Thời sự tổng hợp

Afghanistan có đứng vững trên 'đôi chân' của mình

08:18 |20/06/2013

 - 

Giới quan sát hoài nghi về khả năng của lực lượng Afghanistan tự mình bảo đảm an ninh vào lúc mà lực lượng Taliban đã mạnh trở lại.

Kể từ ngày 19/6, Chính phủ Afghanistan chính thức đảm nhiệm việc kiểm soát an ninh toàn bộ lãnh thổ sau khi nhận bàn giao từ phía NATO.

Thời khắc bước ngoặt

Ngày 18/6, NATO đã hoàn tất việc chuyển giao cho lực lượng Afghanistan trách nhiệm bảo đảm an ninh tại những huyện cuối cùng mà lực lượng này còn đảm trách.

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai và Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã chủ tọa các buổi lễ bàn giao được tổ chức tại một trường võ bị nằm ở ngoại ô Kabul.

Sau buổi lễ bàn giao, Tổng thống Kazai và Tổng thư ký Ramussen đã nói chuyện với các nhà báo. Ông Karzai gọi cuộc chuyển giao này là sự thể hiện của một trong những nguyện vọng lớn nhất của ông và có ý nghĩa rất quan trọng đối với nhân dân Afghanistan.

Ông Karzai tuyên bố: "Để cho các lực lượng Afghanistan chỉ huy chính mình và phục vụ cho đất nước. Đối với người dân Afghanistan thì đây là một ngày vĩ đại như vậy. Đây là lúc mà người dân Afghanistan nhìn thấy những người con của mình, những thanh niên của mình cung cấp sự bảo vệ cho sinh mạng của mình và cho đất nước của mình".

Tiến trình chuyển giao này bắt đầu từ tháng 7/2011 tại những vùng yên tĩnh nhất và kết thúc tại những vùng bất ổn nhất.

Nói như vậy không có nghĩa là sau đây, lực lượng NATO sẽ rút hết ra khỏi Afghanistan mà họ sẽ có nhiệm vụ yểm trợ, đặc biệt là yểm trợ không quân, trong trường hợp xảy ra tấn công nghiêm trọng. Họ cũng sẽ tiếp tục đảm trách việc huấn luyện quân đội, cảnh sát và lực lượng bán quân sự Afghanistan.

Việc chuyển giao trên là giai đoạn quan trọng trong tiến trình triệt thoái lực lượng phương Tây khỏi Afghanistan. Phần lớn đội quân khoảng 100.000 binh lính quốc tế sẽ rút khỏi nước này từ đây đến cuối năm 2014.

Binh sỹ NATO rút khỏi Afghanistan

Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen phát biểu tại buổi lễ rằng công tác chiến đấu của NATO sẽ chính thức chấm dứt vào cuối năm 2014 nhưng điều đó không có nghĩa là Afghanistan sẽ hoàn toàn cô độc.

Ông Ramussen nói: "Cộng đồng quốc tế tiếp tục có quyết tâm trợ giúp Afghanistan sau năm 2014. Và thông qua những cuộc tham khảo ý kiến với giới hữu trách Afghanistan, NATO đang lập một kế hoạch cho một sứ mạng khác để huấn luyện, cố vấn và trợ giúp các lực lượng của Afghanistan nhằm giúp họ có thể phát triển hơn nữa sau năm 2014 để bảo đảm là những thành quả mà chúng ta đã đạt được sẽ không bị phá vỡ".

Người Afghanistan có tự đứng vững?

Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát hoài nghi về khả năng của lực lượng Afghanistan tự mình bảo đảm an ninh, vào lúc mà lực lượng Taliban trong những năm gần đây đã mạnh trở lại. Tình hình này khiến người ta lo ngại Afghanistan sẽ lại rơi vào nội chiến một khi lực lượng quốc tế rút đi. Trong lúc lễ chuyển giao diễn ra hôm 18/6, một vụ đánh bom nhắm vào đại biểu quốc hội Afghanistan Mohammed Mohaqiq đã xảy ra tại một khu vực khác của thủ đô Kabul. Ông Mohaqiq thoát hiểm nhưng vụ tấn công này gây tử vong cho 3 người.

Tại một số nơi ở Afghanistan, tình hình vẫn vô cùng phức tạp.

Nangarhar, với cư dân chủ yếu là người Pashtun, thành phần chính trong lực lượng Taliban, quân nổi dậy thường xuyên phục kích lực lượng chính phủ, đặt bom văn phòng của các tổ chức nhân đạo và hiện vẫn đang kiểm soát nhiều khu vực nông thôn với các cánh đồng thuốc phiện. Nangarhar bị coi là một khu vực nguy hiểm trước ngày 19/6, lực lượng quân sự nước ngoài vẫn đang phải đồn trú tại hơn một nửa trong tổng số 22 quận/huyện của tỉnh này.

Trong khi đó, các cư dân tại Jalalabad, một trung tâm nông nghiệp và thương mại sầm uất, cũng đang vô cùng lo ngại về khả năng lực lượng an ninh Afghanistan có thể bảo vệ họ trước các nhóm nổi dậy mà họ cho là đã được vũ trang và huấn luyện tại nước láng giềng Pakistan. Họ cũng cho rằng lực lượng Afghanistan vẫn chưa có đủ các vũ khí hạng nặng hoặc hỏa lực cần thiết. Lal Mohammad Durrani, một thành viên hội đồng tỉnh Nangarhar, nói: “Lo lắng lớn nhất của chúng tôi hiện nay là trong suốt hơn 10 năm qua cộng đồng quốc tế đã không thể làm được gì và giờ thì họ đang tìm cách củng cố thực lực của chúng tôi. Điều này diễn ra quá muộn và chưa đủ. Chúng tôi cần thêm vũ khí”.

