Thời sự tổng hợp

“Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc có tiến bộ lớn”

21:28 |27/06/2013

 - 

Sau chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Giáo sư Vladimir N. Kolotov, chủ nhiệm ban Lịch sử Viễn Đông, Khoa Nghiên cứu châu Á và châu Phi, Đại học St.Petersburg (Nga) trao đổi với Sài Gòn Tiếp Thị qua email, ông cho rằng, việc đánh cá sẽ phụ thuộc vào đường lối chính trị của Trung Quốc, phản ứng của Việt Nam và dư luận quốc tế.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp đón Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang đến thăm ở Bắc Kinh vào ngày 20.6 qua. Ảnh: Reuters

Thưa ông, một trong những kết quả quan trọng nhất trong chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang là thỏa thuận thiết lập đường dây nóng về những vụ việc đột xuất liên quan đến hoạt động nghề cá trên biển. Điều này có thể coi là cam kết của Trung Quốc rằng ngư dân Việt Nam sẽ được an toàn hơn khi đánh cá ở biển Đông không?

Giáo sư Vladimir N. Kolotov: Vấn đề hoạt động đánh bắt cá ở biển Đông phát sinh từ vấn đề chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa. Theo tôi hiểu trong chuyến thăm Trung Quốc vừa rồi của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thì lập trường của hai bên về chủ quyền không thay đổi, nên chuyện đánh cá chỉ là chuyện thứ cấp và sẽ phụ thuộc vào đường lối chính trị của Trung Quốc, phản ứng của Việt Nam và dư luận quốc tế. Tình hình vẫn rất phức tạp, nhưng có dịp tạm làm dịu một vấn đề phức tạp thì cũng có thể coi đó là tiến bộ lớn để tìm phương pháp giải quyết hợp lý vấn đề sơ cấp. Trong tình huống này việc thiết lập đường dây nóng là hết sức cần thiết, không những trong lĩnh vực đánh cá, bảo vệ quyền lợi của ngư dân Việt Nam, mà còn về mặt an ninh trong khu vực. Bởi vì quan hệ Trung - Việt là cơ sở chính của an ninh cả khu vực.

Nhân chuyến thăm này, Trung Quốc và Việt Nam cũng nhất trí Kế hoạch hành động triển khai mối quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện, bao gồm các vấn đề trên biển. Ông có thể đưa ra dự báo về quan hệ của hai nước trong tương lai gần? Điều này ảnh hưởng thế nào đến việc đàm phán COC nói chung?

Giáo sư Vladimir N. Kolotov: Trong lịch sử quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc thì có một quy luật ảnh hưởng đến mối quan hệ hiện tại: một khi Trung Quốc lớn mạnh thì đó là đe dọa an ninh cho Việt Nam. Trong vòng 2000 năm vừa qua là bằng chứng rõ nét. Bây giờ, trong thời đại toàn cầu hóa, mọi xung đột giữa hai nước này chỉ gây thiệt hại cho chính hai nước, nhưng sẽ mang đến quyền lợi cho bên thứ ba. Nên cần phải tăng cường hoạt động chính trị để tránh thiệt hại trong quan hệ của hai bên.

Việc triển khai mối quan hệ hợp tác đối tác chiến lược toàn diện đáp ứng nhu cầu cần thiết của nhân dân hai nước. Đấy là việc cần phải làm từ lâu, vì đó là vấn đề cơ bản của an ninh khu vực. Trong tương lai gần quan hệ hai nước sẽ phụ thuộc vào khả năng tìm cách nghe và hiểu đối tác. Có hai phương án như sau: Một là nếu như một bên cố gắng xây dựng hệ thống trong khu vực theo ý mình để được tất cả, còn đối tác không được cái gì thì như vậy sẽ tạo điều kiện để bên thứ ba can thiệp và kết quả là tình hình sẽ quốc tế hóa và phức tạp hóa. Hai là các nước trong khu vực đủ thông thái để tránh việc đóng vai trò con tốt trong trò chơi địa chính trị của bên thứ ba.

Thưa Giáo sư, một sự kiện nóng khác cuối tuần qua là Tổng tham mưu trưởng quân đội Việt Nam Đỗ Bá Tỵ thăm Mỹ. Phía Mỹ khẳng định lại lập trường mong muốn ASEAN - Trung Quốc sớm có COC. Mục đích tham dự của Mỹ trong cơ chế hội nghị các bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) thời gian tới là gì?

Giáo sư Vladimir N. Kolotov: Trong tranh chấp biển Đông, vấn đề COC là thứ cấp: dù ký dù không vẫn chưa chắc là sẽ tuân theo. Chơi trò “Cân bằng quyền lực” để chi phối các nước trong khu vực, xây dựng các loại “rào” để kiềm chế đối thủ địa chính trị của mình bằng tay của các nước vừa và nhỏ và trên cơ sở đó cũng có vị thế của mình là chính sách lâu đời của Mỹ, mà họ thực hiện một cách xuất sắc. ADMM+ là cơ hội lớn để họ đạt được mục đích của mình bằng cách ngoại giao.

Sau sự kiện Shangri La 2013, Việt Nam nên thể hiện quan điểm về biển Đông tại hội nghị Ngoại trưởng ASEAN (AMM) lần thứ 46 tới đây và các hội nghị liên quan khác tại Brunei thế nào?

Giáo sư Vladimir N. Kolotov: Theo tôi vấn đề biển Đông là vấn đề an ninh cấp khu vực. Có hai phương diện và lĩnh vực hoạt động chính: ngoại giao và quân sự. Nếu thất bại tại phương diện một thì mới bắt đầu hoạt động trên lĩnh vực thứ hai. Nhưng sau đó lại cần phải điều chỉnh bằng phương pháp ngoại giao. Hội nghị AMM là cơ hội tìm cách giải quyết vấn đề bằng con đường ngoại giao, nhưng mặt khác các tuyên ngôn chính trị không phản ánh những mong muốn thật sự của các bên liên quan. Vì nếu như các lời kêu gọi hòa bình phản ánh đúng thực chất của các hoạt động chính trị thì chúng ta đã sống trong một thế giới hoàn toàn khác: ổn định và hòa bình hơn nhiều so với tình hình hiện nay. Đó là đặc điểm của mặt trận ngoại giao.

Xin cảm ơn ông!

VIỆT ANH (SGTT.VN)



® Ghi rõ nguồn, font chữ: NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM khi sử dụng thông tin từ website này.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3