Nhận định - Phản biện

Cuộc chiến than đá tại Mông Cổ: Ai sẽ giành chiến thắng? (Kỳ 2)

17:14 |23/08/2012

 - 

Kỳ 1, NangluongVietnam đã giới thiệu đến bạn đọc về đất nước Mông Cổ - đất nước được biết đến là một trong những quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản. Tuy nhiên, điều này lại chính là nguyên nhân để cho các cường quốc năng lượng trên thế giới tranh giành nhau… Kỳ này, NangluongVietnam sẽ giới thiệu những nước cờ ngoại giao của các cường quốc năng lượng và quyết sách của chính quyền Ulan Bator (Mông Cổ)...

>> Cuộc chiến than đá tại Mông Cổ: Ai sẽ giành chiến thắng? (Kỳ 1)

GIA HÂN

Toan tính của chính quyền Ulan Bator

Chính quyền Ulan Bator hoàn toàn có thể lựa chọn hợp tác với một trong hai bên: Trung Quốc hoặc Nga. Cho phép một trong hai quốc gia này toàn quyền khai thác tại mỏ than đá Tavan Tolgi và chia sẻ lợi nhuận cho Mông Cổ.

Nhưng điều này chắc chắn sẽ khó xảy ra, vì chính quyền Ulan Bator đang muốn hạn chế tầm ảnh hưởng kinh tế của nước ngoài lên Mông Cổ, xuất khẩu than đá là một trong những nguồn thu quan trọng của Mông Cổ. Nền công nghiệp khai khoáng là xương sống của nền kinh tế Mông Cổ, nên nếu một cường quốc láng giềng lại toàn quyền nắm trong tay những mỏ than có trữ lượng giàu có nhất tại Mông Cổ, thì chắc chắn chính quyền Ulan Bator sẽ ngày càng “thấy khó thở” hơn trước do tầm ảnh hưởng bành trướng của Trung Quốc và Nga tại đây.

Hơn nữa, nếu Mông Cổ tỏ ra thiên vị bên nào hơn thì ngay lập tức quan hệ ngoại giao với quốc gia còn lại sẽ trở nên căng thẳng, thậm chí những căng thẳng ngoại giao có thể leo thang thành những đòn trừng phạt kinh tế nghiêm trọng đánh vào Mông Cổ.

Điều này đã làm chính quyền Ulan Bator phải cân nhắc kỹ lưỡng trong từng nước cờ ngoại giao với Nga và Trung Quốc.

Nền kinh tế của Mông Cổ hiện tại đang phụ thuộc khá nhiều vào Trung Quốc, bạn hàng nhập khẩu khoáng sản lớn nhất của Mông Cổ là Trung Quốc, nhà cung cấp các hàng hóa tiêu dùng lớn nhất cho Mông Cổ cũng là Trung Quốc. Bất cứ căng thẳng ngoại giao nào với Trung Quốc cũng có khả năng kéo theo những đòn trừng phạt kinh tế của Trung Quốc, hệ quả tất yếu là nền kinh tế Mông Cổ sẽ bị tổn thương nghiêm trọng.

Nền kinh tế Mông Cổ đang phụ thuộc rất lớn vào Trung Quốc

Giải pháp hữu hiệu duy nhất cho chính quyền Ulan Bator để đối phó với tình hình hiện tại là vẫn giữ quan hệ láng giềng tốt đẹp với Trung Quốc, đồng thời mở rộng quan hệ ngoại giao với các đối tác khác như: Nga, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc, nhằm cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc tại Mông Cổ.

Ông Puntsag Tsagaan, cố vấn tổng thống trong lĩnh vực khoáng sản cũng phài thừa nhân rằng, “Mông Cổ như một miếng bánh sandwich nhỏ bé đặt giữa những chú voi khổng lồ đang đối đầu. Tất cả những gì Mông Cổ có thể làm bây giờ là đảm bảo tăng trưởng kinh tế đều đặn, thông qua những giải pháp ngoại giao khéo léo”.

