Năng lượng mới - Tái tạo

Hậu Fukushima và tương lai điện hạt nhân toàn cầu (Kỳ 1)

05:00 |07/08/2012

 - 

Tháng 3/2011, thế giới dường như bàng hoàng trước những tin tức dồn dập về “thảm họa hạt nhân Fukushima” tại Nhật Bản. Suốt một thời gian dài sau đó, truyền thông toàn cầu liên tục đưa ra những bình luận về hậu quả sự cố hạt nhân Fukushima và đặt ra một câu hỏi lớn cho ngành năng lượng hạt nhân thế giới là: Liệu ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu có đủ an toàn, để được quy hoạch thành một nguồn năng lượng chính của nhân loại trong tương lai hay không? Để giúp độc giả có được câu trả lời đáng tin cậy nhất, NangluongVietnam xin giới thiệu bản báo cáo thường niên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhận định về tình hình năng lượng hạt nhân toàn cầu hậu Fukushima.

>> Triển vọng điện hạt nhân của các quốc gia trên thế giới
>> IAEA kêu gọi các nước cần thận trọng trong phát triển điện hạt nhân
>> Dự báo của OECD: Năng lượng hạt nhân toàn cầu sẽ tăng nhanh
>> Điện hạt nhân Đức: 50 năm trước và 10 năm tới

GIA HÂN

Các chuyên gia năng lượng đang xử lý hậu quả tại nhà máy Fukushima

Tháng 7/2012, IAEA và OECD đã đồng công bố bản báo cáo thường niên về tài nguyên uranium toàn cầu, bản báo cáo đã phân tích những lợi thế của ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu và kỳ vọng lượng điện sản xuất từ năng lượng hạt nhân sẽ tăng mạnh so với thời điểm hiện tại, khoảng 44% - 99% vào năm 2035.

Theo phân tích của bản báo cáo, bất chấp những tín hiệu không mấy khả quan về ngành năng lượng hạt nhân tại Nhật Bản, Đức và Mỹ, lượng điện sản xuất từ năng lượng hạt nhân toàn cầu được dự đoán sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

Ảnh hưởng lan tỏa của sự cố hạt nhân Fukushima

Sự cố hạt nhân tại nhà máy Fukushima Daiichi trong năm 2011 đã khiến Nhật Bản quyết định đóng cửa hầu hết các lò phản ứng hạt nhân tại quốc gia này, trừ hai lò phản ứng hạt nhân vẫn đang tiếp tục hoạt động tại tỉnh Fukui, Nhật Bản.

Hậu quả của việc rò rỉ phóng xạ hạt nhân, cùng với quyết định dứt khoát đóng cửa hàng loạt các lò phản ứng hạt nhân tại Nhật Bản, đã tác động rất lớn đến Đức. Chính quyền Berlin gần đây đã lên lộ trình cắt giảm hoàn toàn điện sản xuất từ năng lượng hạt nhân vào năm 2022.

Dù vậy, những thông tin bi quan về tình hình ngành năng lượng hạt nhân tại Nhật Bản, Đức, không làm chậm kế hoạch mở rộng ngành năng lượng hạt nhân tại các quốc gia châu Á khác. Theo cơ quan IAEA và OECD thì ngành năng lượng hạt nhân hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc.

Fukushima chỉ là "vết ong chích"

Sự cố hạt nhân Fukushima đã gây tiếng vang lớn trong dư luận quốc tế, nhưng ngoại trừ Đức, ảnh hưởng của sự cố tới chính sách phát triển hạt nhân của các quốc gia khác là không đáng kể. Trung Quốc là một ví dụ, sau sự cố hạt nhân Fukushima, dư luận Trung Quốc đã dậy sóng, khiến chính quyền Bắc Kinh quyết định thanh tra độ an toàn của hàng loạt lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động, đồng thời tạm đình chỉ một vài dự án đang được triển khai tại quốc gia này.

Một lò phản ứng hạt nhân tại Trung Quốc đang trong quá trình xây dựng

Tuy nhiên, đây chỉ là “chiêu bài nhằm trấn an dư luận” trong nước. Sau khi ảnh hưởng từ sự cố hạt nhân Fukushima tạm lắng đi, những động thái mới đây của chính quyền Bắc Kinh lại khiến mọi người hiểu rằng, quốc gia này đang muốn tiếp tục đẩy mạnh phát triển ngành năng lượng hạt nhân trong thời gian tới.

Ông Gary Dyck, phụ trách Chu trình nhiên liệu hạt nhân tại cơ quan IAEA, khi trả lời phỏng vấn của hãng thông tấn Reuters (Anh) đã nhận định, ảnh hưởng của sự cố hạt nhân Fukushima lên ngành năng lượng toàn cầu giống như “một vết ong chích”.

