư cho các dự án điện rất lớn, thời gian thu hồi vốn dài nên tính hấp dẫn chưa cao; ngành điện chưa thu hút được nhiều vốn từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc đầu tư phát triển ngành điện phần lớn do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị thành viên gánh vác. Trong khi đó, vốn tự có của EVN và các đơn vị thành viên chỉ có thể thu xếp được khoảng từ 20 - 30% tổng mức đầu tư cho các dự án điện, còn lại chủ yếu là vốn vay.

Ông Quang cũng cho rằng, mặc dù Chính phủ đã có nhiều cải cách về chính sách giá điện trong thời gian qua, nhưng giá điện hiện nay chưa hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Mặt khác, tỷ suất lợi nhuận thấp dẫn đến khả năng trả nợ gốc và lãi không cao, hoặc tổ chức tín dụng phải cho vay với thời gian quá dài, tiềm ẩn rủi ro.

Trong khi đó, việc cho vay đối với các dự án điện, đặc biệt là thủy điện vừa và nhỏ trong những năm gần đây bộc lộ nhiều rủi ro, khó khăn, gây tổn thất cho các tổ chức tín dụng. Một số dự án điện có yêu cầu công nghệ, kỹ thuật phức tạp vượt quá khả năng thẩm định của các tổ chức tín dụng như: dự án điện hạt nhân, điện mặt trời…

Ngoài ra cần phải kể đến năng lực nhà thầu thi công hạn chế, chủ đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm về đầu tư dự án điện, thiếu kinh nghiệm quản lý đầu tư, vận hành dự án; thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng dự án điện; tài sản đảm bảo là các tài sản có tính đặc thù có tính chuyên môn hóa cao, hầu như không có giao dịch mua bán trên thị trường; mức cho vay của các ngân hàng đối với khách hàng đã rất lớn và vượt giới hạn cấp tín dụng theo quy định…

Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp tháo gỡ các khó khăn trong việc cho vay của các ngân hàng đối với các dự án ngành điện, đặc biệt là các dự án điện cấp bách, quan trọng quốc gia... (Trong ảnh: lễ ký hợp đồng tài trợ vốn giữa Vietcombank và EVN GENCO1)

Chia sẻ một phần lợi ích

Đại diện Vụ Tín dụng cho biết, tuy không ít khó khăn nhưng thời gian qua Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chủ động nắm bắt nhu cầu vốn của EVN nói riêng và các doanh nghiệp ngành điện nói chung và tìm hướng tháo gỡ khó khăn về vốn cho các dự án điện.

Theo đó, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại, đặc biệt 4 ngân hàng thương mại Nhà nước (NHTMNN) bố trí đủ vốn để cho vay các dự án, công trình trọng điểm quốc gia, trong đó phải kể đến dự án nhà máy thủy điện Sơn La, các ngân hàng như: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank), TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), TMCP Công Thương Vietinbank và TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã cam kết tài trợ lên tới 17.500 tỷ đồng. Chưa kể đến việc hỗ trợ rất lớn về ngoại tệ để dự án nhập khẩu thiết bị nước ngoài. Riêng dự án nhà máy thủy điện Lai Châu, với trách nhiệm là đầu mối Vietcombank thu xếp đủ 14.500 tỷ đồng.

“Chỉ tính riêng hai dự án trên, số vốn các ngân hàng huy động để cho vay đã là 32.000 tỷ. Đây là lượng vốn rất lớn, thể hiện sự nỗ lực của ngành ngân hàng trong việc chung tay hiện thực hóa các công trình quan trọng của đất nước”, ông Quang nhấn mạnh.

Trong giai đoạn thị trường tiền tệ có nhiều biến động, lãi suất tăng cao, việc huy động vốn của cả doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đều trở nên khó khăn, căng thẳng. Ông Quang thừa nhận “đã phát sinh những bất đồng lớn về mức lãi suất cho vay giữa ngân hàng và EVN, dẫn tới nguy cơ phải dừng giải ngân đối với nhiều hợp đồng tín dụng cho các dự án điện quan trọng”. Nhưng với quan điểm các NHTMNN là những trụ cột của hệ thống ngân hàng; còn EVN là tập đoàn kinh tế lớn của Nhà nước, là khách hàng truyền thống lâu năm của ngành ngân hàng, bản thân cũng phải gánh vác nhiệm vụ chính trị cao cả là đảm bảo đủ điện cho nền kinh tế, cung cấp điện cho hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số, do đó cần có sự chia sẻ. Sau khi các NHTMNN cùng EVN bàn bạc thống nhất trên tinh thần sẻ chia, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, mức lãi suất đã được các ngân hàng giữ ổn định.