Trong hàng loạt cuộc phỏng vấn với các quan chức quân sự của Afghanistan và các nước phương Tây, cũng như với giới chuyên gia và phân tích, có nhiều luồng ý kiến xoay quanh khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng Afghanistan, mặc dù hầu hết đều cho rằng trình độ của lực lượng này đã được cải thiện đáng kể so với hồi chiến dịch đào tạo của NATO mới bắt đầu. Trung tướng Anh Nick Carter, Phó chỉ huy trưởng lực lượng liên quân, nói rằng việc chuyển giao trách nhiệm an ninh “thể hiện một thành tựu quan trọng của lực lượng an ninh Afghanistan”. Tuy nhiên, ông cũng thêm vào rằng “điều này đồng nghĩa với việc chúng tôi phải tiếp tục cung cấp cho phía Afghanistan các hỗ trợ tương đối quan trọng trong thời gian tới”.

Tướng Sher Mohammad Karimi – Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Quân đội Afghanistan, nói: “Không có nghi ngờ gì về khả năng của lực lượng quân đội và cảnh sát của Afghanistan. Đất nước nên tin tưởng vào các lực lượng này và họ xứng đáng được nhận niềm tin đó”. Nhà lãnh đạo kỳ cựu này đề cập tới một loạt chiến thắng của các lực lượng an ninh trước quân nổi dậy, bao gồm trục xuất các nhóm phiến quân ra khỏi nhiều khu vực thuộc tỉnh Nuristan phía Đông Afghanistan đã bị chúng chiếm đóng trong suốt gần hai năm qua. Ông nhấn mạnh: “Trong các chiến dịch ấy, không hề có sự giúp sức của cộng đồng quốc tế. Chỉ có lực lượng quân đội và cảnh sát quốc gia đủ khả năng tiến hành các cuộc truy quét, và họ thực sự đã làm được”.

Tuy nhiên, ông cũng miễn cưỡng nói thêm rằng quân đội Afghanistan vẫn cần trợ giúp, bao gồm việc sử dụng không lực và hỗ trợ y tế của quân đội liên minh, để chống lại các vụ đánh bom trên đường phố và tiếp tục củng cố lực lượng vũ trang. Afghanistan hiện cũng cần giảm tỷ lệ tiêu hao sinh lực hiện đang ở mức 3-4%/tháng, đồng nghĩa với việc hiện NATO phải huấn luyện khoảng 50.000 tân binh mỗi năm.

Mỹ đã nói rằng Afghanistan sẽ nhận được các loại vũ khí mà họ yêu cầu để chống lại quân nổi dậy như một hạm đội có quy mô các máy bay trực thăng vận tải MI-17, máy bay chở hàng và máy bay hỗ trợ bộ binh. Loại vũ khí hạng nặng nhất mà quân đội Afghanistan được hỗ trợ sẽ là súng bắn đạn trái phá. Theo tin mới nhất, Mỹ đã ký với Nga thỏa thuận cung cấp 30 trực thăng MI-17 cho Afghanistan trị giá hơn 572 triệu USD.

Tuy nhiên, Afghanistan hiện muốn được trang bị xe tăng và các máy bay chiến đấu hiện đại. Song yêu cầu này của họ khó có thể được đáp ứng do vấn đề chi phí và huấn luyện kỹ năng.

Cuộc chiến ở Afghanistan thực sự đã quá tốn kém. Trưởng thanh tra chương trình Tái thiết Afghanistan John Sopko hồi tháng 4 đã ước tính rằng đầu tư cho lực lượng an ninh Afghanistan khiến Mỹ tiêu tốn khoảng 54 tỷ USD tiền của người đóng thuế. Tổng chi phí của cuộc chiến còn khó ước tính hơn, song Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế cho rằng tính đến cuối năm 2013, nó sẽ ngốn hết khoảng 650 tỷ USD.

Trong một dấu hiệu tích cực nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 12 năm qua tại Afghanistan, Mỹ và Taliban ngày 18/6 tuyên bố sẽ tổ chức các cuộc đàm phán vào ngày 20/6 tới nhằm tìm một giải pháp chính trị cho tiến trình hòa bình tại quốc gia Nam Á. Nếu được thực hiện, đây sẽ là một nỗ lực ngoại giao quan trọng của Mỹ nhằm tiến tới bình định Afghanistan trong bối cảnh quân đội Mỹ sẽ rút về nước vào năm 2014. Tuy nhiên, liệu nỗ lực này có giúp Mỹ đạt được những kỳ vọng của mình hay không khi mà những bế tắc trong các cuộc đàm phán giữa Taliban và chính phủ Aghanistan-trở ngại lớn nhất trên con đường hòa bình, vẫn chưa thể tháo gỡ.

Và chỉ vài giờ sau khi tuyên bố đàm phán với Mỹ, Taliban nhận trách nhiệm về vụ bắn rocket vào căn cứ quân sự Bagram ở ngoại ô Kabul tối 18/6 làm 4 binh sỹ Mỹ thiệt mạng.

Võ Vân (Nguồn: Toquoc)



® Ghi rõ nguồn: NangluongVietnam.vn khi sử dụng thông tin từ website này.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3