» Nhận định - Dự báo

Thị trường dầu mỏ thế giới sẽ như thế nào vào năm 2013? (Kỳ 2)

05:00 |01/08/2012

 - 

Trong bản báo cáo của mình, tổ chức OPEC đã phân tích những khía cạnh tiêu cực mà lệnh cấm vận dầu mỏ của EU đang đánh vào Iran. Iran là một thành viên xuất khẩu dầu mỏ nhiều nhất trong tổ chức OPEC. Trước mắt, nguồn cung dầu thô từ Iran bị hạn chế có thể khiến giá dầu tăng nhẹ trong thời gian tới, nhưng đáng lo ngại nhất vẫn là những căng thẳng giữa Iran với Mỹ, EU dường như đang ngày càng có xu thế trầm trọng hơn. Đó là những phân tích của Daneil J. Graeber, chuyên gia phân tích chính trị và năng lượng tại tiểu bang Michigan, Mỹ về thị trường dầu mỏ và nền kinh tế thế giới trong năm 2013 mà NangluongVietnam sẽ giới thiệu dưới đây.

>> Thị trường dầu mỏ thế giới sẽ như thế nào vào năm 2013? (Kỳ 1)

GIA HÂN

Iran, OPEC và viễn cảnh của thị trường dầu mỏ thế giới trong năm 2013

Dường như căng thẳng giữa Iran với Mỹ và EU đang lan tỏa sang cả các nước Trung Đông khác trong khối OPEC.

Đáp trả lại lệnh cấm vận dầu mỏ từ EU, Iran đe dọa sẽ dùng vũ lực phong tỏa tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz nằm giữa lãnh thổ Iran và Vương quốc hồi giáo Oman, eo biển Hormuz là tuyến đường biển quan trọng vận chuyển dầu thô xuất khẩu từ các nước thành viên khác trong OPEC như: Iraq, Qatar, Các tiểu vương quốc Ả Rập và Ả Rập Xê Út.

Việc Iran gần đây công khai đe dọa sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, chẳng khác nào sẽ cắt đi “huyết mạch” cung cấp dầu thô từ các quốc gia Trung Đông trong khối OPEC cho Mỹ và EU.

Nếu Iran thực sự phong tỏa eo biển Hormuz thì đây sẽ là một “thảm họa” với các nước vốn quen nhập khẩu dầu thô từ OPEC, tổng sản lượng dầu thô xuất khẩu trên thị trường dẩu mỏ thế giới sẽ giảm xuống khoảng 20%.

Mặc dù trước mắt Iran mới chỉ dừng lại ở mức “đe dọa” sẽ phong tỏa eo biển Hormuz và đây cũng không phải là lần đầu tiên Iran “giở chiêu bài cũ” này. Nhưng tình hình đang diễn biến ngày phức tạp hơn, khi đáp trả tuyên bố của Iran, Mỹ đã điều hẳn một hạm đội gồm 8 tàu quét thủy lôi tới eo biển Hormuz và tăng cường số lượng máy bay chiến đấu ở một căn cứ quân sự gần eo biển này để “sẵn sàng ứng phó với bất cứ tình huống nào phát sinh ngoài tầm kiểm soát” trong khu vực.

Các quốc gia khác trong khối OPEC sẽ phản ứng ra sao trước hành động trên của Iran?

Nhằm đối phó với những bất ổn có khả năng leo thang trong tương lai giữa Iran với Mỹ và EU. Vương quốc Abu Dhabi, một trong 7 vương quốc của Các tiểu vương quốc Ả Rập, đã quyết định xây dựng một đường ống dẫn dầu thẳng từ vương quốc này sang một vương quốc khác cũng nằm trong Các tiểu vương quốc Ả Rập là Vương quốc Fujiariah. Vương quốc Fujiariah nằm ở ngoài vị trí eo biển Hormuz, nên trong tương lai, Vương quốc Abu Dhabi có thể thông qua Vương quốc Fujiariah để vận chuyển và xuất khẩu dầu thô mà không cần phải đi qua eo biển Hormuz.