Khi thị trường khan vốn, lãi suất tăng cao, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các NHTMNN không điều chỉnh tăng lãi suất cho vay và chia sẻ một phần lợi ích. Do đó nhiều doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp điện lực được các NHTM xem xét miễn giảm lãi suất và gia hạn nợ để từng bước phục hồi, duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Ngoài ra, ngành ngân hàng đã ưu tiên bố trí vốn cho vay đối với các dự án, công trình điện, đặc biệt các dự án, công trình cấp bách, các dự án đảm bảo điện cho TP. Hà Nội và đảm bảo điện cho khu vực phía Nam như: trạm biến áp 220kV Thành Công, 220kV Tây Hồ, đường dây 220kV Hà Đông - Thành Công, Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2, Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 3, dự án cảng biển Trung tâm Điện lực Duyên Hải, dự án trạm biến áp 220kV Bảo Thắng và đường dây 220kV Trung tâm Điện lực Duyên Hải - Trà Vinh, đường dây 220 kV Đắk Nông - Phước Long - Bình Long...

Ông Quang cũng cho hay, bên cạnh việc tài trợ cho các nhu cầu vốn dài hạn, để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các nhà máy điện như mở L/C, cấp bảo lãnh, nhập khẩu máy móc thiết bị, mua dầu… Hàng năm, các ngân hàng cũng tài trợ một lượng vốn lưu động lớn để đảm bảo hoạt động cho các nhà máy điện. Ngoài ra, ngành ngân hàng còn tài trợ cho các dự án điện quan trọng do các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước khác là chủ đầu tư như: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Sông Đà... Hoặc một số dự án nguồn điện tại Lào do doanh nghiệp Việt Nam đầu tư như: dự án Xekaman 1, Xekaman 3.

Sẽ tiếp tục sát cánh cùng ngành điện

Để góp phần tháo gỡ khó khăn trong việc huy động vốn của các dự án điện hiện nay, ông Quang cho rằng, cần sự đồng thuận từ cơ chế chính sách cũng như các cơ quan liên quan. Cụ thể là Bộ Công Thương, thời gian tới cần thiết phải rà soát, đánh giá lại quy hoạch điện, cân đối tiến độ đầu tư của dự án đảm bảo an toàn với môi trường xã hội, đời sống nhân dân, phù hợp với năng lực tài chính và khả năng triển khai của doanh nghiệp; tránh đầu tư dàn trải, dừng các dự án công trình điện không hiệu quả. Đồng thời, thực hiện thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng về các dự án mà chủ đầu tư chậm tiến độ, không đủ năng lực để triển khai tiếp.

Theo Ngân hàng Nhà nước, việc lựa chọn chủ đầu tư phải được đánh giá một cách kỹ lưỡng, chỉ giao các dự án điện cho các chủ đầu tư thực sự có năng lực tài chính và kinh nghiệm đầu tư xây dựng quản lý trong lĩnh vực điện năng. Các chủ đầu tư cần nỗ lực hơn trong việc nâng cao năng lực tài chính, xây dựng phương án đầu tư phù hợp với năng lực công nghệ và nhân lực để tiếp cận với các nguồn vốn tín dụng.

Bên cạnh đó, các bộ, cơ quan có liên quan hỗ trợ trong việc đẩy nhanh thủ tục về đất đai, cấp giấy chứng nhận đầu tư, cấp bảo lãnh Chính phủ theo quy định để đảm bảo tiến độ các dự án điện, thu hút các ngân hàng thương mại cho vay đối với các dự án điện.

“Riêng về phía Ngân hàng Nhà nước, trong thời gian tới sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp, tháo gỡ các khó khăn trong việc cho vay của các ngân hàng đối với các dự án ngành điện. Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành thu xếp vốn cho các dự án điện trong tất cả các khâu từ sản xuất, truyền tải và phân phối điện, đặc biệt là các dự án điện cấp bách, quan trọng quốc gia, các dự án sử dụng nguồn năng lượng sạch như điện gió, điện mặt trời... nhằm góp phần tạo điều kiện cho EVN và ngành điện thực hiện tốt nhiệm vụ cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia”, ông Quang khẳng định.

NangluongVietnam.vn

Kỳ tới: “Kiến nghị của BIDV về giải pháp huy động vốn cho các dự án điện”

CÁC BÀI VIẾT BẠN ĐỌC QUAN TÂM

Campuchia trước chính sách nước đôi của Trung Quốc
Lúa gạo của bà Yingluck thành "quả đắng"
Tay chơi nghiệp dư trong cục diện châu Á-Thái Bình Dương
Nga sẽ mở căn cứ quân sự ở Cam Ranh?
Kịch bản về một cuộc chiến khủng khiếp nhất trong lịch sử



TÒA SOẠN TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Phòng 406-407-408, Tòa nhà Văn phòng, số 87 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.22113344 - Fax: 024.35147193
Email: toasoan@nangluongvietnam.vn
Hotline: 0969998811 - 0969998822 - 0942632014 Trang TTĐT của Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoạt động theo Giấy phép số: 66/GP-TTĐT, cấp ngày 30/3/2018
của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin & Truyền thông.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3