Những nước cờ ngoại giao của các cường quốc tại Mông Cổ

Những động thái gần đây của chính quyền Ulan Bator đang cho thấy, Mông Cổ ngày càng tiến lại gần với Mỹ hơn. Thông qua nhiều hình thức khác nhau, Mỹ đang viện trợ hàng trăm triệu Mỹ kim cho Mông Cổ, đồng thời tuyên bố sẽ cấp visa và học bổng cho hàng ngàn sinh viên Mông Cổ muốn sang Mỹ học tập. Quả thực, Mông Cổ đã nhận rất nhiều ơn huệ từ Mỹ và đây là lúc chính quyền Ulan Bator cần phải “để mắt” đến quyền lợi của Mỹ, không chỉ tại mỏ than Tavan Tolgoi mà còn nhiều mỏ khoáng sản khác nữa.

Nhận thấy tiềm năng khoáng sản khổng lồ của Mông Cổ cùng với vị trí địa lý khá gần Nhật Bản, chính quyền Tokyo đã không ngần ngại bỏ ra rất nhiều tiền bạc và tâm sức, nhằm xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp với chính quyền Ulan Bator.

Năm 2008, chính phủ Nhật Bản đã thông qua dự án xây dựng “Sân bay quốc tế Ulaanbaatar” cho Mông Cổ, dự án nằm dưới dạng viện trợ ODA. Tháng 3 năm 2009, Nhật Bản cam kết sẽ viện trợ khoảng 50 triệu Mỹ kim nhằm trợ giúp ngành tài chính công của Mông Cổ phát triển trong vòng 2 năm tới.

Mặc dù ảnh hưởng của Nhật Bản lên thị trường khoáng sản Mông Cổ là khá đáng kể, nhưng vẫn chưa đủ để giúp Tập đoàn Mitsui của quốc gia này thắng thầu trong dự án khai thác than tại Tavan Tolgoi. Sau khi bị loại khỏi vòng cuối của cuộc đấu thầu, Tập đoàn Mitsui buộc phải thỏa hiệp với “tập đoàn kình địch Shenhua” của Trung Quốc để được liên doanh cùng khai thác than tại mỏ Tavan Tolgoi.

Trong khi Mỹ, Nga, Nhật chỉ gây sức ép lên chính quyền Ulan Baltor chủ yếu thông qua các cơ quan đại diện, viện trợ kinh tế, các quỹ cải cách và cố vấn... Thì chính quyền Bắc Kinh lại luôn thể hiện những “nỗ lực ngoại giao rất sắc nét” với chính quyền Ulan Bator.

Ngày 17/6/2012, Thủ tướng Trung Quốc - Ôn Gia Bảo đã có chuyến thăm cấp nguyên thủ quốc gia đến thủ đô Ulan Bator. Tại cuộc gặp giữa ông Ôn Gia Bảo với Thủ tướng Mông Cổ - Sukhbaatar Batbold, Trung Quốc đã cam kết sẽ cho Mông Cổ vay ưu đãi 500 triệu Mỹ kim để quốc gia này “phát triển ngành công nghiệp khai khoáng” trong nước.

Ông Ôn Gia Bảo và ông Sukhbaatar Batbold duyệt đội danh dự

Đây là một nước cờ ngoại giao hết sức khôn khéo của Trung Quốc đặt trong bối cảnh ngay trước cuộc bầu cử quốc hội tại Mông Cổ.

Liệu thế cục của các cường quốc có được quyết định sau cuộc bầu cử quốc hội tại Mông Cổ?

Hiện tại, Quốc hội Mông Cổ đang chia ra rất nhiều phe phái thân Mỹ, Trung Quốc và Nga. Cuộc bầu cử quốc hội sắp tới tại Mông Cổ sẽ tái cơ cấu lại Quốc hội và hứa hẹn có nhiều đổi thay trong quyết sách của chính quyền Ulan Bator.

Liệu người láng giềng khổng lồ Trung Quốc hay siêu cường Mỹ sẽ dành ưu thế hơn tại thị trường khoáng sản Mông Cổ?

Ảnh hưởng của cựu đồng minh Nga hoặc Nhật Bản đang nhăm nhe tới thị trường Mông Cổ sẽ ra sao?

Tất cả câu hỏi trên chắc chắn sẽ sớm được trả lời trong tương lai.

NangluongVietnam.vn



TÒA SOẠN TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Phòng 406-407-408, Tòa nhà Văn phòng, số 87 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.22113344 - Fax: 024.35147193
Email: toasoan@nangluongvietnam.vn
Hotline: 0969998811 - 0969998822 - 0942632014 Trang TTĐT của Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoạt động theo Giấy phép số: 66/GP-TTĐT, cấp ngày 30/3/2018
của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin & Truyền thông.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3