Dự kiến công suất vận chuyển dầu thô giữa Vương quốc Abu Dhabi và Vương quốc Fujiariah sẽ là khoảng 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Ngoài ra rất nhiều quốc gia Trung Đông khác như: Iraq, Ả Rập Xê Út cũng tuyên bố đang tìm kiếm một tuyến đường vận chuyển dầu thô an toàn trên đất liền, thay thế cho tuyến đường vận chuyển dầu truyền thống qua eo biển Hormuz.

Mặc dù OPEC thường chỉ trích Iran là “ích kỷ và cứng đầu” vì quốc gia này thường hiếm khi hành động theo chỉ thị chung được toàn khối OPEC đề ra, nhưng OPEC vẫn không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng to lớn của Iran lên toàn khối, trên các lĩnh vực như: địa chính trị, trữ lượng dầu mỏ, ảnh hưởng tôn giáo và lịch sử… Khi EU ra quyết định cấm vận dầu mỏ Iran, OPEC cũng thể hiện sự đoàn kết trong nội khối khi ra tuyên bố phản đối lệnh cấm vận dầu mỏ của EU lên Iran.

Kịch bản nào là hợp lý nhất cho kết cục của cuộc khủng hoảng hạt nhân tại Iran?

Tình hình đang diễn biến ngày phức tạp hơn, khi đáp trả tuyên bố của Iran, Mỹ đã điều hẳn một hạm đội gồm 8 tàu quét thủy lôi tới eo biển Hormuz và tăng cường số lượng máy bay chiến đấu ở một căn cứ quân sự gần eo biển này để “sẵn sàng ứng phó với bất cứ tình huống nào phát sinh ngoài tầm kiểm soát” trong khu vực. (Ảnh: TheBlaze/AP)

Khác với Iraq, Afghanistan hay Libya trước kia, tiềm lực quốc phòng của Iran không hề “đơn giản” đến độ Mỹ và EU có thể “gây hấn” Iran bất cứ lúc nào họ muốn.

Lệnh cấm vận dầu mỏ của EU lên Iran đã ảnh hưởng không chỉ tới Iran mà còn lan tỏa sang các quốc gia Trung Đông khác trong khối OPEC. Khi toàn bộ lượng dầu mỏ của cả khối OPEC bị ảnh hưởng thì Mỹ và EU cũng sẽ lao đao vì thiếu nguồn cung dầu thô (Mỹ và EU phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung dầu thô từ các quốc gia trong khối OPEC khác như: Các tiểu vương quốc Ả Rập, Ả Rập Xê Út…).

Khi lệnh cấm vận dầu thô của EU lên Iran đã không đem lại lợi ích cho bất cứ một bên liên quan nào, thì giải pháp tháo gỡ tình hình sẽ là ưu tiên hàng đầu.

Những động thái của cả Iran lẫn Mỹ tại eo biển Hormuz chủ yếu chỉ là “để giữ thể diện”, bạo lực leo thang là điều không thể xảy ra, ít nhất là trong thời điểm hiện tại.

Về lâu về dài, chắc chắn cả Mỹ, EU lẫn Iran đều nhận thức được rằng, giải pháp nhượng bộ lẫn nhau để đạt được kết quả trên bàn đàm phán sẽ là tối ưu nhất. Khi đó, lệnh cấm vận dầu mỏ với Iran không sớm thì muộn sẽ được dỡ bỏ và đây sẽ là một tin vui với thị trường dầu mỏ thế giới trong trung và dài hạn.

Nhìn chung, những dự đoán của OPEC về một thị trường dầu mỏ thế giới “ổn định và khởi sắc hơn” trong năm 2013 là hoàn toàn có cơ sở.

Nhưng trong khoảng thời gian ngắn hạn trước mắt, những cẳng thẳng giữa Iran với Mỹ và EU vẫn gây ra những tác động rất xấu lên thị trường dầu mỏ thế giới.

NangluongVietnam



TÒA SOẠN TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Phòng 406-407-408, Tòa nhà Văn phòng, số 87 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.22113344 - Fax: 024.35147193
Email: toasoan@nangluongvietnam.vn
Hotline: 0969998811 - 0969998822 - 0942632014 Trang TTĐT của Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoạt động theo Giấy phép số: 66/GP-TTĐT, cấp ngày 30/3/2018
của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin & Truyền thông.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3