Trong thời gian đầu, ảnh hưởng của sự cố hạt nhân Fukushima sẽ lan tỏa khắp toàn cầu. Ngay lập tức, chính phủ, các công ty năng lượng và người dân trên thế giới tỏ ra lo âu, sốt sắng. Nhưng qua một thời gian, khi mọi chuyện đã được giải quyết êm xuôi, ảnh hưởng của sự cố Fukushima sẽ dần trở nên mờ nhạt.

Hệ quả là bài học đắt giá từ sự cố Fukushima, sẽ chỉ khiến chính phủ các quốc gia có ý định phát triển ngành năng lượng hạt nhân, cân nhắc và hành động cẩn trọng hơn, chứ không hề khiến họ phải từ bỏ ý định phát triển ngành năng lượng hạt nhân tại quốc gia mình.

Trung Quốc là một ví dụ điển hình, bất chấp những ảnh hưởng từ sự cố hạt nhân Fukushima, tương lai, quốc gia này được dự đoán sẽ trở thành một trong số những quốc gia sở hữu nhiều lò phản ứng hạt nhân nhất thế giới.

Theo bản đồng báo cáo thường niên của IAEA và OECED thì lượng điện sản xuất từ hạt nhân tại khu vực Đông Á sẽ tăng lên khoảng 125% - 185% trong tương lai.

Năng lượng hạt nhân Trung Quốc hậu Fukushima

Lò phản ứng hạt nhân xảy ra sự cố tại nhà máy hạt nhân Fukushima Dai-ichi đều thuộc thế hệ lò phản ứng hạt nhân thứ nhất, được xây dựng vào năm 1967 và hoàn thiện năm 1971. Các lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ nhất được áp dụng công nghệ xây dựng từng những năm 1950 - 1965, độ an toàn kém và thiếu tính ổn định.

Sau đó, công nghệ xây dựng các lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 2 bắt đầu được áp dụng từ năm 1965 - 1994. Công nghệ xây dựng các lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3 bắt đầu từ năm 1995 - 2010.

Thiết kế lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3

Mặc dù hồi năm 2011, công nghệ xây dựng lò phản ứng hạt nhân thế hệ 3+ đã được Mỹ và các nước phát triển chính thức áp dụng, song hầu hết các lò phản ứng hạt nhân trên thế giới hiện đang được xây dựng theo mô hình lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 2, hoặc thế hệ thứ 3. Mô hình lò phản ứng thế hệ thứ 2 vẫn còn được áp dụng do giá thành xây dựng rẻ.

Công nghệ của các công ty hạt nhân Trung Quốc hiện tại đã đủ khả năng để xây dựng được các lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3. Theo ông Yun Zhou, học giả chuyên nghiên cứu về tình hình quan hệ quốc tế tại đại Harvard, thì sau thảm họa hạt nhân tại Fukushima, Trung Quốc đã biện minh ngay vào lý do là “không thể tin tưởng vào công nghệ hạt nhân nước ngoài” để chấm dứt hàng loạt các dự án xây dựng do các công ty nước ngoài đầu tư, hoặc sử dụng công nghệ nước ngoài. Chính quyền Bắc Kinh quyết định chấp thuận kế hoạch xây dựng các lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3 (Gen III) do các công ty trong nước thiết kế.

Mô hình lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3 được đánh giá là kiểu mẫu của thế hệ lò phản ứng hạt nhân hiện đại, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn và tính ổn định.

Theo nhận xét của ông Yun Zhou, thì sự cố Fukushima lại là “cơ hội vàng” cho 3 công ty năng lượng hạt nhân lớn nhất tại Trung Quốc nhận được hàng loạt các dự án xây dựng lò phản ứng hạt nhân thế hệ 3 tại quốc gia này. Trước đây 3 công ty này luôn tỏ ra yếu thế trước các công ty năng lượng hạt nhân nước ngoài.

Dự kiến chỉ riêng 3 công ty năng lượng hạt nhân lớn của Trung Quốc chia sẻ cùng nhau thiết kế và xây dựng 14 lò phản ứng hạt nhân thế hệ thứ 3 tại Trung Quốc.

Quốc gia này hiện đang có 22 lò phản ứng thế hệ thứ 2 đang trong quá trình xây dựng.

NangluongVietnam

Kỳ 2: Tương lai điện hạt nhân toàn cầu



TÒA SOẠN TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM
Phòng 406-407-408, Tòa nhà Văn phòng, số 87 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: 024.22113344 - Fax: 024.35147193
Email: toasoan@nangluongvietnam.vn
Hotline: 0969998811 - 0969998822 - 0942632014 Trang TTĐT của Tạp chí Năng lượng Việt Nam hoạt động theo Giấy phép số: 66/GP-TTĐT, cấp ngày 30/3/2018
của Cục Quản lý Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin & Truyền thông.

Based on MasterCMS 2012 ver 2.3